Кіріспе
Equifax Inc. – американдық көпұлттық тұтынушылық несиелік есеп беру агенттігі, бас кеңсесі Атланта қаласында, Грузия штатында орналасқан. Equifax, Experian және TransUnion агенттіктерімен бірге (жинап айтқанда "Үш үлкен агенттік") үш ірі тұтынушылық несиелік есеп беру агенттігінің бірі болып табылады. Equifax әлем бойынша 800 миллионнан астам жеке тұтынушы және 88 миллионнан астам кәсіпорны туралы ақпаратты жинап, шоғырландырады. Несиелік және демографиялық деректерді, сондай-ақ бизнеске қызмет көрсетуден өзге, Equifax тұтынушыларға тікелей несие мониторингі және алаяқтыққа қарсы қызметтерді ұсынады. Equifax Америка, Еуропа және Азия-Тынық мұхитындағы 24 елде жұмыс істейді немесе инвестициялар салады. Дүние жүзінде 14 мыңнан астам қызметкері бар Equifax компаниясының жылдық кірісі 5 миллиард АҚШ долларына жуық, ал акциялары Нью-Йорк қор биржасында (NYSE) EFX таңбасымен саудаланады.
Equifax Inc. is an American multinational consumer credit reporting agency headquartered in Atlanta, Georgia and is one of the three largest consumer credit reporting agencies, along with Experian and TransUnion (together known as the "Big Three"). Equifax collects and aggregates information on over 800 million individual consumers and more than 88 million businesses worldwide. In addition to credit and demographic data and services to business, Equifax sells credit monitoring and fraud prevention services directly to consumers. Equifax operates or has investments in 24 countries in the Americas, Europe, and Asia Pacific. With over 14,000 employees worldwide, Equifax has nearly US$5 billion in annual revenue and is traded on the New York Stock Exchange (NYSE) under the symbol EFX.
Тарих
Equifax компаниясы 1899 жылы Джорджия штатының Атланта қаласында Катор және Гай Вулфордтардың Retail Credit Company ретінде құрылған. 1920 жылға қарай компанияның АҚШ және Канада бойынша кеңселері болды. 1960 жылдары Retail Credit Company миллиондаған американдық және канадалық азаматтар туралы мәліметтерді сақтайтын елдегі ең ірі кредиттік бюролардың біріне айналды. Бұл квирлер мен түрлі терілі адамдарға қатысты кемсітушілікке әкеп соқты. 1970 жылы компания өзінің жазбаларын компьютерлендіргеннен кейін, оның жеке ақпараты кеңірек қолжетімді болды, нәтижесінде АҚШ Конгресі Fair Credit Reporting Act заңын қабылдады. Бұл заң тұтынушыларға корпоративтік деректер базасында сақталатын ақпаратқа қатысты құқықтар берді. Тыңдаулар нәтижесінде Retail Credit Company 1975 жылы өзінің имиджін жақсарту мақсатында Equifax деп атауға мәжбүр болды деп есептеледі. Сақтандыру бойынша есеп беру тоқтатылды. Компания сақтандыру саласына арнайы кредиттік ақпаратты сататын бөлімшесіне де ие болды, бірақ 1997 жылы ChoicePoint ретінде Comprehensive Loss Underwriting Exchange (CLUE) дерекқорымен бірге бұл қызметтен бас тартты. Equifax бұрын цифрлық сертификаттау қызметтерін ұсынған, ол 2001 жылдың қыркүйегінде GeoTrust компаниясына сатылды. Сондай-ақ 2001 жылы Equifax төлем қызметтерін бөліп шығарды, нәтижесінде Certegy атты акционерлік қоғам құрылды, ол кейіннен 2006 жылы Fidelity National Information Services компаниясын сатып алды. Certegy осы кері сатып алу бірігуінің нәтижесінде Fidelity National Financial компаниясының еншілес кәсіпорнына айналды (толық ақпарат үшін Certegy және Fidelity National Information Services қараңыз). 2016 жылдың ақпанында Equifax сол кезде Австралиядағы ең ірі кредиттік анықтама агенттігі болған Veda австралиялық компаниясын сатып алды. Veda бұрын 2015 жылдың қыркүйегінде Австралиядағы нарық зерттеулері мен пікір сауалнамаларын жүргізетін ReachTEL компаниясын сатып алған, ол Австралияда пікір сауалнамаларын жүргізуді жалғастыруда. 2012 жылдың қазанынан 2017 жылдың 17 қыркүйегіне дейін Equifax компаниясы Тұтынушылардың қаржылық қорғаныс бюросына 57 000-нан астам тұтынушы шағымын алды, олардың көп бөлігі компаниядағы толық емес, дұрыс емес, ескірген немесе қате берілген ақпаратқа қатысты болды. 2017 жылдың қыркүйегінде Equifax кибершабуыл туралы хабарлады, ол 2017 жылдың мамыр айының ортасы мен шілдесі аралығында болған, нәтижесінде киберқылмыскерлер шамамен 145,5 миллион АҚШ Equifax тұтынушысының жеке деректеріне қол жеткізді, оның ішінде олардың толық аты-жөні, әлеуметтік қамсыздандыру нөмірі, туған күні, мекенжайы және жүргізуші куәлігінің нөмірі. Equifax сонымен қатар шабуыл кезінде кем дегенде 209 000 тұтынушының кредиттік карта деректері ұрланғанын растады. 2018 жылдың 1 наурызында Equifax 2,4 миллион қосымша АҚШ тұтынушысының зардап шеккенін жариялады, бұл зардап шеккендердің жалпы санын 147,9 миллион американдыққа дейін жеткізді. Компания 2017 жылдың 29 шілдесінде киберқылмыс оқиғасының дәлелін тапқанын мәлімдеді. Сондай-ақ, Ұлыбритания (15,2 миллион) және Канада (шамамен 19 000) тұрғындары да зардап шекті. Қытайлық хакерлер пайдаланған осалдық; хакерлер Equifax жүйелерінде шамамен 134 күн бойы байқалмай қалды. 2018 жылдың наурыз айында Қауіпсіздік және биржа комиссиясы Equifax-тің бұрынғы бас технологиялық директоры (CIO) Джун Ингті заңсыз ішкі сауда жасауда айыптады, ол бұзу туралы хабарланғанға дейін компания акцияларын сатқан. ФБР жүргізген тергеуден кейін Инг кінәсін мойындады, төрт айға бас бостандығынан айырылды және бір жылға бақылауға берілді, сондай-ақ оған 55 000 доллар айыппұл салынды және 2019 жылдың маусым айында 117 117,61 доллар өтемақы төлеуге міндеттелді. Equifax компаниясының менеджері Судакар Редди Бонту да ішкі сауда жасағанын мойындап, 8 айға үй қамауына жіберілді. 2019 жылдың шілдесінде The New York Times, New York Post және басқа да ақпарат құралдары Equifax Федералды сауда комиссиясымен (FTC) бірнеше штаттық бас прокурорлармен, Тұтынушылардың қаржылық қорғаныс бюросымен, FTC және деректерді бұзумен байланысты тұтынушылардың топтық ісімен байланысты тергеуді шешу үшін шамамен 650 миллион доллар төлеуге келіскенін хабарлады. Алайда 2019 жылдың қыркүйегіне қарай Equifax өзінің талаптар процесіне біліктілік пен "кедергілерді" қосты, бұл бұрын хабарланған әр зардап шеккен тұтынушыға 125 доллар төленетініне күмән тудырды. 2019 жылдың 19 желтоқсанында Атлантадағы федералды судья тұтынушыларды өкілдік ететін топтық іс жүргізу адвокаттарына шамамен 77,5 миллион доллар бөлді, бұл жеке тұтынушылар шамамен алты немесе жеті доллар алуы мүмкін екенін көрсетеді. 2020 жылдың шілдесінде Equifax Ansonia Credit Data (Ansonia) компаниясын сатып алғанын хабарлады, бұл қаржы компаниялары және басқа да қарыз алушылар мен логистика және тасымал саласындағы бизнес қолданатын тұтынушылардың кредиті, төлемдері және шот-фактураларының алулары (AR) туралы маңызды деректер көзі болып табылады, бұл компанияның коммерциялық төлем технологиялық шешімдердегі позициясын кеңейтті. 2022 жылдың 2 тамызында, бас директоры Марк Бегор "компанияны басқаруға ерекше білікті" деп танылған және Equifax директорлар кеңесінен 25 миллион долларлық бонус алғаннан бір апта өткен соң, Wall Street Journal Equifax кредиттік есептерді дұрыс есептеп жібергенін хабарлады. Equifax кредиттік есептерде қателер болғанын мойындады, бірақ бұл қателердің тек бірнеше адамға әсер еткенін мәлімдеді. Келесі күні Флорида штатының Джексонвилл қаласының тұрғыны Нидия Дженкинс Equifax өзінің кредиттік есебін көрсеткеннен 130 ұпайға қате көрсеткені салдарынан "әлдеқайда қымбат көлік несиесін" алғанын айтып, Equifax-қа қарсы сотқа шағым түсірді (бұл жылдық төлемге қосымша 2 352 долларға әкелді). 2023 жылдың ақпанында Equifax Брауериде орналасқан кредиттік бюро Boa Vista Serviços компаниясын 596 миллион долларға сатып алғаны және Сан-Паулудағы B3 биржасында EFXB31 таңбасымен саудалана бастағаны жарияланды.
Өнімдер
Equifax негізінен бизнес-бизнес секторында жұмыс істейді, түрлі салалардағы компанияларға жеке тұлғалардың несиелік және сақтандыру есептерін, сондай-ақ осыған байланысты талдауларды сатады. Бизнес-клиенттерге бөлшек сауда орындары, сақтандыру компаниялары, денсаулық сақтау ұйымдары, коммуналдық қызметтер, мемлекеттік органдар, банктер, несие одақтары, жеке және арнайы қаржы компаниялары және басқа да қаржы институттары кіреді. Equifax компаниясы несиелік есептерді, талдауларды, демографиялық деректерді және бағдарламалық құралдарды сатады. Несиелік есептер жеке тұлғалардың жеке несиелік және төлем тарихы туралы толыққанды ақпаратты ұсынады, олардың шоттарды төлеу немесе несиені қайтару сияқты қаржылық міндеттемелерін қалай орындағанын көрсетеді. 1999 жылы Equifax жеке тұлғаларға несиелік алаяқтық пен жеке басын ұрлаудың алдын алу өнімдері сияқты қызметтерді де ұсына бастады.
Қауіпсіздіктің бұзылуы
Сенатор Майкл Крапоның пікірінше, "жеке сектор және үкімет жинап, сақтайтын деректердің мөлшері қатты алаңдатады. Жеке қаржылық ақпаратты жинау мен сақтауда қабілетсіздікке ұшырау мүмкіндігі бар, сондықтан оны қалай қорғау және қолжеткізуді шектеу туралы мағыналы талқылау қажет."
Қауіпсіз жүйелер туралы 2016 жылғы алдын ала ескертулер
Motherboard-тың 2017 жылғы қазандағы есебінде 2016 жылдың желтоқсанында Equifax серверлерін зерттеген қауіпсіздік зерттеушісі, тек Equifax қызметкерлері үшін құрылған онлайн порталдың ашық интернетке қолжетімді екенін анықтады. Сонымен қатар, қызметкерлер порталы кейінірек болған бұзушылықтарға қатысты сервер емес екендігі хабарланды, бұл Motherboard бірнеше тараптан жасалған бірнеше бұзушылық болуы мүмкін деген болжам жасады. Bloomberg ақпарат агенттігінің мәліметінше, бұзушылыққа қатысы бар адам наурыз айының басындағы бұзушылықты Equifax компьютерлік жүйелеріне мамыр айында қайтадан шабуыл жасаған бір және сол тарап жасаған болуы мүмкін деп санайды. Bloomberg хабарлағандай, Equifax компаниясы Mandiant (FireEye, Inc. компаниясына тиесілі) компаниясын наурыз айындағы шабуылды тергеуге көмектесу үшін шақырды. Осы киберқауіпсіздік фирмасы мамыр-шілде айларындағы бұзушылықтан кейін де жұмысқа алынған. Бұл оқиға "тарихтағы ең ірі деректер бұзушылықтарының бірі" деп есептелді. Бірнеше тұтынушы бұзушылыққа байланысты Equifax-ке қарсы шағын талап арыздарын берді, ал кейіннен Equifax Федералды сауда комиссиясымен 575 миллион долларлық келісімге келді, бұл бұзушылықтан зардап шеккендерге ақша төлеу немесе кредиттік мониторинг ұсынуды қамтиды. Қауіпсіздік сарапшылары бұзушылықтан алынған деректерді қара нарықта немесе қара желіде әлі көре алмады, бұл бұзушылықтың бастауын анықтауды қиындатады. Дегенмен, 2020 жылдың ақпанында АҚШ Әділет департаменті Қытай Халық Азаттық Армиясының төрт мүшесін бұзушылыққа қатысты тоғыз айып тағып айыптады, бірақ Қытай бұл айыптауларды жоққа шығарды.
2017 жылғы Аргентина тұтынушыларының деректері
2017 жылдың қыркүйегінде Брайан Кребс Equifax компаниясының Аргентиналық бөлімшесінің шамамен 14 000 тұтынушының жеке деректері мен 100-ден астам қызметкердің ақпараты, олардың онлайн жүйелерінің біріне «админ» деген пайдаланушы аты мен пароль енгізген кез келген адамға қолжетімді болғанын жариялады.
2017 жылы осал мобильді қосымшаларды алып тастау
2017 жылдың 7 қыркүйегінде, Equifax компаниясы ірі қауіпсіздік бұзушылығы туралы хабарлаған күні, Equifax өзінің ресми мобильді қосымшаларын Apple App Store және Google Play дүкендерінен жойды. Бұл қосымшалардың өзі сол бұзушылыққа тікелей қатысы болмаса да, оларда дербес қауіпсіздік кемшіліктері болды, кейбір бөлімдері HTTPS емес, HTTP қолданғандықтан «адам арасындағы шабуылға» (man-in-the-middle attack) ұшырау қаупі бар еді.
2017 жылғы америкалық жалақы деректерінің ашылуы
2017 жылдың 8 қазанында Кребс Equifax компаниясының TALX бөлімшесіне тиесілі The Work Number веб-сайты, ондаған мың АҚШ компаниясының қызметкерлерінің жалақысын қызметкердің әлеуметтік сақтандыру нөмірі мен туған күнін білетін кез келген адамға ашты деп хабарлады. АҚШ халқының шамамен жартысы үшін осы екі дерек қылмыскерлердің қолында бар, себебі Equifax 2017 жылдың мамыр-шілде айларында қауіпсіздік бұзушылығына ұшыраған.
Веб-сайттың зиянды бағдарламалары
2017 жылдың 12 қазанында Equifax веб-сайтында келушілерге диск арқылы жүктеу арқылы зиянды бағдарламалар таратылып жатқаны хабарланды. Зыянды бағдарлама Adobe Flash-тің жаңартуы сияқты көрінген. Ол кезде 65 антивирустық өнімнің ішінде тек 3-і ғана осы зиянды бағдарламадан қорғау мүмкіндігіне ие болды, демек көптеген келушілер Equifax веб-сайтына кірген кезде компьютерлерінің зарар көру қаупіне тап болды. Сондай-ақ, 2017 жылдың 13 қазанында АҚШ Ішкі кірістер қызметі шабуылдың салдарынан Equifax-пен жасалған 7,2 миллион долларлық келісімшартты тоқтатты.
Сын
1982 жылы Retail Credit Company компаниясы адамның өмірінің барлық саласы туралы – фактілер, статистика, қате ақпарат және қауесеттер: отбасылық мәселелер, жұмыстары, білім алу тарихы, балалық шағы, жеке өмірі және саяси белсенділігі туралы мәліметтер жинағаны үшін сынға ұшырады. Компания 1970-ші жылдары тұтынушылар туралы жағымсыз ақпарат жинағаны үшін қызметкерлерін марапаттаған деп айыпталды. Бұл мәселе бойынша сотқа дейінгі келісім жасалды. 1975 жылы компания өз атауын "Equifax" деп өзгертті – бұл, әдетте, нашар репутациясын түзету мақсатында жасалған.
Сот іс-әрекеттері мен айыппұлдар
Компанияға Федералдық сауда комиссиясы екі рет Әділ несиелік есептілік туралы заңды ("FCRA") бұзғаны үшін айыппұл салды. 2000 жылы Equifax, Experian және TransUnion бірге тұтынушылардың несие туралы ақпарат алуға тырысқан телефон қоңырауларын тоқтатып, кешіктіргені үшін 2,5 миллион доллар айыппұл төледі. 2003 жылы FTC Equifax-ті сол себеппен сотқа шақырды және компаниямен 250 000 доллар айыппұл төлеуге келісті. 2013 жылдың шілдесінде Орегондағы федералды қазыналық сот Мэрион округының тұрғыны Джули Миллерге Equifax-ке қарсы Әділ несиелік есептілік туралы заңды бұзғаны үшін 18,6 миллион доллар өтемақы берді. Миллер сотта Equifax оның несиелік есептерін басқа адамның әлеуметтік сақтандыру нөмірі, туған күні және мекенжайы бар есептерімен біріктіргенін айтты. Миллер Equifax-ке жазбаша және телефон арқылы бірнеше рет хабарласты, бірақ Equifax Миллердің несиелік есептерінен ондаған жалған жинақтау шоттарын жоюдан бас тартты. Сот шешімі бойынша, 18,4 миллион доллар залал өтемақы ретінде, ал 180 мың доллар – моральдық зиян өтемақы ретінде төленді. Миллердің адвокаты Джастин Бакстер жалған ақпарат Миллердің беделіне нұқсан келтіргенін, оған несие беруден бас тартқанын және оның жеке ақпараты Миллермен қатысы жоқ компанияларға берілгенін түсіндірді. Бұл сот шешімі Әділ несиелік есептілік туралы заң бойынша жеке іс бойынша ең ірі өтемақы болып саналады. Equifax өкілі компанияның қазыналық сот шешіміне шағымдануды қарастырып жатқанын мәлімдеді. 2014 жылы федералды судья өтемақы сомасын 1,62 миллион долларға дейін төмендетті. 2014 жылы Equifax және Heartland Bank-ты Сент-Луис аймағының тұрғыны Кимберли Хаман өзінің қайтыс болғаны туралы хабарлағаны үшін сотқа шақырды. Heartland Bank өкілі Хаманның тірі екенін хабарлағаннан кейін банк "тез тергеу жүргізіп, несиелік есеп беру агенттіктерімен байланысқа түсті" деді. 2015 жылдың мамырында Газаров сот ісін аяқтады, Equifax оның атын деректер базасына енгізуге келісті. 2017 жылдың 4 қарашасында бес оклахомалықтан тұратын топ компанияны сотқа шақырды, олар Equifax "қаржы институттары клиенттерінің жеке ақпаратын қорғауды талап ететін заңдарды бұзды" деп мәлімдеді. Equifax DLA Piper заң фирмасын DC-дегі іс бойынша жұмыс істеуге таңдады. Ол 2017 жылдың қазан айындағы жеке құпиялылықты бұзудан кейін дағдарысты басқару үшін Edelman-ға жүгінген болатын. FCRA бойынша зиянды өтеуді талап ететін тұтынушылардың соттары шағын талаптарды қарау кезінде табысқа жетті. Equifax бағдарламалық жасақтама инженері Судакар Реддиге 2017 жылғы деректер бұзуы туралы хабарланғанға дейін опциондарды сатып алғаны үшін ішкі сауда жасады деп айыпталды. 2020 жылдың қаңтарында Equifax Федералдық сауда комиссиясымен, Тұтынушылардың қаржылық қорғалуы бюросымен және АҚШ-тың 50 штатымен және аумақтарымен келісімге келді. Деректер бұзуына ұшырағандарға қарсы талаптарды ұсыну мүмкіндігі болды. Келісімге деректер бұзуына ұшыраған адамдарға көмек көрсету үшін 425 миллион долларға дейін қаражат кірді. Equifax реттеушілермен 700 миллион долларға дейін келісімге келді. 2023 жылдың қазанында Ұлыбританияның Қаржылық мінез-құлық органы Ұлыбританиядағы клиенттердің деректерін қорғамағаны үшін Equifax-ке 11 миллион фунт стерлингтен астам айыппұл салды.