Кіріспе
Жеке меншік түс моделі
Табиғи түс жүйесі (NCS) – жеке меншік түсіндіру моделі. Ол алғаш рет неміс физиологы Эвальд Херинг ұсынған түс көрудің түстер қарама-қарсылығы гипотезасына негізделген. НКС-нің қазіргі нұсқасын 1964 жылдан бастап Швеция Түс орталығы қоры әзірледі. Зерттеу тобында Андерс Хард, Ларс Сивик және Гуннар Тоннквист болды, олар 1997 жылы өз жұмыстары үшін AIC Judd сыйлығын алды. Бұл жүйе түстерді араластыруға емес, адамның қабылдау феноменологиясына толыққанды негізделген. Ол Стокгольмдегі NCS Colour AB компаниясы сататын түстер атласы арқылы көрсетілген.
Анықтама
NCS адам көруінің алты элементарлық түс қабылдауын айтады, олар түстің қарама-қарсылық гипотезасы ұсынғандай, психологиялық бастапқы түстермен сәйкес келуі мүмкін: ақ, қара, қызыл, сары, жасыл және көк. Соңғы төрт түс ерекше реңктер деп те аталады. NCS-де бұл алты түс элементарлық түстер ретінде анықталады, олардың әрқайсысы басқа элементарлық түстер арқылы анықтауға келмейтін өзгермейтін сезімдер. Басқа барлық түстер композиттік қабылдау деп есептеледі, яғни алты элементарлық түспен ұқсастығы арқылы анықталатын тәжірибелер. Мысалы, қаныққан қызғылт түс, қызыл, көк, қара және ақ түстерге ұқсастығымен толық анықталады. Сары – NCS 0580 Y10R (түс = 5% қаралық, 80% бояулылық, рең = 90% сары + 10% қызыл. Күшті, өте сәл қарабас сары, апельсинге шағын тегіс). Көк – NCS 4055 R95B (түс = 40% қаралық, 55% бояулылық, рең = 5% қызыл + 95% көк. Біраз қараңғы, орташа күшті көк, өте шағын қызғылт тегіс). NCS он тоғыз елде қолданылады және Швецияда (1979 жылдан бері), Норвегияда (1984 жылдан бері), Испанияда (1994 жылдан бері) және Оңтүстік Африкада (2004 жылдан бері) түстерді белгілеудің ресми стандарты болып табылады. Бұл сонымен қатар интерьер дизайны және тоқыма нарықтары үшін түс трендтерін болжау бойынша жетекші баспа International Colour Authority қолданатын стандарттардың бірі.
Blue – NCS 4055 R95B (nuance = 40% blackness, 55% chromaticness, hue = 5% red + 95% blue. Somewhat dark, medium strong blue with a very slight purplish tinge)
The NCS is represented in nineteen countries and is the reference norm for color designation in Sweden (since 1979), Norway (since 1984), Spain (since 1994) and South Africa (since 2004). It is also one of the standards used by the International Colour Authority, a leading publisher of color trend forecasts for the interior design and textile markets.
NCS 1950 стандартты түстер
NCS түстік кеңістігінің физикалық үлгілерін (мысалы, түстер атластарын) жасау үшін жүйені жақсы көрсететін түстердің қысқартылған жиынтығын таңдау қажет болды. 1979 жылы SIS (Швеция стандарттар институты) тарапынан Швецияның ұлттық түстер стандартына айналу барысында әзірленген Табиғи түстер жүйесі 1412 түсті қамтитын атлас арқылы сипатталған. 1984 жылы тағы 118 түс қосылып, барлығы 1530 түс болды. Он бір жыл өткен соң, 1995 жылы 1750 стандартты түсті қамтитын NCS Color Samples атласының екінші басылымы жарық көрді. 2004 жылы тағы 200 түс (184 ашық түс және көк-жасыл кеңістіктегі 16 түс) қосылды, нәтижесінде NCS 1950 стандартты түстер жиынтығы құрылды. NCS 1950 үлгілеріндегі түстер үлкен "S" әрпімен белгіленеді, мысалы NCS S 1070 Y10R (хроматикалық, сәл қызғылт сары).