Кіріспе

Американдық автор, спикер және болашақты зерттеуші (1954 жылы туған)

Майкл Брюс Стерлинг (14 сәуір 1954 жылы туған) – американдық ғылыми фантастика авторы, оның романдарымен, әңгімелерімен және Mirrorshades антологиясын редакциялауымен танымал. Ол ерекше киберпанк жанрымен байланысты. Стерлингтің "Адам өзі жасаған" атты алғашқы ғылыми-фантастикалық әңгімесі 1976 жылы жарияланды. Ол Schismatrix (1985), Islands in the Net (1988) және Heavy Weather (1994) сияқты ғылыми фантастикалық романдардың авторы. 1992 жылы ол өзінің алғашқы ғылыми емес кітабын – «Хакерлік шабуыл: Электрондық шекарадағы заң мен тәртіпсіздік» атты еңбегін жариялады. Ол Freedom Downtime, TechnoCalyps және Traceroute сияқты деректі фильмдерге интервью берді.

Жазу

Стерлинг – ғылыми-фантастикадағы киберпанк қозғалысының негізін қалаушылардың бірі, оған қоса Уильям Гибсон, Руди Раккер, Джон Ширли, Льюис Шайнер және Пэт Кадиган да кіреді. Ол сонымен қатар осы қосалқы түрдің негізгі идеологиялық таратушысы. Осының арқасында ол "Төраға Брюс" деген лақап атын алды. Ол Түркия қаласы жазушылар шеберханасын ұйымдастырушылардың бірі болды және Сикамор Хилл жазушылар шеберханасына жиі қатысты. Ол "Велосипед жөндеушісі" (1996) және "Такламакан" (1998) повестьтері үшін «Хьюго» сыйлығын жеңіп алды. Оның тұңғыш романы «Involution Ocean» (1977) Nullaqua әлемін бейнелейді, ондағы барлық атмосфера бірнеше шақырым тереңдіктегі кратерде шоғырланған. Оқиға төмендегі шаң мұхитында жүзетін және шаң киттері деп аталатын жандарды аулайтын кеме туралы. Бұл Герман Мелвиллдің «Моби Дик» романының ғылыми-фантастикалық пародисі. 1980 жылдардың басында Стерлинг Shaper/Mechanist әлемінде өтетін бірқатар әңгімелер жазды: Күн жүйесі екі ірі, соғысып жатқан фракциямен жаулап алынған. Механистер компьютерлік-механикалық технологияларды кеңінен пайдаланады, ал Формалаушылар геномдық инженерияны үлкен масштабта жүзеге асырады. Жағдайды шетелдік өркениеттермен байланыс жасау күрделендіреді; адамзат көптеген түрлерге бөлінеді, олардың кейбіреулері Вернор Виндждің туындыларындағы сияқты галактикадан жоғалып кетеді. Shaper/Mechanist әңгімелерін «Crystal Express» және «Schismatrix Plus» жинақтарында табуға болады, олар «Schismatrix» романын және Shaper/Mechanist әлемінде өтетін барлық әңгімелерді қамтиды. Аластер Рейнольдс «Schismatrix» және басқа Shaper/Mechanist әңгімелерін өзінің жұмысына ең үлкен әсер еткен туындылардың бірі деп атады. 1980 жылдары Стерлинг «Cheap Truth» ғылыми-фантастикалық сыншыл фанзиннің редакторы болды, онда «Винсент Омниаверитас» деген псевдоним қолданды. Ол қазір тоқтатылған «SF Eye» ғылыми-фантастикалық сын журналы үшін «Catscan» атты баған жазды. Ол Пол Д. Миллердің (DJ Spooky) өңдеген «Sound Unbound: Sampling Digital Music and Culture» (MIT Press, 2008) кітабына бір тарау жазды. 2009 жылдың сәуірінен мамырға дейін ол «Cool Tools» журналының редакторы болды. 2003 жылдың қазанынан 2020 жылдың мамырына дейін Стерлинг «Beyond the Beyond» блогын жүргізді, оны «Wired» ұйымдастырды, бірақ COVID-19 пандемиясы «Condé Nast» компаниясын жарнамалық құлдырау салдарынан қысқартуға мәжбүр етті. Ол сонымен қатар «The Magazine of Fantasy & Science Fiction» сияқты басқа да баспа және онлайн платформаларға материалдар жариялады.

Неологизмдер

Стерлинг болашақта кең таралды деп санайтын, әсіресе қазірдің өзінде шектеулі санда бар заттарды сипаттау үшін әртүрлі жаңа сөздерді ойлап тапты. 2005 жылғы желтоқсандағы Wired журналында Стерлинг болашақтағы, көміртек нанотүтікшелерінен жасалған, қайта өңдеуге қиын тұтынушылық қалдықтарды білдіретін "бакижанк" (buckyjunk) терминін енгізді, бұл бакиболдар немесе бакинстерфуллерен негізінде жасалған бакитүтікшелерге (buckytubes) қатысты. 2005 жылы жарияланған "Нәрселерді қалыптастыру" (Shaping Things) кітабында ол әлем құруға бағытталған болжамдық дизайн түрін білдіретін "дизайн фантастикасы" (design fiction) терминін енгізді. 1989 жылдың шілдесінде SF Eye #5 журналында ол "slipstream" сөзін дәстүрлі ғылыми фантастика мен фэнтези және негізгі әдебиет арасындағы спекулятивтік көркем әдебиет түрін атау үшін алғаш рет қолданды. 2004 жылдың тамызында ол кең таралған RFID және GPS қадағалау арқылы пайдалану тарихын қадағалап, әлеммен өзара әрекеттесе алатын технологиялық құрылғыны (оны "спайм" деп атады) ұсынды.

Жеке өмір

Балалық шағының басында ол отбасымен Үндістанға көшіп келгенше Техас штатының Галвестон қаласында тұрды. Стерлинг бірнеше жыл Үндістанда тұрып, Болливуд фильмдерін ұнатады. 1976 жылы Техас университетін журналистика мамандығы бойынша бітірді. 1978 жылы ол Dungeons & Dragons ойынының Dungeon Master-ы болды, оның ойыншыларының арасында Уоррен Спектор болды, ол Стерлингтің ойынының Deus Ex ойынының дизайнына зор ықпал еткенін айтты. 2003 жылы ол Еуропалық аспирантура мектебінде профессор болып тағайындалды, онда ол бірнеше жыл бойы медиа және дизайн саласындағы жазғы қарқынды курстарды оқытады, және 2005 жылы үйленді. 2007 жылдың қыркүйегінде Италияның Турин қаласына көшіп барды. Стерлинг пен суретші және музыкант Флориан Айала Фауна В. Вейлдің RE/Search бюлетенінің демеушілері болып табылады.