Кіріспе

1972 жылғы келісім, Бірінші Судандық Азамат соғысын аяқтаған.

Аддис-Абеба келісімі, сондай-ақ Аддис-Абеба шарты деп те аталады, Судандағы Бірінші Судандық Азамат соғысын (1955–1972) аяқтаған 1972 жылғы келісім аясында жасалған ұсыныстар жиынтығы еді. Аддис-Абеба келісімдері Судан Конституциясына енгізілді.

Алдын ала және келіссөздер

Судан үкіметі мен Оңтүстік Судан Азаттық Қозғалысы (SSLM) арасындағы тікелей келіссөздер 1971 жылы Аддис-Абебада Бүкіл Африка шіркеулер конференциясы (AACC) және Дүниежүзілік шіркеулер кеңесі (WCC) көмегімен өткен бірқатар әңгімелерден кейін басталды. 1972 жылы Аддис-Абебада Абель Алиер Судан үкіметінің делегациясын, ал Езбони Мондири SSLM делегациясын басқарды. Келіссөздерді сол кезде Бүкіл Африка шіркеулер конференциясының бас хатшысы болған Бёрджесс Карр жүргізді.

Нәтижелер

Келісімнің мақсаты – Оңтүстік Суданның азаттық және тәуелсіздік қозғалысының алаңдаушылықтарын жою және оларды басу болды, себебі Бірінші Судандық азаматтық соғыс Солтүстік Судан үкіметі мен оңтүстік халқы үшін адам өмірі мен ресурстар тұрғысынан қымбатқа түсті. Аддис-Абеба келісімі Оңтүстік Суданның автономиялық аймағын құру арқасында оңтүстікке белгілі бір тәуелсіздік берді. Бұл Оңтүстік Судан енді Аль-Истиваия (Экватория), Бахр-аль-Газал және Аали-аль-Нил (Жоғарғы Нил) деп аталатын үш жеке аймаққа бөлінбейтін еді. Аймақ өздігінен, жеке заң шығару және атқару органы арқылы басқарылатын болды. Аня Нья сарбаздары Судан армиясы мен полициясына енгізілді. Аддис-Абеба келісімі Нимериге Судан ішінде де, сыртында да бедел мен танымалдылық әкелді. Он жылға жуық салыстырмалы бейбітшілік орнады, алайда Аддис-Абеба келісімі азаматтық соғыстың бастапқы себебі болған шиеленісті толығымен сейілте алмады. Аддис-Абеба келісімі тек уақытша демалысқа ұласты. Солтүстіктегі ресурстарды қолданудағы бұзушылықтар мен маргинализация 1970 жылдардың соңында оңтүстікте наразылықтың күшеюіне әкелді.

Аяқтау

1983 жылы президент Гаафар Нимейри Суданның барлық аймағын, ислам дінін ұстанбаған көпшілік оңтүстік аймағын қоса алғанда, шариғат заңдарымен басқарылатын ислам мемлекеті деп жариялады. 1983 жылғы 5 маусымда Оңтүстік Суданның автономиялық аймағы таратылды, бұл Аддис-Абеба келісіміне нүкте қойды. Осыдан бастап Екінші Судандық азаматтық соғысы (1983–2005) басталды.