Кения Әуе Күштерінің тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Кения әуе күштері (ҚАҚ) – Кения Республикасының ұлттық әуе соғысы күштері. Негізгі истребительдер базасы – Наньюкидегі Лайкипия әуе базасы, ал штаб-пәтері Найробидегі Истлидегі Мои әуе базасында орналасқан. Басқа базалар: Момбасадағы (Moi International Airport) алдыңғы жедел база (Forward Operating Base - FOB), Мандерадағы FOB, Важирдағы FOB және Ньеридегі FOB (көбінесе тікұшақтар/шағын ұшақтар). Кения әуе күштері шамамен екі ондаған F 5E/F Tiger II истребитерін, бір ондаған Tucano оқу-жаттығу ұшақтарын, жарты ондаған G120A бастапқы оқу-жаттығу ұшақтарын пайдаланады. Кенияда сонымен қатар Pumas, Mi 17 сияқты басқа да түрлі типтегі ұшақтар бар. Жақындағы сатып алынғандары: AW139, AS350 FENNEC, UH 1H тікұшақтары, H124M Fennec, MD530F және C 27J Spartan көліктік ұшақтары. 2017 жылы Иордания әуе күштеріне 2 AH 1 Cobra шабуылдық тікұшағын сыйға берді; олар армияның 50-ші әуе кавалериясы тікұшақтарымен бірге Эмбакаси гарнизонындағы Бірлескен тікұшақ басқаруында.

Тарих

Кенияның Әуе күштері 1 маусымда 1964 жылы, тәуелсіздік алғаннан кейін көп ұзамай, Ұлыбританияның көмегімен құрылды. Бұрынғы ұшақтардың қатарында де Хавиллэнд Канаданың Чипмунк және Бовер (1974 жылдан бері), алты Хокер Хантер (1974–1979 жылдары RAF-тен сатып алынған), алты BAC Strikemaster истребитель (1971 жылдан бері) және 1980 жылы жеткізілген 12 BAE Systems Hawks болды. Осы типтердің барлығы қазір қолданыстан шығарылды. Эфиопия мен Сомали арасындағы Огаден аймағындағы соғыс және көршілес Угандамен туған шиеленіс салдарынан Кенияның Әуе күштері 1976 жылы 10 F 5E және 2 F 5F ұшағын тапсырыс берді. 1978 жылы жеткізілген бұл ұшақтар Кенияның Әуе күштеріне тарихында алғаш рет қарсыласу қабілетін сыйлады. 1982 жылдың шілдесінде екі F 5F ұшағы тозудың орнына жеткізілді. 1979–1982 жылдары президент Даниэль арап Мои елге кіру және шығу рейстерін сүйемелдеу үшін Northrop F 5 истребительлерін пайдаланды; кейінгі сарапшылар отынның ысыраптығы мен сүйемелдеу миссиясының қиын және күрделі талаптарын ақтауға жеткілікті ешқандай қауіп болмағанын атап өтті. 1982 жылдың 1 тамызында Әуе күштері офицерлері жасаған сәтсіз төңкерістен кейін Әуе күштері таратылды. Әуе күштерінің қызметі қайта жандандырылып, 82-ші Әуе күштері ретінде армияның қатаң бақылауына қойылды. Әуе күштері 1994 жылы тәуелсіздігін қайта алды. 2006 жылдың 10 сәуірінде KAF Харбин Y 12 Марсабит маңында апатқа ұшырап, бортындағы 17 адамның 14-і қаза тапты. Бортында бірнеше жергілікті және ұлттық саясаткерлер болды; бұрынғы министр Бонайя Годана қаза болғандардың арасында болды. Ұшқыш – майор Дэвид Ньороге. 1978 жылдан бері F 5 KAF-тің негізгі әуе қорғаныс истребительі болып табылады. Барлығы 29 ұшақ жеткізілді: 12 F 5E және 2 F 5F АҚШ-тан, ал 10 F 5E, 3 F 5EM және 2 F 5F бұрын Корольдік Иордания Әуе күштерінде (RJAF) болған. Бұрынғы RJAF ұшақтары Кенияның Әуе күштеріне жеткізілгенге дейін F 5EM стандартына жаңартылды. Иорданиядан F 5 ұшақтарын сатып алу туралы пікірталас болды, олар Кенияға жіберіліп, жергілікті жерде құрастырылды. Қазіргі уақытта Иорданиядан 10 F 5E, 2 F 5F және 3 F 5EM ұшақтарын жаңарту және сатып алу бағдарламасы жүріп жатыр. Шетелдік көмек арқасында тікұшақ паркі жақсарды. KAF 2017 жылы Корольдік Иордания Әуе күштерінен (RJAF) AH 1F тікұшағының 6-сына дейін алды. 2016 жылы 8 Bell Huey II тікұшағы АҚШ-тың Сахарадан оңтүстік Африкадағы қауіпсіздік ынтымақтастық бағдарламасы аясында Кенияның Әуе күштеріне жеткізілуіне келісім берілді. Олардың бірі, KAF 1503 сериялы UH 1H II апатқа ұшырап, жарамсыз деп жарияланды. Кенияның 53-ші тактикалық тікұшақ эскадрильясы 8 Huey UH 1H тікұшағының 6-сын қабылдады. Сонымен қатар, KAF 9 AS550C3 тікұшағын алды, олар қауіпсіздік операцияларында, сондай-ақ іздестіру және құтқару, зардап шеккендерді және медициналық эвакуациялауда қолданылады. Бастапқыда KAF бұрынғы БАӘ AS350B тікұшақтарын сатып алуы күтілді, бірақ жаңа AS550C3 тікұшақтары қаруланған болуы мүмкін және БАӘ қаржыландырған болуы да мүмкін. 2018 жылдың қазанында AS550 Fennecs тікұшақтарының қару пилондары мен басқарылмайтын зымыран модульдері бар суреттері пайда болды. АҚШ үкіметі Кения үкіметіне он екі Air Tractor AT 802L жеңіл шабуыл ұшағын шетелдік әскери сатып алуға келісім берді. 2017 жылдың тамызында Кения үкіметі ұсынылып отырған сату туралы келісімшартқа әлі қол қоймады. Сондай-ақ 2017 жылдың басында Кения осы жылы жеткізілетін 3 C 27j және 3 AW 139 тікұшағы үшін келісімшартқа қол қойды. Біріккен Араб Әмірліктерінің Global Aerospace Logistics (GAL) компаниясы 2019 жылы Кенияның Әуе күштерімен оның ұшақтарына техникалық қызмет көрсету, жөндеу және күрделі жөндеу (MRO) қызметтерін ұсыну туралы келісімге келді.

The Kenya Air Force was formed on 1 June 1964, soon after independence, with the assistance of the United Kingdom. Former aircraft in service included de Havilland Canada Chipmunks and Beavers (since 1974), six Hawker Hunters (bought from RAF, in operation from 1974–79), six BAC Strikemaster fighters (in operation from 1971), and 12 BAE Systems Hawks delivered in 1980. All these types have now been withdrawn. As a result of the war over the Ogaden region between Ethiopia and Somalia and tensions with neighboring Uganda, the Kenya Air Force ordered 10 F 5Es and 2 F 5Fs in 1976. Deliveries took place in 1978 and give Kenya's air force an interceptor capability for the first time in its history. Two F 5Fs were delivered as attrition replacements in July 1982. From 1979–1982 President Daniel arap Moi used Northrop F 5 fighter jets to escort his flights in and out of the country; later commentators have pointed out that there was no threat justifying the waste of fuel and the difficult and complex requirements of the escort mission. After a failed coup by a group of Air Force officers on 1 August 1982, the Air Force was disbanded. Air Force activity was reconstituted and placed under tighter army control as the 82 Air Force. The Air Force regained its independent status in 1994. On 10 April 2006 a KAF Harbin Y 12 crashed near Marsabit with 17 on board, of whom 14 died. It was carrying several local and national politicians; Bonaya Godana, a former minister, was among the casualties. The pilot in command was Major David Njoroge. Since 1978, the F 5 has been the KAF's main air defence fighter. A total of 29 were delivered: 12 F 5E & 2 F 5F from the US, and 10 F 5E, 3 F 5EM, & 2 F 5F formerly in service with the Royal Jordanian Air Force (RJAF). The ex RJAF aircraft were upgraded to F 5EM standard before being delivered to the Kenya Air Force. There was controversy over the purchase of the F 5s from Jordan, which were shipped to Kenya and assembled locally, Currently a F 5 upgrade and procurement program is underway for 10 F 5E, 2 F 5F, and 3 F 5EM from Jordan. The helicopter fleet has been improved thanks to foreign aid. KAF received up to six Royal Jordanian Air Force (RJAF) AH 1Fs in 2017. In 2016 8 Bell Huey II helicopters were approved to be delivered to Kenya Air Force as part of US security cooperation program in sub Saharan Africa. One of them, UH 1H II serial KAF 1503, crashed and was written off. The Kenya Air Force 53 Tactical Helicopter Squadron has taken delivery of 6 out of 8 Huey UH 1H helicopters. Meanwhile, the KAF also received 9 AS550C3 helicopters that will be used for security operations as well as combat search and rescue, casualty and medical evacuation. Originally KAF was expected to purchase former UAE AS350Bs, but the new AS550C3s can be armed and may have been also funded by the UAE. By October 2018 photographs had emerged showing the AS550 Fennecs fitted with weapon pylons and unguided rocket pods. The US government approved a proposed foreign military sale for twelve Air Tractor AT 802L light attack aircraft to the government of Kenya. As of August 2017, the Kenyan government has not yet signed a contract for the proposed sale. Also early 2017 Kenya signed contract for 3 C 27j & 3 AW 139 to be delivered this year

The United Arab Emirates' Global Aerospace Logistics (GAL) signed an agreement in 2019 with the Kenya Air Force to provide maintenance, repair and overhaul (MRO) services for its aircraft.