Кіріспе

Британдық Корольдік теңіз күштерінің HMS Victorious – британдық Корольдік теңіз күштерінің тоғыз пре-дредноут линкорларының бірі. Ол екі екімұнаралы, төрт зеңбірекпен жабдықталған негізгі артиллериямен қаруланды. Оның ең жоғары жылдамдығы – 180 км/сағ. Ол негізінен отандық суларда қызмет етті және 1897 жылы королева Викторияның Алмаз юбилейіне арналған флотты қарап шығуға қатысты. 1898 жылы Жерорта теңізінде қысқа мерзім қызметтен кейін сол жылы Қытай бекетіне ауыстырылды. "Викториус" 1900 жылға дейін Шығыс Азия суларында болды, содан кейін Жерорта теңізіне қайта оралды. 1904 жылы Ұлыбританияға оралғаннан кейін "Викториус" Канал флотының екінші флагманы болды. Ол 1908 жылға дейін флоттың әртүрлі бөлімдерінде белсенді қызметте болды, содан кейін модернизацияланды және резервке жіберілді. 1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол үш әпкесімен бірге 9-шы шайқас эскадрильясына жұмылдырылды, бірақ 1915 жылдың қаңтарына қарай ол қайтадан фронттан алынды. Қыркүйек айында оның негізгі зеңбіректері алынып, екі мониторды қаруландыру үшін пайдаланылды. Кейіннен "Викториус" жөндеу кемесі ретінде қолданылды. Соғыс аяқталғаннан кейін ол "Инд II" деп аталды; оны портовый кеме ретінде пайдалану жоспарлары тоқтатылды және 1923 жылдың сәуір айында металл тескісіне сатылды.

Дизайн

"Victorious" кемесінің ұзындығы 421 фут (128 метр), ені – 75 фут (23 метр), суға бату тереңдігі – 27 фут (8 метр) болды. Ол толық жүктемеде белгілі бір мөлшерде су ығыстырды. Оның қозғалтқыш жүйесі сегіз көмірмен жұмыс істейтін цилиндрлік оттық құбырлы қазандықтармен қамтамасыз етілген екі үш цилиндрлі үш кеңейімді бу машинасынан тұрды. 1907–1908 жылдары ол маймен жұмыс істейтін үлгілермен қайта жабдықталды. Оның машиналары ең жоғары жылдамдыққа қол жеткізуге мүмкіндік берді. "Majestic" кемелері теңізде жақсы жүзіп, оңай бұрылатын, жақсы бу машиналарымен жабдықталған кемелер саналды, бірақ олардың жанармай шығыны жоғары болды. Оның экипажы 672 офицер мен сарбаздан тұрды. Кеме алдыңғы және артқы жағында орналасқан төрт BL Mk VIII зеңбірегінен тұратын негізгі артиллериямен қаруланған. Зеңбірек мұнаралары алмұрт пішіндес барбеттерге орналастырылған; оның алты әпкесі де осылай орналастырылған, бірақ оның әпкелері және болашақ британдық броненосецтерінің барлығы дөңгелек барбеттерге ие болды. "Victorious" сонымен қатар он екі QF /40 зеңбірегінен тұратын қосалқы артиллерияны алып жүрді. Олар кеменің орта бөлігіндегі екі қабатты казематтарда орналастырылған. Сонымен қатар, ол торпедолық катерлерге қарсы қорғану үшін он алты QF 12 фунттық және он екі QF 2 фунттық зеңбіректермен жабдықталған. Кемеде бес торпедолық түтік те болды, олардың төртеуі кеме корпусына батырылған, ал соңғысы палубаға орнатылған ұшырғышта орналасқан. "Victorious" және оның класындағы басқа кемелердің корпусы 9 дюймдік (229 мм) қалыңдығындағы Harvey болаттан жасалған бронямен қоршалған, бұл бұрынғы броня түрлерімен салыстырғанда салмағы аз болғанымен тең қорғауды қамтамасыз етті. Бұл "Victorious" пен оның әпкелеріне бұрынғы броненосецтерге қарағанда терең және жеңіл бронялық белдеуге ие болуға мүмкіндік берді, ал қорғаныс деңгейі төмендемеді. Басты артиллерияның барбеттері бронямен қоршалған, ал басқару мұнарасының қабырғалары да сондай қалыңдықтағы болаттан жасалған. Кеменің брондалған палубасы белгілі бір қалыңдыққа ие болды.

Пайдалану тарихы

"Victorious" кемесі 1894 жылғы 28 мамырда Чатем кеме жасақтауында салынып, 1895 жылғы 19 қазанда суға жіберілді. Бір жылдан кейін, 4 қарашада, Чатхэм кеме жасақтауындағы флот резервінде қызмет ету үшін Корольдік теңіз күштеріне қабылданып алынды. 1897 жылғы 8 маусымда ол Жерорта теңіз флотында толыққанды қызметке кірісті. Ұлыбританиядан кетер алдында, 1897 жылғы 26 маусымда Виктория патшайымның Алмаз мерейтойына арналған Спитхедтегі флоттық парадқа қатысты. 1898 жылғы ақпанда "Victorious" Жерорта теңіз флотынан Қытай станциясына қызмет етуге жіберілді. 16 ақпанда Қытайға бағыт алғанда Порт-Саид портына кіргенде сайға батып қалды. Бірнеше буксирлер оны босатуға тырысты, бірақ сәтті болмады; корпустың айналасындағы шөгіндіні жылжыту үшін сорғылар қолданылды. 18 ақпанда кеме қайтадан суға шығарылды. 1900 жылы ол Жерорта теңізіне оралып, Мальтада жөндеуден өтті. Капитан Чарльз Генри Кросс басшылығымен 1902 жылғы қыркүйектің соңы мен қазан айының басында Кефалония және Морея жағалауларында бірлескен маневрлерге қатысты. Жерорта теңізіндегі қызметі аяқталғаннан кейін, 1903 жылғы 8 тамызда "Victorious" Чатемде демобилизацияланды және 1904 жылғы ақпанға дейін қайта жөндеу жұмыстары басталды. 1904 жылғы 2 ақпанда "Victorious" Девонпортта қайтадан қызметке кірісті, Канал флотының екінші флагмандық кемесі ретінде тағайындалды. 1904 жылғы 14 шілдеде Хамоазеде торпедалық катер оны шағып, аз ғана зақымдады. 1905 жылғы 1 қаңтардағы қайта ұйымдастыру кезінде Канал флоты жаңа Атлантика флотына айналды, ал "Victorious" Атлантика флотының құрамына кірді. Антарктиканы зерттеуші капитан Роберт Фалькон Скотт 1906 жылы бір кезеңде оның капитаны және контр-адмирал Джордж Эгертонның флаг-капитаны болып қызмет етті. 1906 жылғы 31 желтоқсанда Девонпортта демобилизацияланғаннан кейін Атлантика флотындағы қызметі аяқталды. 1907 жылғы 1 қаңтарда "Victorious" жаңа "Үй флотының" "Нор" дивизиясының құрамында қызмет ету үшін қайта тағайындалды. 1908 жылы Чатхэмде жөндеуден өткен кезде, ол май отынымен жұмыс істеуге ауыстырылды, сондай-ақ бас қаруды бақылау және радио жүйесі орнатылды. 1909 жылғы наурызда кеме резервтік күшке көшірілді. 1911 жылғы қаңтарда "Victorious" Девонпорт дивизиясына, ал 1912 жылғы мамырда 3-ші флотқа ауыстырылды. 1912 жылғы 14 шілдеде тұманды күні бауырлас кемесімен соқтығысып, корпусқа зақым келді. 1913 жылғы желтоқсанда Чатемде қысқа мерзімді жөндеу жұмыстары жүргізілді.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1914 жылдың шілдесінде Корольдік теңіз флоты соғыстың жақындап қалғанын сезінгенде, сақтық шарасы ретінде жұмылдыруды бастады. Осыған байланысты, «Викториус» және оның бірқатар кемелері – , , және 27 шілдеде 1914 жылы 9-шы шайқас эскадрильясын құрды, олар британ жағалауын қорғау үшін Хамберде орналастырылды. «Викториус» 9-шы шайқас эскадрильясы 7 тамыз 1914 жылы таратылғаннан кейін күзет кемесі ретінде онда қалды. 1914 жылдың желтоқсанында ол күзет кемесі ретінде Тайнға ауыстырылды. 1915 жылдың 4 қаңтарында «Викториус» Эльсвикте демобилизацияланды. «Majestic» класындағы кемелер сол кезде Корольдік теңіз флотындағы ең ескі және тиімсіз шайқас кемелері болып саналды. «Викториус» 1915 жылдың ақпанынан қыркүйегіне дейін Тинда тұрды, ал оның 12 дюймдік (305 мм) зеңбіректері жаңа мониторларға орнату үшін алынып тасталды. 1915 жылдың қыркүйегінен 1916 жылдың ақпанына дейін Palmers компаниясы оны Джарроуда жөндеу кемесіне айналдырды. Айналдырылған «Викториус» 1916 жылдың 22 ақпанында жөндеу кемесі ретінде қолданысқа енгізілді және 1915 жылдың қыркүйегінде қаза болған «Кариб» сауда кемесінің орнына Ұлы Флоттың жөндеу кемесі ретінде Скапа-Флоуға келді. «Викториус» 1920 жылдың наурызына дейін осы қызметті атқарды, содан кейін «Инд II» деп аталып, «Инд» базасымен қызмет етуге дайындалу үшін Девонпортқа ауыстырылды. 1920 жылдың 28 наурызында Девонпортқа келді және жөндеуді күтіп тұрғанда күтімге және техникалық қызмет көрсетуге берілді. Алайда, жөндеу жоспарлары тоқтатылды. Оны портовый депоға айналдыру жұмыстары басталды, бірақ 1922 жылдың сәуірінде бұл айналдыру аяқталмай тоқтатылды және ол сол айда жою тізіміне енгізілді. «Инд II» 1922 жылдың 19 желтоқсанында металл тескілеуге сатылды, бірақ 1923 жылдың 1 наурызында сату күшін жойды. 1923 жылдың 9 сәуірінде қайтадан сатылып, Девонпорттан Доверге сүйретілді.