Кіріспе
Жануарлар жасушаларында кездесетін органелла, меланин синтезі, сақтау және тасымалдау үшін қолданылады. Меланосома – жануарлар жасушаларында табылсатын органелла, және ол меланин синтезі, сақтау және тасымалдау орыны болып табылады. Меланин – жануарлар әлеміндегі ең көп таралған жарық сіңіретін пигмент. Меланосомалар жануарлар жасушалары мен тіндеріндегі түс пен фотоқорғанышқа жауапты. Меланосомалар терідегі меланоциттерде, сондай-ақ көздің хориоидты меланоциттерінде және торлы қабық пигменттік эпителий (RPE) жасушаларында синтезделеді. Төменгі омыртқалыларда олар меланофорларда немесе хроматофорларда кездеседі.
the geological term
A melanosome is an organelle found in animal cells and is the site for synthesis, storage and transport of melanin, the most common light absorbing pigment found in the animal kingdom. Melanosomes are responsible for color and photoprotection in animal cells and tissues. Melanosomes are synthesised in the skin in melanocyte cells, as well as the eye in choroidal melanocytes and retinal pigment epithelial (RPE) cells. In lower vertebrates, they are found in melanophores or chromatophores.
Құрылымы
Меланосомалар салыстырмалы түрде ірі органельдер болып табылады, диаметрі 500 нм-ге дейін жетеді. Жақында меланосомалар өрмекшілерде де табылды. Сияқұттар мен кальмар сияқты көптеген бассүйек аңдарында байқалатын әдемі және жылдам түс өзгерістері, басқа жүйеге – хроматофор органына негізделген.
Қалдықтар
Қытай палеонтологы Сюй Синнің соңғы (2008) жаңалықтарына юра дәуірінен (200-150 миллион жыл бұрын) палеоген мен неоген кезеңдерінің соңына (66-2 миллион жыл бұрын) дейінгі тау жыныстарында сақталған қауырсындар жатады. Қауырсындардың құрамында бұрын қауырсын тіндерін ыдыратқан бактериялардың іздері деп есептелген көміртек қалдықтары анықталған; бірақ бұл (қалдықтар) іс жүзінде фоссилденген меланосомалардың микроскопиялық органикалық іздері болып табылады. Олардың кейбіреулері әлі де қауырсын мен жүн тіндеріне тән жарық түсін сақтайды. Осы микроскопиялық құрылымдарды одан әрі зерттеу арқылы қазбалардағы жұмсақ тіндердің бастапқы түстері мен текстурасын анықтауға болады деп болжануда. "Қауырсын қазбаларындағы ультра құрылымдық егжей-тегжейліліктерді табу жұмсақ денелі қазбалардың, мысалы, терінің және тіпті ішкі органдардың басқа да ерекшеліктерін зерттеуге ерекше мүмкіндіктер ашады", - деді Йель университетінің зерттеу тобының мүшесі Дерек Бриггс. Меланосомалар Пекин табиғи тарих мұражайы, Пекин университеті, Йель университеті, Пибоди табиғи тарих мұражайы, Акрон университеті және Остиндегі Техас университетінің өкілдерінен құралған бірлескен команда тарапынан Anchiornis huxleyi қазбасының нақты түстерін анықтау үшін қолданылды. Меланосомалар сондай-ақ Бразилиядағы Арарипе бассейніндегі Төменгі кредалық Crato формациясындағы Tupandactylus cf. imperator птерозаврларының қазбаларында да табылды.
Үлгілеу
Меланосомалар Pmel17 ақуызының амилоидогенезі арқылы меланин полимерленуіне үлгі ретінде қызмет етеді деп саналады, ал Pmel17 ақуызы меланосомаларда көп мөлшерде кездеседі.