Кіріспе
Мұстафа Сандал (11 қаңтар 1970 жылы туған) – түрік әнші-күйші, ән жазушы және актер. 1990 жылдардың басында ол басқа әншілерге көптеген әндер жазып, музыка индустриясында танымал болды. "Башрольде Аşk" комедиялық сериалында басты рөлді ойнады. 1994 жылы шыққан "Suç Bende" атты тұңғыш студиялық альбомы және оның сәттілігі арқасында Түркияда өзін таныстырды. 1996 жылы "Gölgede Aynı" альбомы жарық көрді. 1998 жылы "Detay" альбомынан шыққан "Aya Benzer" әні Түркияда хитке айналды. Sony Music компаниясымен келісімшарт жасағаннан кейін "Araba" альбомын шығарды. Альбомдағы "Araba" әні үлкен сәттілікке жетті. Мансабында "Akışına Bırak" (2000), "Kop" (2002) сияқты көптеген альбомдар шығарды. Кейін Universal Music Polydor лейблімен "Seven" (2003), "İste" (2004), "Devamı Var" (2007) және "Karizma" (2009) альбомдарын жариялады. 2011 жылы Гюльбен Эргенмен бірлескен "Şıkır Şıkır" әні жылдың ең көп жүктелген әні болды. 2012 жылы Сандал 10-шы студиялық альбомын шығарды. 2013 жылы жаңа "Tesir Altında" синглы 2013 жылдың ең көп сатылған синглдерінің біріне айналды. Сандал мансабында көптеген наградалар алды. 2002 жылы "Kop" альбомы үшін "Жылдың үздік еркек әртісі" атанды. Музыка, теледидар, жарнама, кино және басқа да маңызды жетістіктерімен қатар, Сандал әлем бойынша 14 миллионнан астам альбом сатты және Ажда Пеккан, Сезен Аксу және Хакан Пекер сияқты көптеген әртістермен бірлесіп жұмыс істеді.
Mustafa Sandal (born 11 January 1970) is a Turkish singer songwriter and actor. At the beginning of the 1990s, he wrote and composed a number of songs for other singers and made a reputation for himself in the music industry. He had leading role in comedy series "Başrolde Aşk". In 1994, with the release of his first studio album Suç Bende and its subsequent success, he made a name for himself in Turkey. This was followed by the release of another album titled Gölgede Aynı in 1996. In 1998, the song "Aya Benzer" from his new album Detay became a number one hit in Turkey. After signing a contract with Sony Music, he released the album Araba. The song "Araba" from the album became a massive hit. Throughout his career he continued to release many albums, including Akışına Bırak (2000), Kop (2002). Later, under the label Universal Music Polydor, he released the album Seven (2003), followed by İste (2004), Devamı Var (2007), and Karizma (2009). In 2011, his single with Gülben Ergen, "Şıkır Şıkır", became the most downloaded song of the year. In 2012, Sandal released his 10th studio album Organik. In 2013, his new single "Tesir Altında" became one of the best selling singles of 2013. Sandal has won many awards throughout his career. For his album Kop, he was voted the "Best Male Artist" in 2002. In addition to his work in the field of music, television, advertising, cinema and other important achievements, Sandal has sold more than 14 million albums worldwide and has collaborated with many artists, including Ajda Pekkan, Sezen Aksu and Hakan Peker.
Жеке өмір және білім
Мұстафа Сандал Стамбулда дүниеге келген. Оның әкесі Юсуф Сандал Ерзинжаннан, ал анасы Тюлин Илери Аданадан. Отбасы Стамбулдың Арнавуткёй ауданында тұрды. Оның анасының әкесі, ТРТ-да жұмыс істеген музыкант Хөсейін Илери болды. Мұстафа Сандал Тарабьядағы «Өзел Дост» мектебінде бастауыш білім алды. Кейін ол Женеваға көшіп, «Колледж дю Леман» колледжінде оқыды. 8 жыл оқығаннан кейін АҚШ-қа барып, Нью-Гэмпшир университетінде білім алуын жалғастырды. 1996 жылы Лондонның Американ колледжінде оқуын жалғастырды. Ол ағылшын, итальян және француз тілдерін үйренді. 1999 жылы Малатияда 28 күн әскери қызметтен өтті. Ұшуға құштарлығымен танымал Сандал – сертификатталған ұшқыш. Сандал 2008 жылдың 13 қаңтарында Стамбулдағы «Hôtel Les Ottomans» қонақ үйінде 2004 жылдың шілдесінде Мугладағы Бодрумда танысқан танымал серб әншісі Эмина Яховичке үйленді. Жұбайлардың тұңғыш баласы Яман 2008 жылдың 8 тамызында Стамбулда кесарево қимылы арқылы дүниеге келді. 2011 жылдың 26 шілдесінде Сандалдар екінші баланы күтіп отырғанын хабарлады. 2012 жылдың 21 ақпанында Эмина Сандал американдық ауруханада Явуз есімді ұл таратты. Жұбайлардың балалары түрік және серб тілдерінде сөйлейді. 2018 жылы олар араздасуға байланысты ажырасып кетті. Сандал 2022 жылдың 3 маусымында Италияның Рим қаласындағы Түркия елшілігінде Мелис Сютшюрупқа үйленді.
1989-1993: Композиторлық және ән жазу
1989 жылы музыкаға деген құштарлығы оны екі жарым жылдан кейін АҚШ-ты тастап, Түркияға оралуға итермеледі. Оның музыкадағы кәсіби жолы Г. Мафянға тиесілі "Истанбул гелишим студиясында" басталды. Дәл сол жерде ол композиторлық және ән жазу қабілетін танытты. Ол өзінің алғашқы "Vazgeçme" әнін Бюлент Тежканмен бірге жазды және шығарды. Ән 1991 жылы оны орындаған әнші Ажда Пекканға тапсырылды. Айда Пеккан, Сезен Аксу, Зеррин Өзер, Муаззз Абачи, Айшегуль Альдинч, Йонка Евцимик, Озан Орхон, Бурак Кут, Дениз Арчак, Эмель Мюфтуоглу, Изель, Рейхан Карака, Сибел Алаш, Асия, Хакан Пекер, Сертаб Эренер, Ферда Анил Яркин және Мерт Экрен – Сандалдың әндерін жазып, музыкасын шығарған әртістердің қатарында. Біраз уақыт бойы ол музыка әлемінің аңызы Оно Тунчтың көмекшісі болып жұмыс істеді.
1994 1999: Суч Бенде, Гёльгеде Оке, Детай
1994 жылдың шілдесінде оның тұңғыш студиялық альбомы Suç Bende жарық көрді. Бұл альбомдағы 7 әнді Сандал өзі жазды және 3 ай ішінде Түркияда 140 концерт, ел сыртында 30 концерт берді. Альбомның алғашқы музыкалық видеосы "Araba" әніне түсірілді және ол Бешиктаста түсірілді. Зеки Демиркубуз "Jest Oldu" әнінің екінші музыкалық видеосында пайда болды. Ол сондай-ақ "Bir Anda" әніне әрекетке толы видеоклип түсірді. 1996 жылы Gölgede Aynı альбомы 3,6 миллионнан астам данамен Түркияда ең көп сатылған альбом атанды. 1998 жылдың 1 қыркүйегінде оның үшінші студиялық альбомы Detay Prestij Müzik арқылы жарық көрді. Бұл альбомның сәттілігі Сандалға ел бойынша 120-дан астам концерт беруге мүмкіндік берді. "Hatırla Beni" әніне грек әншісі Наталиямен дуэтте түсірілген тағы бір музыкалық видео жасалды. Үшінші және соңғы музыкалық видео "Geriye Dönemem" әніне жарық көрді. 2000 жылы Рейхан Карака қатысқан "Gidesim Gelmiyor" әні Түркиядағы ең жақсы әндердің біріне айналды. 2001 жылдың маусым айында ол Стамбул метросы үшін "Can Cana" әнін жазды. Кейіннен ол 25 000 адамның алдында "Али Сами Йен" стадионында итальяндық әнші Эрос Рамацоттимен бірге өнер көрсетті. Ол кейіннен басқа жұлдыздармен бірге өткізген өнер көрсетулерінің ішінде Рамацоттимен бірге болғаны ең есте қаларлық екенін мойындады. 2002 жылдың мамыр айында Сандалдың жаңа альбомы Kop Erol Köse Production арқылы шығарылды және ол жылдың ең көп сатылған екінші альбомы болды. Оның алғашқы Maxi Sandal 2003 синглі 2003 жылы Түркияда жарық көрді. Бұл макси-синглдің алғашқы музыкалық видеосы "Aşka Yürek Gerek" әніне түсірілді және Сандал тағы да грек әншісі Наталиямен бірге видеоклипте пайда болды. Оның жаңа синглі "Aya Benzer 2003 (Moonlight)" Universal Music арқылы шығарылды. Сандал ақырында өзінің жаңа "Seven" альбомын шығарды. Альбом Еуропадағы сатылымдар тізімінде алдыңғы ондыққа кірді. Сандал 2002 жылғы Әлем сұлуы Әзра Акынмен бірге "All My Life" әнінің музыкалық видеосында ойнады. Видеоклип Топкапы сарайында түсірілді. Seven альбомының сәттілігінен кейін неміс ток-шоу жүргізушісі Стефан Рааб өзінің командасымен бірге Сандал туралы эксклюзивті бағдарлама түсіру үшін Түркияға келді. Ол сондай-ақ Der Spiegel журналының мұқабасында пайда болды. Бешикташ футбол командасының құрылғанына 100 жыл толуына орай Сандал "100. Yıl Marşı" және "Hadi Hisset" әндерін жазды.
2004-2007: Еуропадағы табыстар
2004 жылдың 13 шілдесінде Sandal тағы бір макси-сингл – "İste" шығарды. Бұл жұмыстан алғашқы музыкалық видео "İsyankar" әніне түсірілді. Кейіннен, Сандалдың концерттерінің бірінен алынған кадрлармен әннің Oriental Remix нұсқасына да музыкалық видео жазылды. "Kavrulduk" әніне де музыкалық видео жарық көрді. Жазда Сандал "Volkswagen with Music Love" тақырыбындағы концерттерінде жанкүйерлерімен кездесті. Ол тіпті кейбір концерттерінде өзінің Volkswagen көліктерімен де пайда болды. Сол жылы LR Cosmetics компаниясымен жасалған келісімшарт бойынша Sandal 24 елде "7" деп аталатын парфюмерия сериясын шығарды. 2005 жылы ол "İsyankar" әнін Universal Music лейбелімен сингл ретінде ұсынды. "İsyankar" Германия, Австрия және Швейцарияда ең көп сатылған әндердің біріне айналды. Кейіннен ол Aspendos театрында ZDF бағдарламасында Шакирамен бірге сахнада өнер көрсетті. Концерттен кейін Шакира: "Мустафа Сандал өте жақсы дос және керемет адам. Ондай достарың болса, артық не керек?" деді. Сандал бағдарламаның сахна артында Пэрис Хилтонмен де кездесті. 2005 жылдың 7 мамырында ол өзінің ресми сайтында Musti TV телеарнасын іске қосты. Тамыз айында оның жаңа макси-синглы "Yamalı Tövbeler" жарық көрді. Ол шыққан күні "Yamalı Tövbeler" 180 000 дана сатылып, Түркияда рекордтық көрсеткішті орнатты. Сандалдың "İsyankar" синглы Германияда 150 000 дана сатылып, алтын сертификатқа ие болды. "İsyankar" музыкалық видеосы Стамбулда, Босфор жағасында түсірілді және Universal Music компаниясымен шығарылды. Бұл видео MTV TRL Charts тізімінде бірінші орынға шығып, Blue және Avril Lavigne-ді артта қалдырды. Осы жетістіктен кейін Сандал 5 ақпанда Германияда әлемдік турнесін бастады және Англия, Пәкістан, Ресей, Нидерланды, Албания және Бразилияда концерттер берді.
2007-2012 жж: Девамы Вар, Каризма және Органик
2007 жылдың 12 маусымында Сандал өзінің жаңа альбомын «Devamı Var» деп жариялады, ол бір күннен кейін, 13 маусымда шықты. Альбомның жетекші синглы «İndir» Синан Акçыл жазған. Сандал бұл альбомды жасау үшін бір жыл бойы жұмыс істеді. Ол туралы Сандал былай деді: «Осы себепті мен оны «өмірімнің альбомы» деп атауға болады. Жазда менің әндерім нарықты басып алады. Біз студияда бір жыл жұмыс істедік. Мен концерттерге қатысып, жанкүйерлермен бірге болуды сағындым». Сандал сондай-ақ әкесі Хүсейн Илеримен бірге «Muhabbet Card» жарнамаларында түсті. 2008 жылы Сандал «Muhabbet Cart» демеушілігімен Түркия бойынша концерттік турне бастады. Ол турнесін Мұғлада 10 000 адамның алдында өнер көрсетумен аяқтады. 15 түрлі қаладағы концерттерінде ол барлығы 500 000 адамға өнер танытты. Оның «İndir», «Aşka Yürek Gerek» және «İsyankar» әндері PlayStation 2 ойынына («SingStar Turkish Party») енді. Компания өкілдері ойын консоліне түрік поп-жұлдызын қосуды ойлап, Сандалды Еуропадағы танымалдылығы үшін таңдады. Сандал 2008 жылы ұялы телефон жарнамасында түскені үшін «Ең жақсы коммерциялық фильм» сыйлығын алды. 200 000 жанкүйері бар әнші 2008 жылы Еуропада Мадонна мен Бритни Спирстен кейін үшінші орынды иеленді. 2009 жылдың маусымында Сандал өзінің жаңа альбомын «Karizma» деп шығарды. Альбом туралы ол былай деді: «Менің әке болғаннан кейінгі алғашқы альбомым мен үшін маңызды кезең». Ол бұл альбомды Бритни Спирс, Дженнифер Лопес және Стингтің әндерін аранжировкалаған Боян Дугичпен бірге жасады. Боян Дугич альбомның жетекші синглы «Ateş Et ve Unut» және «Karizma» әнін жазды. Дугич Дженифер Лопеске дайындаған әнін Сандалға беруге шешім қабылдағандықтан, альбомның шығуы екі аптаға кешікті. Альбом 4 күн ішінде интернеттен 450 000 рет жүктелді, ал Сандал осы сайттар мен пират сатушыларды жанкүйерлер клубының мүшелерінен таңдалған 300 адамнан тұратын команда арқылы анықтауды қамтамасыз етті. «Ateş Et ve Unut» әнінің музыкалық видеосына 50 000 доллар жұмсалды. Біріккен Ұлттар Ұйымының Балалар қоры және ЮНИСЕФ Германия комитеті Мұстафа Сандалды Пакистандағы босқындар балаларына көмек көрсету науқанының еуропалық өкілі етіп таңдады. Пакистандық балалар арасында және Еуропа елдерінде 50 000 адам арасында жүргізілген сауалнамада Сандал Еуропадағы ең танымал түрік әртісі деп танылды, бұл оны 2009 жылғы Рамазан айында жарияланған ЮНИСЕФ брошюрасында әлемдегі бейбітшілік туралы хабарлама беруге итермеледі. Сандал бұл ұсыныс туралы кейін былай деді: «Мен оны ойланбастан қабылдадым, және біз Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Анатолияға саяхаттағанда балалармен кездесеміз». Сандалдың ағылшын, неміс және француз жанкүйерлері «Ateş Et ve Unut» әніне интернетте жақсы жауап берді, ал кейбіреулері Сандалдың қайырымдылық жұмысы туралы: «Түркияның Майкл Джексоны біздің балаларымыз үшін ізгі ниет елшісі болды» деді. 2010 жылы Мұстафа Сандал мен Гөкбен «Nevrin Döner» атты дуэт жасады, ол «Dev Devleri» альбомында ностальгиялық және жаңа буын әртістерін біріктірді. 2011 жылдың маусымында Мұстафа Сандал мен Гүлбен Эрген «Şıkır Şıkır» дуэтін шығарды. Әнді Сандал жазды, ал композиторлық жұмысын египеттік әртіс Амр Мостафа жасады. Ән 133 253 рет жүктелді және 2011 жылы Түркиядағы цифрлық платформада ең көп сатылған ән атанды. 2012 жылдың жазында Сандал «Organik» альбомын шығарды және оны «өмірімнің альбомы» деп сипаттады. Әндерді алғаш рет оның концертінде жанкүйерлер тыңдады, ол Turkcellmuzik.com сайтында көрсетілді. Альбомның жетекші синглы «Ego» цифрлық платформалардағы Top 100 тізімінде бірінші орынға ие болды. Альбом әлеуметтік желілерде де талқыланды, ал Сандал өзінің YouTube арнасы арқылы Махсун Кырмызыгүлмен бірге бейнежазба жариялап, қуанышын білдірді. Альбомның алғашқы музыкалық видеосы «Ego» әніне түсірілді. Тулай Ибак музыкалық видеоны түсірді, онда 20 актер мен оның командасының мүшелері қатысты. Сандал музыкалық видео туралы былай деді: «Бұл клип емес, қысқа фильм, мен ұқсас нәрселерден алыстап, адамдарға басқаша нәрсе көрсеткім келді». Ол сондай-ақ 24-ші аптада Nielsen Music Turkey тізімінде ең жылдам өсіп келе жатқан жұмыс болды. Сандалдың әйелі Эмина «Çek Gönder» әнінде қатысты. Бұл альбомда Soner Sarıkabadayı және Eflatun да өнер көрсетті. Сандалдың Стамбул қаласының Бейкоз ауданындағы концертіне 150 000 адам қатысты, бұл сол кездегі рекордтық көрсеткіш еді. Сандал «Tam 90'dan» альбомында Вольга Тамозға арналған әншілердің қатарында болды және ол үшін «Kalmadı» әнін орындады. Түркия Ұлттық Олимпиада комитетімен (TMOK) бірлесіп, Сандал жастар мен олардың отбасылары арасында спортты насихаттау мақсатындағы Мектеп Олимпиадасы жобасының елшісі атанды және жобаның науқаны үшін «Teşekkürler Anne» әнін жазды.
2013 қазіргі уақыт: Жалғыз
2013 жылы ол Гюльшен және Озан Чолокоглумен бірлесіп жаңа сингл жұмысын бастады. Түркиядағы белгілі бір оқиғаларға байланысты Сандал жобаны кейінге шегерді және 2013 жылдың 6 тамызында "Tesir Altında" синглын шығарды, ол 2013 жылдың ең көп сатылған синглі болды. Келесі жылдары Сандал мансабын жалғастырып, "Reset" (feat. Eypio) (2018), "Gel Bana" (2019) және Mod (feat. Zeynep Bastık) (2019) синглдарын шығарды, олардың барлығы Түркияның ресми музыка тізіміне енді. Азия-Тынық мұхиты хабар тарату одағы ұйымдастырған және Токиода өткен 2019 жылғы ABU TV ән фестивалінде Сандал Түркияны – қатысушы он бір елдің бірін – өкілдік етіп, "Aya Benzer" әнінің жаңа нұсқасын орындады. 2020 жылдың сәуір айында ол COVID-19 пандемиясына қарсы күресте денсаулық сақтау қызметкерлеріне арнап "Yanında" атты сингл шығарды. Әншілер Мелис Фис және Дефхан осы әнде қосымша орындаушылар ретінде қатысты, одан түскен табыс денсаулық сақтау мекемелеріне аударылды. Ән 8D музыка технологиясымен жазылды. 2020 жылдың қыркүйегінде ол Түркиядағы музыка тізімдерінің жоғарғы сатысына шыққан "Damar" синглын шығарды. 2021 жылғы Жаңа жылдық арнайы бағдарламада Қазақстанның "Астана" телеарнасында Сандал қазақ әншісі Индира Элемеспен дуэтте "Mod" әнінің қазақ-түрік нұсқасын орындады. Ол сонымен қатар "Araba" және "İsyankar" әндерінмен жеке өнер көрсетті. 2021 жылдың қаңтар айында Сандал мен Доғу Демиркол "Tekrar" дуэтін шығарды. Әнге музыкалық бейнеклип пен қысқаметражды фильм түсірілді, олардың ішінде Сандалдың бұрынғы бейнеклиптеріне сілтемелер жасалды.
Басқа қызмет түрлері
2019 жылы Сандал Түркия құрамасына Ұлттық спорттық синхронды шаңғыдан әлем чемпионатына қатысты. 17 жылдан кейін Түркияның шаңғы федерациясы чемпионатты қайта жаңартып, 2019 жылдың 11-13 сәуір аралығында Колорадо штатының Аспен қаласында үш түрлі дисциплина бойынша өткізді. Сандал, Цем Хакко, Дорук Кая, доктор Фатих Киичи, Атакан Алафтаргил, Ариф Алафтаргил, Метин Полат, Тунч Ташдемир және Четин Ширвани бірге Түркияның синхронды шаңғыдан ұлттық құрамасын құрады, ол жарыстың бірінші күні өткен параллель слаломда 2-ші және 3-ші орындарды, ал «іңірлік қонуда» 8-ші орынды иеленді. Екінші күні синхронды қонуда мәжбүрлі синхронды қонуда 4-ші орынға табан тіреді.