Кіріспе

Geoffrey Bent (27 қыркүйек 1932 – 6 ақпан 1958) – ағылшын футболшысы. 1948 жылдан 1958 жылға дейін «Манчестер Юнайтед» клубында сол жақ қорғаушы ретінде ойнады. Ол 1950-жылдардың ортасында менеджер Мэтт Басби басшылығымен құрылған «Басби балалары» деп аталатын жас команданың мүшесі болды. Бент «Манчестер Юнайтед» сапында бар болғаны он екі рет негізгі құрамда ойнады, ал клубта Роджер Бёрн сияқты халықаралық деңгейдегі сол жақ қорғаушы бар еді. Қазіргі заманғы жазушылар Бенттің басқа көптеген командаларда тұрақты ойыншы болар еді деп болжайды, сонымен қатар ол Англияның Бірінші дивизионының бірнеше клубының қызығушылығын тудырған, бірақ Басби оны клубтан кетуге рұқсат бермеді. Ол Мюнхендегі әуе апатында қаза тапқан «Манчестер Юнайтед» клубының сегіз футболшысының бірі болды. Апат Белградтағы Еуропа кубогы матчынан кейін Мюнхен Рием әуежайындағы қар мен су араласып жатқан ұшу-қону жолағынан ұшуға үшінші рет әрекет жасағанда ұшақтың құлауынан болды.

Ерте өмір

Джеффри Бент 1932 жылдың 27 қыркүйегінде Ланкашир графтығындағы Салфорд қаласындағы Ирламс о'т' Хайт ауылында дүниеге келді. Ол Sandhole Colliery кенішінде жұмыс істеген Клиффорд Бент пен оның әйелі Клараның (қызметтес аты – Дуннинг) жалғыз баласы болды. Ол аналық билікке бағынған жұмысшы отбасында өсті; әкесі отбасының жалғыз күнкөріс көзі болса, анасы үйді басқарып, ұлына зор ықпал етті. Отбасы Джексонның Салфордтағы үйлерінде, дүкеннің арт жағындағы шағын үйde тұрды; кіреберіс тек қана үйдің жанындағы тар жолдан болатын, ал үйде ішкі әжетхана болған жоқ. Бент білімін Свинтон қаласында алды; алдымен Сент-Джонның бастауыш мектебінде оқыды, содан кейін Тотал-роуд гимназиясына стипендиямен қабылданды. Ол скауттар мен жігіттер бригадасының мүшесі болды және жүзуге беделді болды. 1946 жылы, 13 жасында, Бент Манчестер және Салфорд өткеліндегі каналдағы суға батып бара жатқан бір баланы құтқарып, жергілікті Адамгершілік қоғамынан медаль алды. Бенттің әкесі, ол жергілікті Свинтон клубының жанкүйері болған және оның бір ұстазы регби лигасында ойнауға ынталандырғанмен, ол тек қана футболға ғана қызығушылық танытты. Бент алғашқыда шабуылшы ретінде, сол қанатында ойнай бастады, бірақ кейін қорғанысқа көшті, алдымен жартылай қорғаушы, содан кейін сол қанатында. Ол жергілікті лигадағы футболдан Бартон Вилла командасы үшін ойнады, ал 1946–47 маусымында «Солфорд мектеп оқушылары» командасының капитаны ретінде Англия мектептері кубогында жеңіске жетті, финалда Лестер командасын ұтты. «Солфордтағы» өнерлері бірнеше танымал клубтардың назарын аударды. Бенттің анасы оның үйден кетіп қалғанын қаламай, оны «Манчестер Юнайтед» клубымен келісімшартқа отыруға көндірді. Ол кезде ойыншылар 17 жасқа толғанға дейін командамен кәсіби келісімшартқа қол қоюға құқылы болмағандықтан, көптеген командаластары сияқты Бент те ағаш шеберлігіне шәкірт болып түсті, ол футбол маусымдары арасындағы жазғы демалыс кезінде жалғастырды. «Манчестер Юнайтед» клубындағы алғашқы кезеңдерінде Бент Марион Малландейнмен танысты, бастапқыда оның кіші қарындасы Беттимен кездескен болатын. Беттимен қарым-қатынасы ұзаққа созылмады, ол Марионмен бірге тұрды, олар 1953 жылдың 27 маусымында Пендлбериде неке қиды, ал кейіннен бұл жұбайлар клубтың үйі Олд Траффордтан көп алыс емес, Кингс-роудтағы футбол клубының үйіне көшіп барды.

Манчестер Юнайтедтің мансабы

Бент 1948 жылғы тамызда «Манчестер Юнайтед» клубына сынақтан өту үшін, ал 1949 жылғы мамырда оқудан кейін аматор ретінде қосылды. Келесі бірнеше жылда ол «Юнайтедтің» жастар және резервтік командаларында ойнады, онда өте жақсы өнер көрсетті. «Манчестер Юнайтедте» жас, дамып келе жатқан ойыншылардың ядросы болды, сондықтан бұл командалар көбінесе өте күшті болды; Бент Бобби Чарльтон, Уилф МакГиннес, Дэвид Пегг және Дункан Эдвардс сияқты ойыншылармен бірге өнер көрсетті. 1951 жылғы сәуірде 18 жасында Бент клубпен кәсіби келісімшартқа қол қойды. Бенттің «Манчестер Юнайтедтің» негізгі құрамында сол қапталдағы қорғаушы Джон Астонды алмастыруы күтілді; Астон команданың ескі ойыншыларының бірі болды және жарақаттарының салдарынан 1953–54 маусымының соңында карьерасын аяқтады. Бенттің командаласы Роджер Бёрн 1951 жылы «Манчестер Юнайтед» сапында дебют жасады, ал 1952–53 маусымының басында сол қапталдағы қорғаушы ретінде ойнағысы келетінін мәлімдеді, содан кейін «Манчестер Юнайтедтің» бас жаттықтырушысы Мэтт Басби оны сол қанатта ойнатқанда трансфер сұрады. Басби келісімге келді, және Бёрн сол қапталға қайта оралды. Бёрн 1954 жылғы ақпанда «Манчестер Юнайтедтің» капитаны болды, ал Бенттің бұл лауазымға үміткер еместігі анық болды. Бент 1954 жылғы желтоқсанда «Манчестер Юнайтед» сапындағы бірінші ойынын өткізді, Бёрн мойын жарақаты салдарынан алаңға шыға алмағанда. Ол сол маусымда тағы бір рет пайда болды, сәуір айында Бёрн Англия құрамасының құрамында болған кезде. Бенттің 1955–56 маусымындағы ойындары да жиі болған жоқ, ол Бёрн немесе Билл Фолксқа көмектеседі; ол қазан айында үш рет, ал сәуірде бір рет алаңға шықты. Қазіргі заманғы комментаторлар Бенттің кез келген бірінші дивизион клубында негізгі құрамның тұрақты ойыншысы болатынын және ол екі рет трансфер сұрағанын айтады. Екі жағдайда да Басби өтінішті қабылдамады, өйткені ол клуб үшін тым құнды екенін түсіндірді. Оның әйелі Марион Бентке бірнеше басқа бірінші дивизион командалары қызығушылық танытқан деп сенді, соның ішінде «Вулверхэмптон Уондерерс», ол «Манчестер Юнайтедпен» бірге 1950-ші жылдардың ең табысты клубтарының бірі болды. 1956–57 маусымында Бент алты рет алаңға шықты, әр жолы Бёрн немесе Фолксқа көмектеседі. Негізгі құрамда жиі ойнамаса да, Бент клуб ішінде де, Басбидің оны сатудан бас тартуынан да жақсы бағаланды. 1955 жылы «Манчестер Evening News» газетінде жарияланған мақалада Бёрн Бент сияқты күшті резервтік ойыншылардың командаға тигізетін оң әсерін сипаттап, «Мен өзімнің орнымды сақтау үшін күш жұмсауым керек» деп атап өтті. Кейінірек Фолкс Бенттің көптеген клубтар үшін негізгі құрамның тұрақты ойыншысы болатынын айтып, оны көптеген командаластарына қарағанда «тыныш және көбірек оқып-үйренуге бейім» деп сипаттады. Мюнхендегі авиакатастрофаның құрбандары туралы тарихында Джефф Коннор Бентті «ұзын бойлы, денелі және күшті қорғаушы» деп сипаттады, ал «The Official Manchester United Illustrated Encyclopedia» кітабындағы өмірбаянында оны «жақсы қорғаушы және дәл пас беруші» деп атайды.

Мюнхендегі әуе апаты

Бент 1957–58 маусымда бірінші команданың ешқандай ойынында ойнамады, бірнеше ай бойы сынған аяғының кесірінен алаңда болды, бұл клубтағы уақытында екінші рет болған жарақат еді. 1957 жылдың қыркүйегінде ол қызы Кареннің дүниеге келуіне байланысты ауруханаға барып, таяққа сүйеніп жүрді. 1958 жылдың ақпанына қарай Бент толыққанды жазылып, резервтік командаға оралды. Ол бастапқыда Еуропа кубогының ширек финалының екінші ойынына, «Ред Стар Белград» командасына қарсы сапарға баратын құрамға енгізілмеді. Бент ұшуды ұнатпайтын, мұрыннан қан кетуші және ұшқанда құлаққа тамшы дәрі қажет болатын. Ронни Коуп командамен бірге Еуропалық ойынның тәжірибесі үшін резерв ретінде саяхаттауға баруға тиіс болды. Сапарға дейін Берн жарақатқа шағымданып, Бэбби Берн ойнамаса, Бентті сапарға шақырды. Бент әйеліне сапар туралы шағымданып: «Неге мені алып жатыр екенін білмеймін, себебі Роджердің жазылатынына сенімдімін», – деді. Ақырында, Бенттің сөзі дұрыс болды; Берн жазылып, «Юнайтед» 3:3 есебімен тең түскен матчты ойнады. Алғашқы ойында 2:1 есебімен жеңіске жеткен «Юнайтед» екі ойынның қорытындысы бойынша жеңіске жетіп, жартылай финалға өтті. Белградтағы ойынның көп бөлігінде қар жауды, бірақ келесі күні, 6 ақпанда команданың үйге қайтуы үшін ауа райы жақсы болды. Ұшақ Мюнхеннің Рiem әуежайына жақындағанда қар қайтадан күшейді. Ұшақ қауіпсіз қонды, ал ойыншылар ұшақ май құйылғанда ұшақтан түсті. Біраз уақыттан кейін жолаушылар қайтадан ұшаққа отырғанда, ұшақ екі рет ұшып кетуге тырысты, бірақ әр жолы қозғалтқышта проблемалар туды. Жолаушылардан қайтадан ұшақтан түсулері сұралды, ал ұшқыштар жердегі экипажбен мәселені талқылады, содан кейін он бес минуттан соң олар қайтадан тырысуға дайын болды. Үшінші рет ұшақ ұшып көтерілу жылдамдығына жетті, яғни ұшып көтерілуді тоқтату қауіпсіз болмайтын жылдамдыққа жетті, бірақ содан кейін ұшу-қону жолағындағы қарға соқтығысып, жылдамдығы төмендеді. Ұшақ ұшып көтеріле алмады және ұшу-қону жолағының соңынан құлап, қоршау торларын және жолды кесіп өтті. Ұшақтың әртүрлі бөліктері ағашқа, үйге және жарылған ағаш құрылысқа соқтығысты. Бент жедел жәрдем келгенге дейін қайтыс болған жиырма бір адамның бірі болды, оның ішінде сегіз журналист және жеті «Манчестер Юнайтед» ойыншысы болды. Келесі бірнеше аптада тағы екеуі жарақаттан көз жұмды, осылайша қаза болғандардың жалпы саны жиырма үшке жетті. Бенттің жаназасы мен жерлеу рәсімі 13 ақпанда Пендлберидегі Сент-Джон шіркеуінде өтті.

Мұра

Ол тұрақты құрамға кірмесе де, Бент 1950 жылдары менеджер Мэтт Басби басшылығымен «Манчестер Юнайтед» клубында қалыптасқан, 1955–56 және 1956–57 маусымдары Бірінші дивизионды жеңіп алған жас «Басби балалары» құрамының бірі саналды. Бенттің есімі, Мюнхенде қаза тапқандардың қатарында, «Олд Траффорд» стадионындағы ескерткіш тақтаға жазылған, сондай-ақ Мюнхендегі апат орнына жақын жерде ескерткіш тас орнатылған. Оның қабірінің күрделі жағдайы жиі баспасөз беттерінде көтеріледі; 1988 жылы «Манчестер Evening News» газеті Бенттің әйелі қабірді күтіп ұстауға шамасы келмейтінін хабарлады. 2005 және 2015 жылдары да осыған ұқсас жаңалықтар жарияланды; әр мәрте «Манчестер Юнайтед» клубы қабірге тұрақты күтім жасауға уәде берді.