Кіріспе

География саласы

Интегративтік география (кейде интегративтік география, экологиялық география немесе адам мен орта арасындағы география деп те аталады) – адам географиясы мен физикалық географияның өзара байланысатын саласы. Ол адамдар немесе қоғамдар мен олардың табиғи ортасы арасындағы өзара әрекеттесудің кеңістіктік ерекшеліктерін сипаттауға және түсіндіруге арналған. Мұндай өзара әрекеттесулер адам-орта жұптасқан жүйесі деп аталады.

Шығу тегі

Ол физикалық географияның динамикасын, сондай-ақ адам қоғамының қоршаған ортаны қабылдау жолдарын (адам географиясы) түсінуді қажет етеді. Осылайша, белгілі бір деңгейде оны 1924 жылы Вена университетінің географы Альбрехт Пенк ұсынған Physische Anthropogeographie термині (ағылшын тілінде: "физикалық антропогеография") және географиялық мәдениет немесе адам экологиясының (Харлан Х. Барроуз, 1923 жыл) жалғасы ретінде қарастыруға болады. Америка Құрама Штаттарында интеграцияланған географияға негізінен Карл О. Сауэрдің (Беркли) тарихи көзқарасы және Гилберт Ф. Уайттың (Чикаго) қолданбалы көзқарасы ықпал етті. Интеграцияланған география (сондай-ақ, интегративтік география, экологиялық география немесе адам-орта географиясы) – географияның адамдар немесе қоғамдар мен олардың табиғи ортасы арасындағы өзара әрекеттесудің кеңістіктік ерекшеліктерін сипаттап, түсіндіретін саласы, бұл қарым-қатынас адам-орта жүйелері деп аталады.

Назар аудару

Адам және физикалық география арасындағы байланыс бұрынғыдан гөрі қазірге дейін анық болды. Адамның әлемдік тәжірибесі технология арқылы күшейе түскендіктен, адам мен орта арасындағы байланыс көбінесе күңгірттеніп барады. Осы себепті, интеграцияланған география – адамның ортаға тигізетін әсерін бағалау үшін өте маңызды талдау құралдары жиынтығын ұсынады. Бұл, табиғи жер бедері мен айналымдарға адам қызметінің нәтижесін өлшеу арқылы іске асырылады. Осы ақпаратты алу жолдарына қашықтан зондтау және географиялық ақпараттық жүйелер жатады. Интеграцияланған география ортаны адамдармен байланысты қарастыруға көмектеседі. Осы географияның көмегімен әртүрлі әлеуметтік ғылымдар мен гуманитарлық салалардың көзқарастарын және олардың адам мен орта арасындағы процестерді түсінудегі маңыздылығын талдауға болады. Сондықтан, ол географияның үшінші саласы саналады, ал қалған салалары – физикалық және адам географиясы.