Кэтрин Лусилль Мур: Ғылыми-фантастика және қиял әлемінің авторы
C. L. Moore
Кэтрин Л. Мур (1911-1987) – американдық ғылыми-фантастика және фэнтези жазушысы. Әйелдердің жанрдағы алғашқы өкілдерінің бірі, Генри Каттнермен бірлесіп жұмыс істеген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық ғылыми фантастика және фантастика жазушысы (1911–1987)
American science fiction and fantasy writer (1911–1987)
Кэтрин Люсиль Мур (24 қаңтар 1911 – 4 сәуір 1987) – американдық ғылыми фантастика және фантастика жазушысы, ол алғаш рет 1930 жылдары C. L. Moore деген атпен жазу арқылы көзге түсті. Ол ғылыми фантастика мен фантастика жанрында жазған алғашқы әйелдердің қатарында болды (бірақ осы жанрларда одан бұрын Клэр Уингер Харрис, Грей Ла Спина және Фрэнсис Стивенс сияқты әйел жазушылар да болған). Мурдың еңбектері көптеген басқа әйелдерге фантастикалық әдебиеттер жазуға жол ашты. Мур 1940 жылы Генри Каттнерге тұрмысқа шықты, ал 1940 жылдан 1958 жылға дейін (Каттнердің қайтыс болуына) дейінгі жұмыстарының көп бөлігін олар бірлесіп жазды. Олар өздерінің жеке аттарымен де, бірақ көбінесе бірнеше псевдонимдермен де жазды. "Кэтрин Каттнер" ретінде ол 1958 жылдан 1962 жылға дейін теледидар сценарийлері жазушысы болып жұмыс істеді. 1963 жылы жазушылықтан қол үзді.
Catherine Lucille Moore (January 24, 1911 – April 4, 1987) was an American science fiction and fantasy writer, who first came to prominence in the 1930s writing as C. L. Moore. She was among the first women to write in the science fiction and fantasy genres (though earlier woman writers in these genres include Clare Winger Harris, Greye La Spina, and Francis Stevens, among others). Moore's work paved the way for many other female speculative fiction writers. Moore married her first husband Henry Kuttner in 1940, and most of her work from 1940 to 1958 (Kuttner's death) was written by the couple collaboratively. They were prolific co authors under their own names, although more often under any one of several pseudonyms. As "Catherine Kuttner", she had a brief career as a television scriptwriter from 1958 to 1962. She retired from writing in 1963.
Ерте өмір
Мур 1911 жылғы 24 қаңтарда Индианаполис, Индиана штатында дүниеге келген. Бала кезінде ол созылмалы ауруға шалдығып, көп уақытын фантастикалық әдебиеттерді оқумен өткізді. Ұлы депрессия кезінде колледжді тастап, Индианаполистегі Флетчер Траст Компаниясында хатшы болып жұмыс істеді.
Moore was born on January 24, 1911, in Indianapolis, Indiana. She was chronically ill as a child and spent much of her time reading literature of the fantastic. She left college during the Great Depression to work as a secretary at the Fletcher Trust Company in Indianapolis.
Ерте мансап
Индиана университетінің студенттік журналы «The Vagabond» оның үш әңгімесін жариялады. Үш қысқа әңгіме, барлығы фантастикалық тақырыпта және барлығы «Кэтрин Мур» авторлығымен, 1930/31 жылдары жарық көрді. Оның алғашқы кәсіби сатылымдары 1933 жылдан бастап арзан басылымдарда пайда болды. Оның «С. Л. Мур» деген атпен жариялау шешімі жынысын жасыру қалауынан емес, «Fletcher Trust» мекемесіндегі әріптестерінің ол жазушылықпен айналысатынын білмеуіне байланысты болды. Оның ерте туындылары «Weird Tales» журналында екі маңызды серияны қамтыды, оны Фарнсворт Райт редакциялаған. Бірі – Күн жүйесінде саяхаттайтын алаяқ және авантюрист Солтүстік-Батыс Смит; екіншісі – семсерлерін шебер қолданатын, жауынгер Джойридің Джирелі, қылыш пен сиқыр туралы әдебиеттегі алғашқы әйел кейіпкерлерінің бірі. Екі серия да кейде басты кейіпкерлерінің атымен аталады. Ең танымал Солтүстік-Батыс Смит әңгімесі – «Shambleau», ол Мурдың алғашқы кәсіби сатылымы болды. Ол алғаш рет 1933 жылдың қараша айында «Weird Tales» журналында жарық көрді.
The Vagabond, a student run magazine at Indiana University, published three of her stories when she was a student there. The three short stories, all with a fantasy theme and all credited to "Catherine Moore", appeared in 1930/31. Her first professional sales appeared in pulp magazines beginning in 1933. Her decision to publish under the name "C. L. Moore" stemmed not from a desire to hide her gender, but to keep her employers at Fletcher Trust from knowing that she was working as a writer on the side. Her early work included two significant series in Weird Tales, then edited by Farnsworth Wright. One features the rogue and adventurer Northwest Smith wandering through the Solar System; the other features the swordswoman/warrior Jirel of Joiry, one of the first female protagonists in sword and sorcery fiction. Both series are sometimes named for their lead characters. The most famous Northwest Smith story is "Shambleau", which was also Moore's first professional sale. It originally appeared in the November 1933 issue of Weird Tales,
Осы жинаққа «Сот күні» (алғаш рет 1943 жылдың тамыз және қыркүйек айларында жарық көрген), болашақ галактикалық империяның керемет суреті және билік табиғаты мен оның қажетсіз жоғалуы туралы терең ойлар; «Кодекс» (1945 жылдың шілдесі), классикалық Фаустқа құрмет көрсету, сонымен қатар заманауи теориялар мен Лавкрафттың қорқынышы; «Уәде етілген жер» (1950 жылдың ақпаны) және «Мұрагер» (1950 жылдың шілдесі), екеуі де адамзаттың Күн жүйесіне таралуы үшін бастан кешіруі керек болатын қасіретті өзгерістерді көрсетеді; және «Жәннат көшесі» (1950 жылдың қыркүйегі), ежелгі Батыстағы жалғыз аңшы мен жабайы жерді игерушілер арасындағы қақтығыстың футуристикалық бейнесі кірді.
Included in that collection were "Judgment Night" (first published in August and September 1943), the lush rendering of a future galactic empire with a sober meditation on the nature of power and its inevitable loss; "The Code" (July 1945), an homage to the classic Faust with modern theories and Lovecraftian dread; "Promised Land" (February 1950) and "Heir Apparent" (July 1950), both documenting the grim twisting that mankind must undergo in order to spread into the Solar System; and "Paradise Street" (September 1950), a futuristic take on the Old West conflict between lone hunter and wilderness taming settlers.
Генри Каттнермен неке және әдеби ынтымақтастық
Мур 1936 жылы ғылым фантастикасының жазушысы Генри Каттнермен танысты, ол оған «С. Л. Мур» ер адам екен деген оймен жанкүйер хат жазды. Олар көп ұзамай Мурдың есімді кейіпкерлері – Солтүстік-батыс Смит және Джойридің Джирелі туралы «Жұлдыз тасы іздеуі» (1937) атты әңгімені жазу үшін бірлесіп жұмыс істеді. Мур мен Каттнер 1940 жылы үйленді және содан кейін көптеген әңгімелерін бірлесіп жазды, кейде өз есімдерімен, бірақ көбінесе C. H. Liddell, Lawrence O'Donnell немесе Lewis Padgett – ең көп кездесетіні, аналарының қыздық атының комбинациясы. Мур осы кезеңде де жекелеген туындылар жазды, соның ішінде жиі антологияларға енгізілетін «No Woman Born» (1944). Мурдың 1942 жылдан 1950 жылға дейінгі жеке қысқа әңгімелерінің таңдамасы 1952 жылы «Judgement Night» жинағында жарияланды. Мурдың жалғыз жеке романы «Қиямет күні таңы» 1957 жылы жарық көрді. Дегенмен, Мурдың сол кезеңдегі еңбектерінің көп бөлігі өте жемісті серіктестіктің нәтижесінде жазылды. Бірлесіп жұмыс істеу арқылы олар Мурдың стилін Каттнердің ойлы повестеуімен үйлестіре алды. Олар ғылыми фантастика мен фэнтези жанрында жұмысын жалғастырды, олардың еңбектеріне жиі антологияларға енгізілетін екі классикалық ғылыми фантастика туындысы кірді: «Мимзи Буриговс болды» (1943 жылғы ақпан), «Соңғы Мимзи» (2007) фильмінің негізі және «Винтажды маусым» (1946 жылғы қыркүйек), «Таймскейп» (1992) фильмінің негізі. «Льюис Пэджет» псевдонімімен олар екі детективтік роман жазды: «Престаное кольцо» (1946) және «The Day He Died» (1947).
Moore met Henry Kuttner, also a science fiction writer, in 1936 when he wrote her a fan letter under the impression that "C. L. Moore" was a man. They soon collaborated on a story that combined Moore's signature characters, Northwest Smith and Jirel of Joiry: "Quest of the Starstone" (1937). Moore and Kuttner married in 1940 and thereafter wrote many of their stories in collaboration, sometimes under their own names, but more often using the joint pseudonyms C. H. Liddell, Lawrence O'Donnell, or Lewis Padgett — most commonly the latter, a combination of their mothers' maiden names. Moore still occasionally wrote solo work during this period, including the frequently anthologized "No Woman Born" (1944). A selection of Moore's solo short fiction work from 1942 through 1950 was collected in 1952's Judgement Night. Moore's only solo novel, Doomsday Morning, appeared in 1957. The vast majority of Moore's work in the period, though, was written as part of a very prolific partnership. Working together, the couple managed to combine Moore's style with Kuttner's more cerebral storytelling. They continued to work in science fiction and fantasy, and their works include two frequently anthologized sci fi classics: "Mimsy Were the Borogoves" (February 1943), the basis for the film The Last Mimzy (2007), and Vintage Season (September 1946), the basis for the film Timescape (1992). As "Lewis Padgett" they also penned two mystery novels: The Brass Ring (1946) and The Day He Died (1947).
Кейінгі мансап
Каттнердің 1958 жылы қайтыс болғаннан кейін Мур Оңтүстік Калифорния университетінде өзінің жазу курсын жалғастырды, бірақ әдеби көркем шығармалар жазудан толығымен бас тартты. Оның орнына, «Кэтрин Каттнер» деген атпен Warner Bros. телеарнасы үшін сценарий жазушы болып жұмыс істеді, «Sugarfoot», «Maverick» және «The Alaskans» вестерн сериалының, сондай-ақ «77 Sunset Strip» детективтік сериалының эпизодтарын жазды. Бұл жұмысты 1958 мен 1962 жылдар аралығында атқарды. Алайда, 1963 жылы жазушы емес Томас Реджиге үйленгеннен кейін ол жазуды толығымен доғарды. Мур 1976 жылы мамыр айында АҚШ Еске алу күніне орай Канзас-Ситиде өткен BYOB Con 6 фантастика және ғылыми фантастика конвенциясының арнайы қонағы болды. 1981 жылы ол Denvention II (39-шы Дүниежүзілік ғылыми фантастика конвенциясы) шарасының құрметті қонағы атанды. 1979 жылғы сұхбатында ол бір жазушы досымен бірлесіп фантастикалық әңгіме жазып жатқанын және оның болашақта жаңа серияның негізі болуы мүмкін екенін айтты. Бірақ ешқандай туынды жарияланбады. 1981 жылы Мур фантастикалық әдебиеттегі еңбектері үшін екі жылдық сыйлыққа ие болды: Дүниежүзілік фантастика конвенциясы төрешілері таңдаған «Өмірлік жетістіктері үшін Дүниежүзілік фантастика сыйлығы» және Дүниежүзілік ғылыми фантастика конвенциясы қатысушыларының дауысымен таңдалған «Гендальф Ұлы шебер сыйлығы». Ол 1987 жылдың 4 сәуірінде Калифорния штатының Голливуд қаласындағы үйінде қайтыс болды.
After Kuttner's death in 1958, Moore continued teaching her writing course at the University of Southern California, but permanently retired from writing any further literary fiction. Instead, working as "Catherine Kuttner", she carved out a short lived career as a scriptwriter for Warner Bros. television, writing episodes of the westerns Sugarfoot, Maverick, and The Alaskans, as well as the detective series 77 Sunset Strip, all between 1958 and 1962. However, upon marrying Thomas Reggie (who was not a writer) in 1963, she ceased writing entirely. Moore was the author guest of honor at Kansas City, Missouri's fantasy and science fiction convention BYOB Con 6, held over the U. S. Memorial Day weekend in May 1976. She was a pro guest of honor at Denvention II (the 39th World Science Fiction Convention) in 1981. In a 1979 interview, she said that she and a writer friend were collaborating on a fantasy story, and how it could possibly form the basis of a new series. But nothing was ever published. In 1981, Moore received two annual awards for her career in fantasy literature: the World Fantasy Award for Life Achievement, chosen by a panel of judges at the World Fantasy Convention, and the Gandalf Grand Master Award, chosen by vote of participants in the World Science Fiction Convention. She died on April 4, 1987, at her home in Hollywood, California.