Кіріспе

АҚШ-тың USS Bluefish (SSN 675) – Sturgeon класындағы шабуылдық атомдық суасты қайығы, және АҚШ Теңіз күштері тарихында көк балық атымен аталатын екінші кеме.

Құрылыс және іске қосу

1966 жылғы 15 шілдеде Коннектикут штатының Гротон қаласындағы General Dynamics Corporation компаниясының Electric Boat бөлімшесіне "Блуфиш" кемесін салуға келісімшарт берілді. Келісіміне сәйкес кеменің қазығы 1968 жылғы 13 наурызда салынды. 1970 жылғы 10 қаңтарда Дэйвид Пэккардтың әйелі демеушілік етіп, кеме суға түсірілді және 1971 жылғы 8 қаңтарда қолданысқа берілді.

Қозғалыс әдістері

"Блюфиш" кемесі бір S5W ядролық реакторымен қозғалды. S5W дегеніміз – S = Су асты кеме платформасы, 5 = Бесінші буын ядролық отын және W = Westinghouse – келісімшарт бойынша жобалаушы компания. S5W – орташа қуаты 78 МВт (термиялық мегаватт) немесе 15 000 а.к. (шахталық ат күші) болатын жоғары жылдамдықты су асты реакторы. Су асты кемесінің құрылысы басталғаннан бастап, оның істен шығарылуына дейін S5W ядролық отынының қызмет мерзімі ескі үлгілерде толық қуатта 5 500 сағатқа, ал жаңа үлгілерде толық қуатта 10 000 сағатқа дейін жетеді.

Қару-жарақ

"Блюфиш" кемесінде әртүрлі қару-жарақ жүйелері болды. Қару-жарақта 4 x 21 дюймдік (533 мм) торпеда түтіктері, Mark 48 торпедалары; UUM 44 SUBROC су асты кемелеріне қарсы зымырандары; UGM 84A/C Harpoon зымырандары (кемеге қарсы), Mark 57 терең су миналары (кемеге қарсы / су асты кемелеріне қарсы) және Mark 60 CAPTOR миналары (су асты кемелеріне қарсы) бар. Mark 48 торпедасы 1972 жылдан бері АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қолданылып келеді. Әрбір 6 метрлік (19 фут) торпедада поршеньді қозғалтқыш және оны жылдамдатуға қабілетті сорғы реакторы бар. Ресми қашықтығы 8 километрден (5 миль) артық, ал оны су астында 914 метрге (3,000 фут) дейін тереңдікте атуға болады. Торпеда пассивті/агрессивті іздеу немесе сымдық басқару арқылы нысанаға бағытталады, оның жарылғыш бөлігін нысанаға жеткізеді. Әрбір бірлігін өндіруге орташа есеппен 2,5 миллион доллар жұмсалады. UUM 44A SUBROC – су асты кемелеріне қарсы зымыран. Көптеген су асты кемелеріне қарсы зымырандардан айырмашылығы, UUM 44A су асты кемесінен әуеге шығарылады, онда ол нысананың орнын есептеп, 55 километрге (шамамен 34 миль) дейін ұшып, соққы орнына жетеді. Бұл қарудың қуаты соншалық, оның 460 фунт салмақтағы, 39 дюймдік W 55 термоядролық жарылғышы нысанаға тікелей тимей тұрып та елеулі зақым келтіре алады. Бұл зымыран Thiokol TE 260G қатты отынымен қозғалады және дыбыс жылдамдығынан асып кетуге қабілетті. Әрбір бірлігінің салмағы 1800 килограмм (4000 фунт) құрайды. UGM 84A/C Harpoon зымырандары – АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қолданылатын арнайы кемеге қарсы зымырандар. Әрбір зымыран Teledyne/CAE J402 CA 400 турбореактивті қозғалтқышымен жабдықталған және шамамен 220 километрге (137 миль) дейін ұша алады. Бұл кемеге қарсы зымыранның жылдамдығы 0,85 Мах. Оның жарылғыш бөлігінің салмағы 221 килограмм (488 фунт) және ол ресми түрде WDU 18/B жарылыс және фрагментациялық жарылғыш деп аталады. Mark 57 терең су миналары 1966 жылдан бастап қолданыла бастады. Жарылыстың себебін анықтау жүйесі – толық магниттік өріс жарылғышы. Жарылғыш бөлігі HBX 3 жарылғышы болды, салмағы 340 фунт. Минаның жалпы салмағы 909 килограмм (2000 фунт) және оны 305 метрге (1000 фут) дейін тереңдікте төсеуге болады. Mark 60 CAPTOR миналары 1979 жылдан бастап қолданыла бастады. Ол екі жылдамдықты, сыртқы жану қозғалтқышымен жабдықталған және 28 түйін жылдамдығында 8000 ярдқа (7315 метр) дейін жетеді. Минаның салмағы 935 килограмм (2056 фунт), ал жарылғыш бөлігі 98 фунт PBXN 103 жоғары жарылғыш заттан тұрады. Оның анықтау жүйесі – сенімді акустикалық жол (RAP) дыбыс таралуы, іске қосылғанда жылан немесе шеңбер тәрізді іздеу үлгісімен жұмыс істейді.

Қызмет тарихы

Bluefish 3 мамыр 1975 жылы Солтүстік полюс айналасын толық айналып өтіп, 4 мамыр 1975 жылы Солтүстік полюсте су бетіне шықты. 1982 жылы Үнді мұхитындағы ұзақ мерзімді патрульдеу кезінде "Стерджен" класындағы су асты кемелерінің арасында Bluefish жер шарын айналып өткен жалғыз кеме болуы мүмкін. Bluefish жасырындық пен бақылау үшін жобаланған және Суық соғыстың қақпасында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің стратегиялық қорғанысының маңызды бөлігі болды.

Пайдаланудан шығару және жою

Bluefish 1996 жылғы 31 мамырда командир Ричард К. Уэст басқаруымен қызметтен шығарылды және сол күні Әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен алынып тасталды. Оның Пьюгет Саунд әскери-теңіз кемесі зауытында (Вашингтон штаты, Бремертон қаласы) Ядролық қуатпен жүретін кемелер мен су асты кемелерін қайта өңдеу бағдарламасы бойынша құрастырмалы бөліктеріне ажыратылуы 2003 жылғы 1 қарашада аяқталды.