Кіріспе

Армян-канад фотографы (1908–2002)

Юсуф Карш, FRPS (23 желтоқсан 1908 – 13 шілде 2002) – армян-канад фотографы, танымал тұлғалардың портреттерімен әйгілі. Ол 20 ғасырдың ең ұлы портрет суретшілерінің бірі деп есептеледі. «Юсуф» есімінің армян тіліндегі баламасы. Екеуі де Жүсіп есімінің түрі. 1908 жылдың 23 желтоқсанында Осман империясының Мардин қаласында саудагер Амсih Карш (1872–1962) және Бахия Накаш (1883–1958) отбасында дүниеге келген. Әкесі католик, ал анасы протестант болған. Оның Джамил мен Малак есімді екі бауыры болды. Оның сауатсыз әкесі жиһаз, кілем және дәмдеуіштер саудасы үшін көп саяхат жасаған, ал анасы "сол кезде сирек кездесетін білімді әйел болды, ол өте көп оқыды, әсіресе сүйікті Киелі кітабын". Карш отбасымен Канадаға жіберілді. 1923 жылдың 31 желтоқсанында Бейруттен кемемен Галифаксқа (Жаңа Шотландия) келді. Оның алғашқы тапсырыстары Оттаваның жергілікті театр ұжымдарынан түсті. Карш 1932 жылы өзінің алғашқы студиясын ашты. Сурет 1941 жылдың 30 желтоқсанында Канада Парламентінің Оттавадағы Палата спикерінің кабинетінде Черчилльдің парламент мүшелеріне Екінші дүниежүзілік соғыс туралы сөз сөйлегеннен кейін түсірілген. Бұл шараны Канада Премьер-министрі Уильям Лайон Маккензи Кинг ұйымдастырды. Ол 1945 жылдың 21 мамырындағы «Life» журналының мұқабасында жарияланды және 100 долларға сатылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Карш саяси және әскери қайраткерлерді суретке түсірді, ал соғыстан кейін жазушылар, актерлер, суретшілер, музыканттар, ғалымдар мен танымал адамдардың суреттерін түсіре бастады. Бұл Карштың тағы бір танымал суреті. Ол Огайо университетінде және Бостон қаласындағы Эмерсон колледжінде қонақ профессор болып жұмыс істеді. Олардың арасында Одри Хепберн, Элизабет Тейлор, Эрнест Хемингуэй, Пабло Пикассо, Уолт Дисней, Елизавета ханшайым (кейіннен Елизавета II патшайым), Леонид Брежнев, Никита Хрущев, Мартин Лютер Кинг, Фидель Кастро, Юрий Гагарин және тағы басқалар бар еді.

Жеке өмір

Карш 1939 жылы Соланж Готьемен (1902–1961) алғашқы некесін жасады. Бастапқыда олар оның пәтеріне көшіп, 1940 жылы Оттаваның сыртында Ридо өзенінің жанындағы «Кішкентай қанаттар» аталған арт-деко стиліндегі үйге көшті. Олардың үйлену рәсімін Нью-Йорк католик архиепископтығының көмекші епископы Фултон Шин жүргізді. 1972 жылдан 1992 жылға дейін олар Оттавадағы Шато-Лориердегі үшінші қабаттағы люксте тұрды. Ол 2002 жылдың 13 шілдесінде Бостон қаласындағы Бригхэм және әйелдер ауруханасында операциядан кейінгі асқынулар салдарынан қайтыс болды.

Тану

Карш Канаданың ең көрнекті портрет фотографы ретінде танылды. Жалпы, ол ең белгілі суретшілердің бірі саналады. «Канада энциклопедиясы» оның портреттері «20-шы ғасырдағы саясат, ғылым және мәдениет қайраткерлерінің қоғамдық бейнесін қалыптастырды» деп атап көрсеткен. Юсуф және оның інісі Малак Карш есімімен аталған Карш сыйлығы Оттава қаласы тарапынан екі жылда бір рет фотосурет негізіндегі өнер саласындағы ең үздік туындысы үшін танымал кәсіби суретшіге табыс етіледі.