Кіріспе
Қайта пайдалануға болатын фильм немесе бейнематериалдар. Қор материалдары, сондай-ақ архивтік бейнематериалдар, кітапханалық суреттер және файлдық бейнелер – бұл басқа фильмдерде қайта қолданылатын фильм немесе бейнематериалдар. Қор материалдары фильм жасаушылар үшін пайдалы, себебі жаңа материал түсіруге кететін шығынды азайтады. Қор материалдарының бір бөлігі "қор кадры" немесе "кітапхана кадры" деп аталады. Қор материалдары бұрынғы өндірістерде пайдаланылған болуы мүмкін, сондай-ақ бұрын түсірілген, бірақ қолданылмаған кадрларды да қамтиды. Қор материалдарының мысалдары: қалалар мен ескерткіштердің бейнелері, жануарлардың табиғи ортадағы түсірілімдері және тарихи кадрлар. Қор материалдарын ұсынатын компаниялар авторлық құқықпен басқарылатын немесе авторлық төлемсіз болуы мүмкін. Көптеген веб-сайттар түрлі форматтағы бейнеклиптерді тікелей жүктеуге мүмкіндік береді.
Stock footage, and similarly, archive footage, library pictures, and file footage is film or video footage that can be used again in other films. Stock footage is beneficial to filmmakers as it saves shooting new material. A single piece of stock footage is called a "stock shot" or a "library shot". Stock footage may have appeared in previous productions but may also be outtakes or footage shot for previous productions and not used. Examples of stock footage that might be utilized are moving images of cities and landmarks, wildlife in their natural environments, and historical footage. Suppliers of stock footage may be either rights managed or royalty free. Many websites offer direct downloads of clips in various formats.
Тарих
1980 жылдардың ортасында Betacam SP, VHS және фильм форматтарында жазылған видеоклиптерді ұсынатын сток-видео компаниялары пайда бола бастады. Экстремалды спорт, технологиялық немесе мәдени жинақтар сияқты арнайы тақырыптарға шолушы кішігірім қоймалардың көпшілігі келесі екі онжылдықта Corbis немесе Getty Images сияқты ірі компанияларға сатылды.
Кино және теледидар
Фондтық кадрлар жаңалықтарды немесе белгілі тұлғаларды фильмге енгізу үшін қолданылуы мүмкін. Мысалы, «Оскар» сыйлығын жеңіп алған «Форрест Гамп» фильмі Джон Ф. Кеннеди, Ричард Никсон және Джон Леннон сияқты тарихи тұлғалармен кездесуін бейнелеу үшін компьютерлік эффектілермен өңделген қор кадрларын кеңінен пайдаланды. Жаңалықтар бағдарламалары жаңа суреттер қолжетімді болмаған кезде өздерінің архивінен фильм кадрларын қолданады. Мұндай қолданыс көбінесе экранда көрсетіліп жатқан кадрдың архивтік кадр екендігі туралы белгімен көрсетіледі. Телевизиялық және кино сериалдары да бұрынғы бөлімдерден алынған кадрларды қайта пайдаланады. Мысалы, «Жұлдыз жолы» франшизасы жұлдыздық кемелер, планеталар, фондар мен жарылыстардың үлкен қорын сақтады, олар «Жұлдыз жолының» бес сериал мен он фильмінде минималды өзгертулермен үнемі пайда болды. Бұл өндіріс шығындарын төмендетті, себебі модельдер, декорациялар мен жарылыстар жасау қымбатқа түсетін еді. 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында компьютерлік графиканың жетістіктері «Жұлдыз жолы» фильмінің өндіріс құнын айтарлықтай төмендетуге көмектесті және бұрынғы модельдер мен суреттерге негізделген көріністерге қарағанда әлдеқайда көптеген кадрларға мүмкіндік берді. Бұрынғы фильмдерден алынған кадрларды қайта пайдаланған басқа фильмдерге «Трансформерлер: Айдың қараңғы жағы», «Жақтау жүгіруші», «Жұлдызды соғыстар: II эпизод – Клондардың шабуылы», «Кәсіпқой өлтіруші», «Жал: Кек алу», «Хэллоуин II», «Гарри Поттер және Феникс ордені», «Гарри Поттер және Өлім сыйы – 1 және 2 бөлімдері» және «Билл мен Тедтің керемет саяхаты» жатады. Кейбір сериалдар, әсіресе балаларға арналғандар, мысалы «Teletubbies», көптеген эпизодтарда көрсетілетін кадрларды қайта пайдаланады. Жастар аудиториясына арналған бұл тәсіл көрермендердің шоулар арасындағы таныстығын арттырады. Бұл, мысалы, бірдей киім киюді талап ету сияқты мәселелерді тудыруы мүмкін, ал кейде сәйкессіздік проблемаға айналуы мүмкін. Егер кадрлар сапалы түсірілсе, мұндай проблемалардан аулақ болуға болады. Көптеген телеарналар белгілі бір қаланың кадрларын жасау үшін архивтік кадрларды пайдаланады, бұл шоудың сол жерде түсірілгенін көрсетеді, бірақ шын мәнінде ол студияда түсірілуі мүмкін. Қытайдың Ұлы Қабырғасы, Пасха аралы немесе Француз Полинезиясы сияқты экзотикалық жерлердің бір-екі кадры өндіріс компанияларын осы нақты жерлерге экипаж бен жабдықтарды тасымалдаудың үлкен шығындарынан сақтайды. Ақша немесе уақыт жеткіліксіз болған кезде, жарнамаларда көбінесе архивтік кадрлар қолданылады. Көбінесе бұл жарнамалар саяси немесе мәселелік сипатта болады. Кейде оны қозғалыс суреттерін құрастыру үшін қолдануға болады, бұл камера алдындағы актерлердің сол жерде екенін көрсетеді. «B-роль» термині архивтік кадрларды немесе жаңа түсірілген көріністерді білдіруі мүмкін. Телевизиялық экрандарда немесе фильмдер мен телешоуларда көрсетілген мониторларда пайда болатын архивтік кадрлар «ойнату» деп аталады. «Power Rangers» немесе «Anchorman: The Legend of Ron Burgundy» фильмінде, оны жазушы және Сан-Диего жаңалықтарының жүргізушісі Уилл Феррелл ойнаған, студия Сан-Диегодағы New & Unique Videos компаниясынан 1970 жылдардағы архивтік клиптерді сатып алды. Диснейдің «Ақылды үйі» фильмінде көрсетілген дауылдың бейнесі сол Сан-Диего фирмасының архивінен алынған. Архивтік кадрлар анимациялық сериалдарда да жиі пайда болады, көбінесе тірі кадрларға көшу ретінде. Архивтік кадрлардың ең көп қолданылатын жерлерінің бірі – деректі фильмдер. Архивтік кадрларды пайдалану кинорежиссерге Екінші дүниежүзілік соғыс сериясы сияқты тарихи оқиғаларды баяндауға, қазіргі заманғы су асты археологиялық зерттеулерді құжаттауға немесе табиғат тарихы деректі фильмдеріндегі мазмұнды толықтыруға мүмкіндік береді. Бюджеттер ұзақ мерзімді жобалар үшін өндірістік топты ұзақ уақытқа сақтап тұруға жеткіліксіз болуы мүмкін, ал архивтік кадрлар продюсерге оқиға үшін ең маңызды сәттерді таңдауға немесе тарихи оқиғаларға контекст беруге мүмкіндік береді. Басқаша толығымен жоғалып кететін бірнеше фильмдер, фильмдер архив ретінде пайдаланылғандықтан, сақталған кадрларға ие. Мысалы, «The Cat Creeps» фильмінде «Boo» фильміндегі кейбір көріністер сақталған, ал «Queen of the Night Clubs» фильмінің көріністері «Winner Take All» фильміндегі архивтік кадрлар ретінде сақталған. Егер оны архив ретінде пайдаланбаса, бұл фильмдер толығымен жоғалып кетер еді. Архивтік кадрлар сондай-ақ тікелей эфирдегі реалити-шоуларда, мысалы «Мен атақтымын» сияқты бағдарламаларда қолданылады. 2020 жылдардың басында, COVID-19 пандемиясы кезінде телешоуларда студиялық аудиторияның қол соғуын және реакциясын көрсету үшін архивтік кадрлар пайдаланылды.
Корпоративтік пайдалану
Әлемдегі компаниялар өздерінің бейнежазбаларын дайындауда ішкі кеңестер, жылдық жиналыстар, семинарлар және басқа да шаралар үшін қолданбалы бейнематериалдарды пайдаланады. Бас директорлар мен басқа да артыққысы бар тұлғалардың сұхбаттарын жасыл экран фонында түсіру кең таралды. Постпродакшн кезінде жасыл түс жойылғанда, нақты бір мағынаны жеткізу үшін қолданбалы бейнематериалдар немесе кадрлар қосылады.
Қоғамдық домен
Қоғамдық домендегі қорлық кадрлардың ең ірі өндірушілерінің бірі – АҚШ үкіметі. АҚШ әскері, NASA және басқа да агенттіктер түсірген барлық бейнематериалдар қорлық кадр ретінде қолдануға болады. Көптеген компаниялар үлкен қорлық кадрлар кітапханаларының авторлық құқығына ие және фильм жасаушылардан оларды пайдалану үшін төлем алады, бірақ олар көбінесе авторлық төлемдерді талап етпейді. Қорлық кадрлар сан алуан көздерден келеді, оның ішінде қоғамдық домен, басқа фильмдер мен телебағдарламалар, жаңалықтар агенттіктері және арнайы түсірілген материалдар бар.
Эволюция
Әрбір жаңа стандарт енгізілген кезде, танымал кадрларды қайта түсіру, қайта өңдеу немесе қайта сканерлеу қажет болады, сондай-ақ келесі стандарттың мүмкіндіктерін көрсету үшін жаңа суреттерді де көрсету қажет. Betacam SP, VHS және алғашқы цифрлық кадрлар стандартты сапада (SD), 4:3 қатынаста түсірілді. Содан кейін 16:9 қатынастағы жоғары сапалы (HD) формат келді, ол киноның кең экранды форматтарына жақын, және қазір одан да жоғары сапалы Ultra High Definition (UHD) теледидарымен одан әрі жетілдірілді. Көптеген сток кадр компаниялары мен өндірушілер өздерінің қоймаларының қажетсіз болып қалуынан қорқынышты. Көптеген компаниялар сондай-ақ виртуалды шындық (VR) және 360 градустық бейнематериалдарды да қосуда.
Контейнер
Популярлы цифрлық контейнер форматтарына MOV (QuickTime File Format), AVI, FLV, MP4 және MXF жатады, олар Avid, Final Cut Pro және Adobe Premiere Pro сияқты сызықты емес монтаж жүйелерінде кеңінен қолданылады.