Кіріспе

"Рольдік мұғалім" – бұл әсіресе драма және драмалық әдебиетті оқытуда қолданылатын білім беру әдісі, алайда оның қолданылуы пәндердің барлық саласын қамтуы мүмкін. Осы әдісті пайдаланатын педагогтар белгілі бір кейіпкерді немесе "рольді" қабылдап, көбінесе жас оқушыларды нақты немесе тарихи оқиғаларға негіделген ортаға тарту арқылы қажетті түсініктерді, көзқарастарды және құндылықтарды жеткізеді.

Әдістемелік іс-әрекет

Мұғалімдер драмалық ортада әртүрлі өзара әрекеттесу мен динамиканы тудыру үшін рөлдерді сақтықпен таңдайды. Құбылмалы ортада түрлі рөлдерді ойнауға мүмкіндік беру және студенттерге диалог арқылы орта туралы ақпаратты зерттеуге жол беру – бұл оқытудың өте тартымды және әсерлі тәсілі. "Роль бойынша жұмыс істейтін мұғалім" теориясы студенттердің рөліне қатысты рөлдің мәртебесінің айырмашылығының маңыздылығын ерекше атап көрсетеді. Мысалы, патша сияқты жоғары мәртебелі және шаруа сияқты төмен мәртебелі кейіпкерлердің арасындағы айырмашылық студенттерге әртүрлі тәжірибелер мен сезімдерді зерттеуге және оларға қатысуға мүмкіндік береді. Шебер педагогтар осы динамиканы оқыту теориясын немесе кеңірек ұғымдарды толықтыру үшін пайдалана алады. Сонымен қатар, мұғалім студенттерді өз қиялдарын қолдануға және өз рөлдерінің мән-жайынан ақпарат алуға ынталандыра алады. Осы тәсілмен рөлдерді оқытудың ең тиімді мысалы – оқулықтардағы/әңгімелердегі түрлі тұлғаларды (студенттерді) сұхбатқа тартатын телешоу.

Сарапшының маңдайшасы

Дороти Хиткотт әзірлеген білім берудегі драма құралы – "Сарапшының мантиясы". "Сарапшының мантиясында" студенттер кез келген сала бойынша сарапшы рөлінде болады. Оларға сарапшы екендерін жай ғана айту жеткіліксіз, олар рөлді толыққанды қабылдап, өзін сарапшы сезінуі керек. Бұл кейіпкерді дамыту ойындары немесе жаттығулары арқылы іске асырылуы мүмкін. Мұғалім әдетте "Сарапшының мантиясында" рөлді өзі атқарады және студенттерге тәуелсіз оқуға қадам-қадаммен жетелеу үшін негіз жасайды. "Оқу үшін драма: Дороти Хиткотттың білім берудегі сарапшы көзқарасының мантиясы" кітабында Дороти Хиткотт және Гэвин Болтон "Сарапшының мантиясы" туралы сипаттама берген, түсіндірген және мысалдар келтірген.