Жұлдыздық спираль галактика M74 (Phantom Galaxy) – шамамен 32 млн жарық жылы қашықтықтағы, Pisces шоқжұлдызындағы керемет көрініс. Астрономиялық зерттеулерге өте қолайлы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балықтар шоқжұлдызындағы спиральді галактиканың беті
Face on spiral galaxy in the constellation Pisces
Messier 74 (сонымен қатар NGC 628 және Фантом галактикасы деп те аталады) – Балықтар шоқжұлдызының экваторлық аймағында орналасқан ірі спиральді галактика. Ол Жерден шамамен 32 миллион жарық жылы қашықтықта. Галактикада екі анық спиральді қол бар, сондықтан ол үлкен құрылымды спиральді галактиканың классикалық мысалы ретінде қолданылады. Галактиканың төменгі беттік жарқылығы оны әуесқой астрономдар үшін бақылауға ең қиын Мессье нысанына айналдырады. Оның салыстырмалы түрде үлкен бұрыштық (көрінетін) көлемі және галактиканың бетке қарай бағытталуы оны спиральді қолдардың құрылымын және спиральді тығыздық толқындарын зерттегісі келетін кәсіби астрономдар үшін өте қолайлы нысан етеді. M74 шамамен 100 миллиард жұлдызға ие деп есептеледі.
Messier 74 (also known as NGC 628 and Phantom Galaxy) is a large spiral galaxy in the equatorial constellation Pisces. It is about 32 million light years away from Earth. The galaxy contains two clearly defined spiral arms and is therefore used as an archetypal example of a grand design spiral galaxy. The galaxy's low surface brightness makes it the most difficult Messier object for amateur astronomers to observe. Its relatively large angular (that is, apparent) size and the galaxy's face on orientation make it an ideal object for professional astronomers who want to study spiral arm structure and spiral density waves. It is estimated that M74 hosts about 100 billion stars.
Суперновалар
Оның ішінде үш супернова тіркелген: SN 2002ap, SN 2003gd және SN 2013ej (сандар жылды көрсетеді). Соңғысы Жер бетінен қарағанда 10-шы жұлдыздық шамада жарқырады, демек, қолайлы түнгі аспанда заманауи телескоптардың көпшілігінен көрінеді. Бұл жарылыс басқа, алыстағы II типті суперновалардың пайда болуына қатысты теорияларды сынауға қолданылды. II типті суперновалардың белгілі жарықтығы бар, сондықтан оларды қашықтықты дәл өлшеу үшін пайдалануға болады. SN 2003gd арқылы M74-ке дейінгі өлшенген қашықтық 9,6 ± 2,8 Мпк, немесе 31 ± 9 миллион жарық жылы. Салыстыру үшін, ең жарқын супергиганттарды пайдалану арқылы өлшенген қашықтықтар 7,7 ± 1,7 Мпк және 9,6 ± 2,2 Мпк құрайды. Бұл мұндай шағылысу табылган санаулы суперновалардың бірі. Бұл шағылысу супернованың алдында жатқан, жапырақ сияқты бұлттағы шаңнан туындаған сияқты, және оны жұлдызаралық шаңның құрамын анықтау үшін қолдануға болады.
Three supernovae are known to have taken place within it: SN 2002ap, SN 2003gd, and SN 2013ej (the numbers denote the year). The latter was bright as 10th magnitude when viewed from the surface of Earth, so visible from almost all modern telescopes in a good night sky. This explosion has been used to test theories on the origins of others further away Type II supernovae have known luminosities, so they can be used to accurately measure distances. The distance measured to M74 using SN 2003gd is 9.6 ± 2.8 Mpc, or 31 ± 9 million ly. For comparison, distances measured using the brightest supergiants are 7.7 ± 1.7 Mpc and 9.6 ± 2.2 Mpc. This is one of the few supernovae in which such a reflection has been found. This reflection appears to be from dust in a sheet like cloud that lies in front of the supernova, and it can be used to determine the composition of the interstellar dust.
Галактикалар тобы
Бұл M74 тобының ең жарқын мүшесі, құрамында 5-7 галактика бар топ. Оған ерекше спиральді галактика NGC 660 және бірнеше иррегулярлық галактикалар да кіреді. Топ құрамын анықтаудың әртүрлі әдістері (нақты, ықтимал, немесе тарихи гравитациялық байланыс болуы мүмкін) топтың бірнеше обьектілерін ортақ деп көрсетеді. Chandra рентгендік обсерваториясы M74 галактикасындағы ультражарық рентген көзін (ULX) байқағанын хабарлады. Бұл көз нейтрон жұлдызынан артық рентген сәулелендіру қуатына ие және шамамен екі сағат сайын қайталап сәулелендіреді. Оның массасы 10 000-ға жуық деп есептеледі. Бұл орташа массалы қара тесіктің көрсеткіші. Бұл жұлдыздық қара тесіктер мен көптеген галактикалардың ортасындағы аса ірі қара тесіктердің арасындағы сирек кездесетін классқа жатады. Мұндай обьектлер жұлдыздық шоғырындағы кішірек ("жұлдыздық") қара тесіктердің бірігуінен пайда болады деп саналады. Көзге CXOU J013651.1+154547 идентификациялық нөмірі тағайындалған.
This is the brightest member of the M74 Group, a group of 5 to 7 galaxies that also includes the peculiar spiral galaxy NGC 660 and a few irregular galaxies. Different group membership identification methods (ranging from a clear, to likely, to perhaps historic gravitational tie) identify several objects of the group in common, the Chandra X ray Observatory announced its observation of an ultraluminous X ray source (ULX) in M74, radiating more X ray power than a neutron star, in periodic intervals of around two hours. It has an estimated mass of 10,000. This is an indicator of an intermediate mass black hole. This would be a rather uncommon class, in between in size of stellar black holes and the massive black holes theorized to be in the center of many galaxies. Such an object is believed to form from lesser ("stellar") black holes within a star cluster. The source has been given identification number CXOU J013651.1+154547.
Әуесқойлық астрономиялық байқау
Месиер 74 - Эта Писсиумнан шығыс-солтүстікке қарай 1,5°. Бұл галактика Мессье нысандарының арасындағы ең төменгі беттік жарықтыққа ие екінші галактика. (M101 ең төменгіге ие.) Оны көру үшін қараңғы аспан қажет. Бұл галактиканы көбінесе кішкентай ұлғайтумен қарағанда жақсы көрінеді; үлкен ұлғайтумен қарағанда, шашыраңқы сәулелену кеңейіп, көптеген адамдарға тым әлсіз көрінеді. Сонымен қатар, M74 көздері толығымен қараңғыға бейімделген кезде, жанама көруді пайдаланғанда оңай көрілуі мүмкін.
Messier 74 is 1.5° east northeast of Eta Piscium. This galaxy has the second lowest Earth surface brightness of any Messier object. (M101 has the lowest.) It requires a good night sky. This galaxy may be best viewed under low magnification; when highly magnified, the diffuse emission becomes more extended and appears too faint to be seen by many people. Additionally, M74 may be more easily seen when using averted vision when the eyes are fully dark adapted.