Кіріспе
1982 жылы жазылған фантастикалық роман Раймонд Э. Фейсттің "Маг" - американдық жазушы Раймонд Э. Фейсттің фантастикалық романы. Бұл Рифтворт сагасының және Рифтворт циклінің алғашқы кітабы. "Маг" 1982 жылы жарық көрді. Кітаптың оқиғасы Dungeons & Dragons стиліне негізделген Мидкемия атты фантастикалық әлемде өтеді, оны бастапқыда Фейст пен оның достары университетте оқып жүргенде ойлап тапқан. Бұл әңгіме достар Пуг пен Томас өмірінің бастапқы кезеңдерін, олардың әлемі порталдар арқылы келген жат жұрттық баскыншыларға қарсы соғыспен бетпе-бет келуін баяндайды. 1992 жылы автордың және серияның даңқы артқаннан кейін, ол "Автордың таңдаған басылымы" (немесе кейбір елдерде "өзгертілген басылым") деген атаумен қайта басылды, онда түпнұсқа редактурадан мәтін қалпына келтірілді. "Маг" классикалық фантастикалық роман ретінде қарастырылады, ол жекелеген оқиғалардан гөрі елдердің кең ауқымды саясатына көбірек назар аударады. Телевизияға бейімдеуге бірнеше әрекет жасалды, бірақ ешқайсысы алғашқы кезеңнен аса алмады.
Magician is a fantasy novel by American writer Raymond E. Feist. It is the first book of the Riftwar Saga and of the wider Riftwar Cycle. Magician was originally published in 1982. The book is set in a Dungeons & Dragons–style fantasy world called Midkemia, originally invented by Feist and his friends during college. The story follows the early life of friends Pug and Tomas as their world is overtaken by war against alien invaders who appear via portals. In 1992, after the author, and series, fame had grown it was re published in an edition titled "The Author's Preferred Edition" (or "revised edition" in some markets) text restored from the original edit. Magician is viewed as a classic fantasy novel which focuses more on the broad politics of nations rather than individual stories. Several adaptions for TV have been attempted, but none have moved beyond the initial stage.
Өмірбаян
"Солдат" – Фейстің Сан-Диегодағы Калифорния университетін бітіргеннен кейін жазылған тұңғыш романы. Университетте ол рольдік ойындардың жанкүйері болған және достарымен үнемі ойнаған. Мидкемия атауы мен жалпы идеясы осы әлемді және негізгі механиканың бір бөлігін, мысалы, сиқыр жүйесін ойлап тапқан достар тобынан туындады. "Солдат" романына кіріспес бұрын Фейст олар жасаған әлем туралы қысқа да, "көңіл көтеруге арналған" әңгімелер жазған. Кітап 1979 жылы аяқталды және 1982 жылы Doubleday баспасында жарық көрді. АҚШ нарығы үшін "Солдат" екі томдық болып бөлінді: "Солдат: Оқушы" және "Солдат: Шебер". 1992 жылы 10 жылдық мерекесіне орай "Автордың таңдаулы басылымы" деген атаумен қайта басылды, онда түпнұсқадан алынып тасталған эпизодтар қамтылған. Фейст кез келген қайта басылымда жаңа материалдың болуын қадағалауды қалағандықтан, маңызды деп санайтын кейбір эпизодтарды қалпына келтірді, сонымен қатар түпнұсқадан алынған кейбір эпизодтарды сақтап қалды. Университеттегі достарымен бірге ойлап тапқан әлемге негізделгеннен басқа, "Солдат" романының тағы да бірнеше ықпалдары бар. Кітапта көптеген таныс фантастикалық мотивтер кездеседі, сонымен қатар басқа да идеялардан алынған: "Foundation" журналында жазған Ханну Хийлос Джеймс Фенимор Купердің туындыларымен және Робин Гуд туралы әңгімелермен салыстырулар жасайды. Фейст М.А.Р. Баркердің "Гүл тәктің империясы" кітабындағы Текумель әлемі Келеван әлемінің көп бөлігіне бастау болғанын мойындады. Оның кітаптарының негізіндегі D&D кампаниясының бастапқы кезеңінде Текумель Мидкемия әлемін басып алған. Осының нәтижесінде Келеванның көп бөлігі – Цурани империясы, металдар мен жылқылардың жетіспеуі, Чо'жа тайпасы, 10 ірі және 10 кіші құдайлардың пантеоны – Текумельден алынған. Фейст "Солдат" романын жазғанда осы туындының бар екенін білмегенін мәлімдеді.
Сюжет
Родрих IV билігінің он екінші жылында, жетім Пэг атты ас үй баласы Крайдидегі сиқыршы Кулганның шәкірті болады. Сиқырды нашар меңгерген оқушы, ол Герцог Бориктің қызы, принцесса Карлайнды тау тролльдерінен құтқарып, жоғары дәрежеге көтеріледі және Герцогтың сарайындағы жаяу әскер болады. Дауылдан соң құлаған шетелдік кеме табылып, орманға, Пугтың феодалына, ерекше киінген жауынгерлердің келуі туралы хабарлар жеткен соң, Лорд Боррик патшалықтың батыс аймағының астанасы Крондорға хабар жеткізу және көмек сұрау үшін аттанады. Бірақ олардың тобына қараңғы эльфтер шабуыл жасайды, оларды жұлдыздар мен олардың басшысы Долган құтқарады, ол оларды бірнеше шахталар арқылы жағалауға жеткізеді. Крондорға келгеннен кейін Лорд Борриктің тобына патшалықтың астанасы Рилланға бару бұйырылады. Бірақ сонда келгеннен кейін оларға көмек көрсетілмейді. Мидкемиялықтар мен сыртқы әлемнің Цуранилері арасында соғыс басталады. Герцогтың әскерлері Цураниге кіруге мүмкіндік беретін кеңістік-уақыт жарылымын табу және жою үшін қаһарлы шайқасқа түседі, бірақ Пэг тұтқындалып, жарылыстан Клеванға, Цуранидің туған жеріне, құл ретінде қайтарылады. Екі қарсыластың күштері Мидкемияда жылдар бойы тоқтап, соғысып келе жатқаннан кейін, Пэг сиқыршы ретінде оралады, Ұлы – Цуранилердің сиқырдың шеберлеріне берген атауы. Осы уақытта, құл әрілесі Лори, Цурани жауынгері Касумимен бірге Цурани императорынан Рилланғағы Родрих патшаға бейбітшілік туралы құпия хабарлама жеткізуге шығады, бірақ ол да ақылдан адасқан патшаны көндіре алмайды. Пугтің тірі екенін және сиқыршы ретінде өркендеп жатқанын білген, өлімі жақын герцог Боррик Пугті өз отбасына қабылдағанын, сондай-ақ оған Пугтің сиқыр академиясын ашатын Стардок аралын сыйға бергенін айтады. Герцог Боррик Мартиннің Лям мен Арутаның ұлы және ағасы екенін де ашады. Борриктің өлімінен кейін Лям Крайди герцогы және Батыс әскерлерінің қолбасшысы болады. Біраз уақыттан соң король Родрих Борриктің өлімі туралы хабарды естіп, лагерьге келеді. Содан кейін король Родрихтің өзі Цураниге қарсы шабуылға шығады, олардың қатарын бұзып, кері шегіндіреді, бірақ өлімге душар болады. Өлім алдында корольдің ақылы қайта оралады, ол Лямнан кешірім сұрайды және оны таққа мұрагер деп жариялайды. Родриктің өлімінен кейін Лям басшылықты өз қолына алып, император Ичиндармен бейбіт келісімге келеді. Бейбітшілік конференциясында екі билеуші, Пугті аудармашы ретінде пайдалана отырып, сыйлықтар алмасып, жақсы қарым-қатынаспен бастайды. Бірақ, құдіретті және құпия сиқыршы Макрос Қараның араласуынан эльфтер мен жұлдыздар сатқындық сезіміне ие болады, ал бітімгершілік толыққанды соғысқа ұласады. Макрос Пугтің көмегін сұрап, жарықты біржола жауып тастауға тырысады, екі әлем арасындағы байланыс үзіліп, Мидкемияда көптеген Цурани сарбаздары, соның ішінде Касуми де, қалып қояды. Өз әлемінде өлім жазасына кесілетінін күткен Цуранилерге, олардың патшалыққа қызмет ету уәдесінің орнына бостандық беріледі және Касуми граф болып тағайындалып, ЛаМутта қолбасшылыққа ие болады. Лям өзінің таңдалуы мен тәж кигізілуінің алдында Мартиннің туған құқығын ашуды шешеді, бұл патшалықты дүрбелеңге және мүмкін азаматтық соғысқа ұшыратуы мүмкін, бірақ Мартин өз талабынан бас тартып, Лямды заңды король етіп, даудың кез келген мүмкіндігін жояды.
Сыни қабылдау
Колин Гренланд "Imagine" журналы үшін "Сөзгер" кітабына шолу жазып, "Сөзгерде жаңалықтың өзіндік ештеңесі жоқ. Ол көбінесе жалпылама кейіпкерлер мен ландшафттарға сүйенді; бірақ баяу басталып, Фест жағдайды дұрыс бағалап, ешкім бастағысы келмеген бұл соғысты тоқтатудың қиындықтары мен алыстығын көрсетеді" деді. Кітап 2003 жылы BBC-нің "The Big Read Top 100" тізімінде 89-шы орынға ие болды.
Бейімделулер
2006 жылдың наурызында роман "Тылсымшы шәкірті" атты комикс сериясына бейімделді, оны Dabel Brothers Productions және Marvel Comics шығарды. Алғашқы алты саны графикалық романның қатты мұқабасы ретінде жарық көрді. Шамамен бір жылдық ынтымақтастықтан кейін, Dabel Brothers Productions және Marvel компаниялары жолдарын айырды, барлық кітаптар, "Тылсымшы" кітабы да Marvel компаниясымен бірге қалды. 2009 жылдың маусым айында серия 5 бөлімді Marvel Limited сериясы "Raymond E. Feist's Riftwar" деп аталды. Серия Marvel компаниясы арқылы графикалық романның қатты мұқабасы ретінде де (2-томдық) жарық көрді. 13-18-ші нөмірлер "Тылсымшы: Рифтвар" деген атпен шығару жоспарлануда. "Тылсымшы" романы алғаш рет 2018 жылы BCDF Television компаниясымен телевизияға бейімдеу үшін опцияландырылды. Фест бұл роман жарық көргеннен бері көптеген талқылаулар болғанын, бірақ осы жолы ғана құқықтарды сатуға қуанғанын мәлімдеді. BCDF компаниясымен жасалған келісім бұзылды, бірақ 2022 жылдың ақпан айында Six Studios арканың алғашқы алты кітабына құқық алғаны жарияланды.