Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық романшы Кеннет Милтон Гримвуд (27 ақпан 1944 – 6 маусым 2003) – американдық жазушы, сонымен қатар Алан Кокран есімімен де шығармалар жариялаған. Гримвуд фантастикалық туындыларында өмірді қуаттау және үміт тақырыбын метафизикалық идеялармен үйлестірді, осы тақырыптар оның ең белгілі романы – «Реплей» (1986) романында кездеседі. Ол 1988 жылы «World Fantasy Award» сыйлығын «Үздік роман» номинациясы бойынша жеңіп алды.
American novelist
Kenneth Milton Grimwood (February 27, 1944 – June 6, 2003) was an American author, who also published work under the name of Alan Cochran. In his fantasy fiction, Grimwood combined themes of life affirmation and hope with metaphysical concepts, themes found in his best known novel, Replay (1986). It won the 1988 World Fantasy Award for Best Novel.
Өмірбаян
Гримвуд Алабама штатының Дотан қаласында дүниеге келді. Оның отбасы Пенсаколаға (Флорида штаты) көшіп, ол сол жерде өсті. Гримвуд бала кезінде EC Comics комикстері мен радиожурналистикаға қызығушылық танытты. 1961 жылы Алабама штатының Бирмингем қаласының жанындағы жеке мектеп – Индиан Спрингс мектебін бітірді. Сол жазда ол Парижге Сорбонна университетіне оқуға барды. 1961-1963 жылдары Атлантадағы Эмори колледжінде оқыды. 1960 жылдардың ортасында Гримвуд Флорида штатының Лейкленд қаласындағы WLAK радиосында жаңалықтар саласында жұмыс істеді. Солтүстікке бет бұрып, ол қайтадан колледжге түсіп, Нью-Йорк штатының Хадсон қаласындағы Аннандейлдегі Бард колледжінде психологияны оқыды. 1969 жылы Бардтың студенттік басылымы – Observer журналына қысқа әңгімелер жазды және 1970 жылы бітірді. Гримвуд Лос-Анджелеске көшіп барды. Ол алғашқы романдарының бір бөлігін қаладағы KFWB News 980 радиосында түнгі редактор болып жұмыс істеген кезде жазды. "Replay" (1987) романының сәттілігі оған бұл жұмысты тастап, жазумен толық уақыт айналысуға мүмкіндік берді.
Grimwood was born in Dothan, Alabama. His family moved to Pensacola, Florida, where he grew up. In his early years, Grimwood took an interest in EC Comics and radio journalism. He attended and graduated in 1961 from Indian Springs School, a private school near Birmingham, Alabama. That summer he went to Paris to study at the Sorbonne. He attended Emory College in Atlanta from 1961 to 1963. In the mid 1960s, Grimwood worked in news at WLAK in Lakeland, Florida. Heading north, he returned to college, studying psychology at Bard College in Annandale on Hudson, New York. He also contributed short fiction to Bard's student publication, Observer in 1969, and graduated in 1970. Grimwood moved to Los Angeles, California. He wrote some of his early novels while working as nightside editor at KFWB News 980 radio in the city. The success of Replay (1987) enabled him to leave that job and pursue writing full time.
Жеке өмір
Гримвуд бір кездері үйленген, бірақ олардың балалары болған жоқ. Оның достарының бірі Том Атвилл болды (актер Лайонел Атвиллдің туысы). Атвилл Гримвудтың "бостандыққа құштар өмір салтын" сипаттап, еске алды:
Grimwood was married for a period; he and his wife did not have children. Among his friends was Tom Atwill (a relative of the actor Lionel Atwill). Atwill described Grimwood's "free spirit lifestyle" and recalled,
Жетістік
Гримвудтың тұңғыш романы "Брейкхру" (Ballantine, 1976) – ғылыми фантастика, қайта туу және қорқыныш элементтерінің үйлесімі, ол болжамды емес аяқтамамен мәнді аяқталады. Медициналық технологиядағы жаңалықтардың арқасында эпилепсиясынан құтылған 26 жастағы Элизабет Остинның миына кішкентай электродтар орнатылды. Ол ұстама кезінде сыртқы қашықтан басқару құрылғысын басып, электродтарды қосып, ұстамаларын бақылай алады. Қалыпты өмірге бейімделіп, ол қиын жағдайдағы некесін жаңартуға және тастап кеткен кәсібін қайта бастауға дайын. Бірақ, имплантация операциясының бір бөлігі ретінде Элизабет ғылымға белгісіз эксперименттік функциялары бар қосымша электродтарды енгізуге келісім берді. Осы электродтардың біріне күш берілгенде, Элизабет өзіне жат естеліктерді басынан өткізеді. Ол қашықтан басқару құрылғысының өзіне 200 жыл бұрынғы өмірін тыңдау мүмкіндігін сыйлағанын біледі және бұл құпияны дәрігерінен жасырады. Оны қызықтыра түсетін бұрынғы өмірі оған тартымды көрінеді де, ол онда көбірек уақыт өткізе бастайды. Соңында ол бұрынғы әйелдің қазіргі Элизабеттің күйеуін өлтіруді жоспарлап отырған кісі өлтіруші екенін біледі. Осы романды жазу барысында Гримвуд ми хирургиясы мен эпилепсияны терең зерттеді.
Grimwood's debut novel, Breakthrough (Ballantine, 1976), is a blend of science fiction, reincarnation and horror elements that concluded with an unpredictable twist ending. Cured of epilepsy by a breakthrough in medical technology, 26 year old Elizabeth Austin has miniature electrodes implanted in her brain. She can control her seizures by pressing an external remote to activate the electrodes. Adjusting to a normal life, she is ready to patch up a troubled marriage and resume her abandoned career. However, as part of the implant operation, Elizabeth gave her consent for the insertion of extra electrodes, featuring experimental functions unknown to science. When one of those electrodes is stimulated, Elizabeth experiences memories which are not her own. She discovers the remote has given her the ability to eavesdrop on her previous life 200 years in the past, and she keeps this a secret from her doctor. Intrigued, she finds the earlier existence appealing and begins to spend more and more time there. Eventually, she discovers that the woman in the past is a murderess who is plotting to kill Elizabeth's husband in the present. In writing this novel, Grimwood did extensive research into brain surgery and epilepsy.
Екі + екі
Гримвуд өзінің "Екі плюс екі" (Doubleday, 1980) романында Алан Кокран деген псевдонимді пайдаланған. Сюжет желісі Лос-Анджелес қаласындағы екі детективтің үш адамды өлтіруге қатысты қылмысты тергеуін, олардың бұл іске свингерлер клубының мүшелерінің қатысқандығын білуін баяндайды.
Grimwood used the pseudonym Alan Cochran for his novel Two Plus Two (Doubleday, 1980). The storyline follows two Los Angeles detectives investigating a trio of murders that they learn involve members of a swingers club.
Қайталау
Гримвудтың "Реплей" романы (Арбор Хаус, 1986) 43 жастағы радиожурналист Джефф Уинстонның өлімінен кейінгі өмірін зерттейді. Ол 1963 жылы 18 жастағы денесінде оянады және өткен 25 жылдағы естеліктерін сақтай отырып, өмірін қайта бастан бастайды. Бұл, әр циклде әртүрлі оқиғалармен, қайталап болады. Осы романда Гримвуд "Екі плюс екі" романының авторы кім екеніне ишара жасайды және бір үзіндіде "Реплей" романының басты кейіпкері "Алан Кокран" деген атпен өзін жасырады. "Реплей" романының уақыт тізбегі концепциясы Билл Мюррейдің басты рөлде ойнаған Гарольд Рамистің "Groundhog Day" (1993) комедиялық драмасының алға күресі ретінде қарастырылады. Өлгеннен кейін өмірін қайта-қайта бастан бастайтын тақырыпты зерттейтін тағы бір роман – британдық автор Кэтрин Уэббтің "Гарри Августтың алғашқы он бес өмірі".
Grimwood's novel Replay (Arbor House, 1986), explored the life of 43 year old radio journalist Jeff Winston after his death. He awakens in 1963 in his 18 year old body. He begins to relive his life with intact memories of the previous 25 years. This happens repeatedly with different events in each cycle. In this novel, Grimwood refers back and offers a clue to the identity of the author of Two Plus Two: in one passage the main character of Replay hides his identity by using the name "Alan Cochran". The time loop concept of Replay has been referred to as a precursor of Harold Ramis's comedy drama film Groundhog Day (1993), starring Bill Murray. Another novel that explores the same theme of someone reliving their life again and again upon death is The First Fifteen Lives of Harry August by British author Catherine Webb.
Қабылдау
Роман Жапонияда бестселлер болды және 1988 жылы Дүниежүзілік фантастика сыйлығын жеңіп алды. Роман әдеби гильдия мен Doubleday Book Club-тың таңдауына ілікті. Кейінгі жылдары ол бірнеше ұсынылатын оқу тізімдеріне енді: Қазіргі заманғы фантастика: 100 үздік роман (1988), Аурель Гильметтің ғылыми фантастикадағы ең жақсы туындылар (1993), Дэвид Принглдің ғылыми фантастикаға толық нұсқаулығы (1995) және Locus оқырмандарының дауыс беруі: ең жақсы ғылыми фантастика романы (1988). Locus 1998 жылғы сауалнамасында 1990 жылға дейін жарық көрген ең жақсы фантастикалық романдар тізімінде Replay 32-орынды иеленді. Интернеттегі ең үздік 100 ғылыми-фантастикалық/фэнтези тізімінде Replay 2000 жылы 43-орынға ие болды, бірақ 2003 жылы 19-орынға көтерілді. 2001 жылы сыншы Дэниел Д. Шейд романды қарап шықты:
The novel was a bestseller in Japan, and it won the 1988 World Fantasy Award. The novel was a selection of the Literary Guild and the Doubleday Book Club. In the succeeding years, it has been included in several lists of recommended reading: Modern Fantasy: The 100 Best Novels (1988), Aurel Guillemette's The Best in Science Fiction (1993), David Pringle's Ultimate Guide to Science Fiction (1995) and the Locus Reader's Poll: Best Science Fiction Novel (1988). In the Locus 1998 poll of the best fantasy novels published prior to 1990, Replay placed #32. On the Internet Top 100 SF/Fantasy List, Replay was voted to the #43 position in 2000 but climbed to #19 by 2003. Critic Daniel D. Shade reviewed the novel in 2001:
Дегенмен, Джефф өмірін қайта басып өту себебін түсінуге тырысқандағы ауырсыну мен қайғыға қарамастан, кітап оқырманға айтар бірнеше маңызды ой бар. Біріншіден, өмір біздің бақылауымыздан тыс көптеген оқиғаларға толы. Біз өмірімізді болашаққа қарай бағыттап, артқа қарамай, қолдан келген нәрселерді басқарып, бақылауымызда жоқ оқиғаларға мән бермей өтуіміз керек. Екіншіден, бізде бір ғана өмір бар (Джефф әрбір жүрек соғысынан кейін қайтадан өмір сүретініне сенімсіз), сондықтан оны мүмкіндігінше толық және өкінішсіз өмір сүруіміз керек. Барлығы да қателік жасайды, маңыздысы – оларға ден қоймай, көтеріліп, жолымызды жалғастыру. Алға жылжуды тоқтатуға болмайды. Үшіншіден, таңдау жасау қажет – одан қашуға болмайды. Тәуекелсіз өмір сүру – жалғыз сәтсіздік. Шын мәнінде, Джефф Уинстон жақындарыңыз үшін және сіз қалаған өмір үшін барлығына тәуекел етуге кеңес береді деп ойлаймын. Тәуекелге бармау – сәтсіздікке ұшырау. Ал Replay мен сияқты өмір ортасы дағдарысын басынан өткізіп жатқан қарт кісіге не айта алады? Бір ғана нәрсе: әр жыл жаңа болады. Әр күн – жаңадан бастауға мүмкіндік. Егер біз әр күнді толыққанды өмір сүрсек, өмір ортасы дағдарысы болуы мүмкін емес. Джефф Уинстон менің түсінгенімше, өмір ортасы дағдарысы – өзімшілдік кезеңі, ол кезде біз тек өзіміз туралы ғана ойлаймыз. Джефф бізді басқаларға қарауға және өзіміз туралы аз ойлауға шақырады. 1986 жылы агент Айрин Уэбб (сол кезде William Morris Agency-де жұмыс істеген, ол әлі де Гримвудтың мүддесін қорғайды) Replay фильмінің құқықтарын United Artists компаниясына 400 000 долларға сатып алу опциясымен 100 000 долларға сатты.
Yet in spite of all the pain and anguish we go through as we follow Jeff through his search for an understanding of why he is replaying his life, the book has some important things to say to the reader. First, life is full of endless happenings that we have little control over. We should live our lives with our eyes set upon the horizon and never look back, controlling those things we can and giving no second thought to those events out of our hands. Second, given that we only have one life to live (Jeff is never sure he will replay again with each heart attack) we should live it to the fullest extent possible and with the least regret for our actions. Everybody makes mistakes; the point is not to dwell on them but to pick ourselves up and keep on going. Keep moving ahead. Third, choices must be made—we cannot avoid them. The only failure is to live a life without risks. In fact, I believe Jeff Winston would advise risking everything for those you love and for the life you want for them and with them. To not experience risk is to fail. And what does Replay have to say to a poor, old man like me who is still going through his mid life crisis? Just this—that every year will be new. Every day a new chance to begin again. There can be no mid life crisis when we are living each day to the fullest extent possible. From what Jeff Winston has taught me, I would define mid life crisis as a period of selfishness when we turn inward and think only of ourselves. Jeff inspires us to look outward toward others and think less of ourselves. In 1986 the agent Irene Webb (then at the William Morris Agency, which still represents Grimwood's work) sold the film rights to Replay to United Artists for a $100,000 option against a $400,000 purchase.
Басқа жұмыстар
Басқа романдар: «The Voice Outside» (1982), ойды бақылау және телепатия тудыратын дәрілерді зерттейді; және «Элиса» (1979). 1683 жылы Версальде дүниеге келген Элиса ДНК-сының арқасында өлмейді. Роман оның ғасырлар бойында әртүрлі жандармен және күйеулермен болған өмірін суреттейді. «Элиса» қазір сирек кітап саналады және коллекционерлер бағасына сатылады.
Other novels include The Voice Outside (1982), exploring mind control and telepathy inducing drugs; and Elise (1979). Born in Versailles in 1683, Elise is immortal because of her DNA. The story traces her experiences with various lovers and husbands through the centuries. Elise is now regarded as a rare book and sells at collector prices.
Өлім
59 жасында Гримвуд Калифорния штатының Санта-Барбара қаласындағы үйінде жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол осы кезде "Реплей" романының жалғасын жазумен айналысып жатқан. Ол Санта-Барбарадағы Калифорния университетінің "Санта-Барбара авторлары мен баспагерлері туралы нұсқаулық" кітабына енгізілген. Том Атвиллмен бірлесіп жазылған, әлі жарияланбаған Гримвудтың кем дегенде бір романы бар.
At age 59, Grimwood died of a heart attack at his home in Santa Barbara, California. In this period, he was working on a sequel to Replay. He is included in the Guide to Santa Barbara Authors and Publishers at the University of California, Santa Barbara. There is at least one unpublished Grimwood novel, a collaboration with Tom Atwill.