Леннарт Нильссон: Өмірдің Бастауы мен Медициналық Фотографияның Шебері

Кіріспе

Швед фотографы Леннарт Нильссон (24 тамыз 1922 – 28 қаңтар 2017) – адам эмбриондарының және бұрын суретке түсіру мүмкін емес деп саналған басқа да медициналық нысандардың фотосуреттерімен әйгітەلген швед фотографы. Ол сонымен қатар Швецияның алғашқы заманауи фотожурналистерінің қатарында болды.

Өмірбаян

Леннарт Нильсон Швецияның Стрэнгнес қаласында дүниеге келді. Оның әкесі теміржолда жөндеуші болып жұмыс істеді және Леннарт Нильсонға он екі жасқа толғанда камера сыйлады. Он бес шамасында Луи Пастер туралы деректі фильм көріп, микроскопияға қызығушылық танытты. Бірнеше жылдың ішінде Нильсон микроскоп сатып алып, жәндіктердің микрофотоларын түсіре бастады. Жастық шағының соңында және жиырма жасында Icoflex Zeiss камерасымен айналағы ортаның портреттерін жасады және көптеген танымал шведтерді суретке түсіру мүмкіндігіне ие болды. Ол 1940-шы жылдардың ортасында жеке фотограф ретінде кәсіби мансабын бастады, көбінесе Стокгольмдегі Åhlen & Åkerlund баспасымен жұмыс істеді. Оның алғашқы тапсырмаларының бірі – 1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Норвегияның азаттығын жариялау болды. Оның алғашқы фотоэсселері, атап айтқанда, «Лапландиядағы акушер» (1945), «Шпицбергендегі ақ аю ауы» (1947) және «Конго өзеніндегі балықшылар» (1948) Life, Illustrated, Picture Post және басқа да басылымдарда жарияланғаннан кейін оған халықаралық деңгейде танымал болды. 1954 жылы оның танымал шведтердің сегізде жеті портреті «Sweden in Profile» кітабында жарық көрді. 1955 жылы жарық көрген «Репортаж» кітабында оның ерте туындыларының таңдамалы бөлігі ұсынылған. 1963 жылы оның шведтік құтқару армиясы туралы фоторепортаждары бірнеше журналдарда және «Аллилуйя» кітабында жарияланды. 1950-ші жылдардың ортасында ол өте жақыннан фотосуреттер жасау үшін жаңа фототехникалық тәсілдермен тәжірибе жасауды бастады. Бұл жетістіктер 1960-шы жылдардың ортасында қолжетімді болған өте жұқа эндоскоптармен бірігіп, оған тірі адамның қан тамырлары мен дене қуыстарындағы суреттерді түсіруге мүмкіндік берді. Ол 1965 жылы адам өмірінің басталуы туралы суреттері Life журналының мұқабасында және он алты бетінде «Туғаннан бұрынғы өмірдің драмасы» деген мақаласында жарияланғанда халықаралық атаққа ие болды. Олар Stern, Paris Match, The Sunday Times және басқа да басылымдарда да жарияланды. Фотосуреттер «Бала дүниеге келді» (1965) кітабының бір бөлігін құрады; кітаптағы суреттер 1965 жылдың 30 сәуіріндегі Life журналында жарияланды, ол жарияланғаннан кейін алғашқы төрт күнде сегіз миллион дана сатылды. Кейіннен оның кейбір суреттері екі «Вояджер» ғарыш кемесіне де енгізілді. PBS телеарнасына берген сұхбатында Нильсон лапароскопия және амниоцентез сияқты медициналық процедуралар кезінде тірі ұрықтардың суреттерін қалай алғанын түсіндірді және ананың жатырының ішін қалай жарықтандыруға болатынын талқылады. Гетеборгтағы хирургиялық операция кезінде түсірілген суретке қатысты ол былай деді: «Ұрық қозғалып жатты, шын мәнінде бас бармағын сорып жатқан жоқ, бірақ ол қозғалып жатты және сіз бәрін көре аласыз – жүрек соғуы, көлік бауыры және т.б. Бұл өте әдемі еді, шынымен де әдемі еді!» Нильсон Швециядағы әйелдер клиникаларынан адам эмбриондарын алғанын мойындады. Кембридж университеті «Нилсонның өлі эмбриондармен жұмыс істеген аборт материалдарын суретке түсіргені, Нильсонға жарық, фон және орналасулар, мысалы, ұрықтың аузына бас бармағын қою сияқты тәжірибелер жүргізуге мүмкіндік берді. Бірақ суреттердің шығу тегі туралы тіпті абортқа қарсы белсенділер де, тіпті 1970-ші жылдары осы рәміздерді иеленгендер де сирек айтты». Алайда, Нильсон өзі басқа сұхбаттарда өзінің фотосуреттерінің көздері туралы қосымша түсініктемелер берді, ол кейде жатыр сыртындағы немесе эктопикалық жүктіліктен туындаған түсіктерден алынған эмбриондарды қолданғанын айтты. 1969 жылы ол «Life» бағдарламасында дененің функцияларын бейнелеу үшін сканерлік электронды микроскопты пайдалана бастады. Ол жалпы алғанда адам иммуножеткіліксіздік вирусының алғашқы суреттерін түсіргенімен, ал 2003 жылы SARS вирусының алғашқы суретін түсіргенімен танымал. 1970 жылы Каролинск институтының құрамына кірді. Нильсон сондай-ақ деректі фильмдер жасауға қатысты, соның ішінде: «Өмір сағасы» (1982); «Өмір кереметі» (1982); «Өмірдің одиссеясы» (1996) және «Өмірдің ең үлкен кереметі» (2001). Нильсон 2017 жылдың 28 қаңтарында қайтыс болды.

Lennart Nilsson was born in Strängnäs, Sweden. His father worked at the railway as a repairman and gave Lennart Nilsson a camera when Lennart Nilsson was twelve years old. When he was around fifteen, he saw a documentary about Louis Pasteur that made him interested in microscopy. Within a few years, Nilsson had acquired a microscope and was making microphotographs of insects. In his late teens and twenties, he began taking a series of environmental portraits with an Icoflex Zeiss camera, and had the opportunity to photograph many famous Swedes. He began his professional career in the mid 1940s as a freelance photographer, working frequently for the publisher Åhlen & Åkerlund of Stockholm. One of his earliest assignments was covering the liberation of Norway in 1945 during World War II. Some of his early photo essays, notably A Midwife in Lapland (1945), Polar Bear Hunting in Spitzbergen (1947), and Fishermen at the Congo River (1948), brought him international attention after publication in Life, Illustrated, Picture Post, and elsewhere. In 1954, eighty seven of his portraits of famous Swedes were published in the book Sweden in Profile. His 1955 book, Reportage, featured a selection of his early work. In 1963 his photoessay about the Swedish Salvation Army appeared in several magazines and in his book Hallelujah. In the mid 1950s he began experimenting with new photographic techniques to make extreme close up photographs. These advances, combined with very thin endoscopes that became available in the mid 1960s, enabled him to make groundbreaking photographs of living human blood vessels and body cavities. He achieved international fame in 1965, when his photographs of the beginning of human life appeared on the cover and on sixteen pages of Life magazine, in an article titled “Drama of Life Before Birth”. They were also published in Stern, Paris Match, The Sunday Times, and elsewhere. The photographs made up a part of the book A Child is Born (1965); images from the book were reproduced in the April 30, 1965 edition of Life, which sold eight million copies in the first four days after publication. Some of the photographs from it were later included on both Voyager spacecraft. In an interview published by PBS, Nilsson explained how he obtained photographs of living fetuses during medical procedures including laparoscopy and amniocentesis and discussed how he was able to light the inside of the mother's womb. Describing a shoot that took place during a surgical procedure in Göteborg, he stated, "The fetus was moving, not really sucking its thumb, but it was moving and you could see everything—heartbeats and umbilical cord and so on. It was extremely beautiful, really beautiful!" Nilsson also acknowledged obtaining human embryos from women's clinics in Sweden. The University of Cambridge claims that "Nilsson actually photographed abortus material working with dead embryos allowed Nilsson to experiment with lighting, background and positions, such as placing the thumb into the fetus' mouth. But the origin of the pictures was rarely mentioned, even by anti abortion activists, who in the 1970s appropriated these icons." However, Nilsson himself has offered additional explanations for the sources of his photographs in other interviews, stating that he at times used embryos that had been miscarried due to extra uterine or ectopic pregnancies. In 1969 he began using a scanning electron microscope on a Life assignment to depict the body's functions. He is generally credited with taking the first images of the human immunodeficiency virus, and in 2003, he took the first image of the SARS virus. Around 1970 he joined the staff of the Karolinska Institutet. Nilsson was also involved in the creation of documentaries, including: The Saga of Life (1982); The Miracle of Life (1982); Odyssey of Life (1996) and Life's Greatest Miracle (2001). Nilsson died on 28 January 2017.

Марапаттар мен құрметтер

Нильссон 1969 жылы Швед медицина қоғамының мүшесі болды, 1976 жылы Каролинска институтының медицина ғылымы бойынша құрметті докторлық дәрежесін алды, 2002 жылы Германияның Брауншвейг техникалық университетінен философия докторының құрметті атағын, ал 2003 жылы Швецияның Линчепинг университетінен философия докторының құрметті атағын иеленді. Ол Швед академиясының Солтүстік авторлар сыйлығын, алғашқы Хассельблад қорының халықаралық фотосурет сыйлығын (1980 жылы), 1989 жылы Швед Корольдік инженерлік ғылым академиясының үлкен алтын медалін жеңіп алды, ал 2002 жылы Швеция үкіметінің Illis quorum сыйлығының 12-ші табыс ету рәсімінде марапатталды. Оның деректі фильмдері 1983 және 1996 жылдары «Эмми» сыйлығын жеңіп алды. 1993 жылы «фотографияның ғылыми немесе технологиялық дамуында маңызды прогреске әкелген кез келген өнертабыс, зерттеу, жарияланым немесе басқа да үлес үшін» Корольдік фотографиялық қоғамның Прогресс медалімен марапатталды. Нильссонның туындылары көптеген орындарда, соның ішінде Лондондағы Британ мұражайында, Токиодағы Фудзи өнер мұражайында және Стокгольмдегі Заманауи өнер мұражайында көрсетілген. 1998 жылдан бері Леннарт Нильссон сыйлығы жыл сайын Каролинска институтының салтанатты жиынында табыс етіледі. Бұл сыйлық ғылымның ерекше фотосуреттері үшін беріледі және Леннарт Нильссон қорының қолдауымен жүзеге асырылады.