Кіріспе

АҚШ қылмыскері және қарулы жанжалдарға қатысушы (1850–1882)

Джон Петерс Ринго (3 мамыр 1850 – 13 шілде 1882), Джонни Ринго деп танымал, Аризона территориясының шекаралық дамыған қаласы Томбстонда Кочиз округінің каубойларымен байланысы бар американдық Батыс заңсыздығының өкілі болған. Ол Техастағы Мейсон округі соғысына қатысып, онда алғашқы кісі өлтіргенін жасады. Ол тұтқындалып, кісі өлтіру айыпталды. 1881–1882 жылдары Кочиз округінің шерифі Джонни Бехан, Айк Клантон және Франк Стилвеллмен байланыста болды. Ол Томбстонда Док Холлидеймен жанжалдасып, Уайт Эрп оны Вирджил Эрпке жасалған қастандыққа және Морган Эрптің өлтірілуіне қатысқан деп күдіктенді. Рингоның денесі басқа оқ тиген жарақатпен табылған, бұл өз-өзіне қол жұмсау деп саналды. Қазіргі заманғы жазушылар оның өлімін Уайт Эрп, Док Холлидей, Фрэнк Лесли немесе Майкл О'Руркке байланысты әртүрлі теориялармен түсіндіруде.

Ерте өмір

Джонни Ринго, Мартин мен Мэри Петерс Рингоның ұлы, алыс голланд тегінен тараған және кейіннен Гринс-Форк, Клей Тауншипі, Уэйн округі, Индиана штатының кішкентай қаласы болған жерде дүниеге келді. 1856 жылы оның отбасы Либертиге (Миссури) көшіп келді. Ол, заңнан тыс өмір салғандардың ағасы Кольман П. Янгерге үйленген тәтесі Аугуста Петерс Инскип арқылы Янгер бауырлармен туысқандық байланысы болды. 1858 жылы оның отбасы Либертиден Галлатинге көшіп, Джон У. Шитстің әкесінен жерді жалға алды. Кейіннен 1869 жылы Дэвис округінің үнемдеу және несие қауымдастығын тонаған Джеймс-Янгер тобының алғашқы "ресми" құрбаны осы Джон У. Шитс болды.

Мейсон округі соғысы

1869 жылы Ринго анасы, ағасы және қарындастарын Сан-Хоседе (Калифорния) қалдырып, Техас штатының Мейсон округіне көшіп кетті. Ол бұрынғы Техас рейнджері Скотт Кулимен дос болып, ол шаруа Тим Уильямсонның асырап алған ұлы еді. Қиындық екі американдық мал ұрлығы жасаған Илайджа мен Пит Бэкусты Мейсон түрмесінен сүйреп шығып, неміс халқы басым болған топтың линч етуінен басталды. 1875 жылдың 13 мамырында Тим Уильямсонды қарсыластың тобы тұтқындап, неміс шаруасы Питер "Жаман жігіт" Бадер өлтіргеннен кейін толыққанды соғыс басталды. Кули және оның достары, соның ішінде Джонни Ринго, қарсыластарына қарсы үрейлі науқан жүргізді. Ресми тұлғалар оны "Мейсон округі соғысы" деп атады, ал жергілікті халық "Худу соғысы" деп атады. Кули 1875 жылдың 10 тамызында жергілікті неміс шерифінің бұрынғы орынбасары Джон Ворлиді өлтіріп, оның бас терісін алып, денесін құдыққа лақтырып өш алды. Кули қауіпті адам ретінде танымал болды және Техас рейнджері ретінде құрметке ие болды. Ол "соғыс" кезінде бірнеше адамды өлтірді. Кулидің қолдаушысы Мозес Бэрд өлтірілгеннен кейін, Ринго 1875 жылдың 25 қыркүйегінде Билл Уильямс есімді досымен бірге Джеймс Чейниді өлтірді. Олар Чейнидің үйіне барды. Чейни (Бэрдті тыңға ұстап алған) оларды қарусыз күтіп алып, үйге шақырды және кірген бойда бетін жуынды. Ринго мен Уильямс екеуі де оны атып өлтірді. Содан кейін екеуі Дейв Дулдың үйіне барып, оны сыртқа шақырды, бірақ ол қарумен шығып, қалаға қашып кетті. Кейін Скотт Кули мен Джонни Ринго Чарли Бэйдерді оның інісі Пит деп жаңылысып, өлтірді. Екеуі де Техас штатының Бернет қаласында шериф А. Дж. Стриклендпен қамауға алынды, бірақ Ринго мен Кули достарының көмегімен түрмеден қашып шығып, заңнан жасыру үшін жолдары айырылды. Мейсон округі соғысы шамамен 1876 жылдың қарашасында онға жуық адамның қаза болуымен аяқталды. Скотт Кули өлді деп есептелді, ал Джонни Ринго мен оның досы Джордж Глэдден түрмеде отырды. Рингоның түрмедегі әріптестерінің бірі әйгілі кісі өлтіруші Джон Уэсли Хардин болды. Ол өзін 1882 жылғы Кочиз округінің үлкен тізілімінде "спекулянт" деп сипаттады.

Док Холлидеймен бетпе-бет келу

1882 жылдың 17 қаңтарында Ринго мен Док Холлидей бір-біріне угроза тастап, атысқа дайындалып тұрғандай болды. Екеуі де Томбстоун қаласының полиция бастығы Джеймс Флин тарапынан тұтқындалып, қалада қару ұстағаны үшін сотқа жеткізілді. Екеуіне де айыппұл салынды. Сот судьясы Уильям Стилвелл Гейливиллде болған тонау ісі бойынша Рингоға тағылған айыптауды қарады. Ринго 20 қаңтарда қайтадан тұтқындалып, соңынан демалыс күндеріне дейін түрмеге қамалды. Ерптер Рингоны 1881 жылдың 28 желтоқсанында Вергиль Ерпке жасалған шабуылға қатысқан деп күдіктенді, сол шабуыл Вергильді өмір бойы мүгедек қылды, сондай-ақ 1882 жылдың 18 наурызында Томбстоун салонында бильярд ойнап жатқан Морган Ерптің қанына қол жұмсады деген күдік болды.

Ерптерді қуып жүрген топқа қосылады

1882 жылдың 20 наурызында АҚШ вице-маршалы Уайетт Эрп және оның отряды Франк Стилвеллді Тусон қаласында өлтірді. Оқ атысқаннан кейін Эрптер мен федералдық полиция Вергиль мен Морганды тосқауылға түсіргендерді іздеп, кек қайтаруға шықты. Кочиз округінің шерифі Джонни Бихан Тусон судьясынан Эрптер мен Холлидейді қамауға бұйрық алды. Ол Рингоны және тағы 19 адамды, олардың көпшілігі Стилвелл мен Кочиз округінің ковбойларының достары болған, өкілеттік беру арқылы тағайындады. Жергілікті отряд Генри К. Хукердің ранчосында федералдық отрядқа жақындап, оларды қуды, бірақ Эрп заңгерлерімен тікелей қақтығысқа түспеді. Бұрынғы Пима округінің шерифі Боб Пол, сол кезде Томбстонда болған және Бихан отрядымен бірге жүруге ерікті болған, 1898 жылдың 3 наурызында Тусон азаматына бұрынғы хабарламадағы қателіктерге жауап ретінде хат жазды. Ол Эрптердің Хукерге Бихан мен оның отрядына лагерьде қайда екендерін айтуды тапсырғанын айтты. Хукер Биханға Эрптердің қайда тұрғанын айтты, бірақ отряд кері бағытта кетіп қалды. Оның аяқтары іш киімінен жыртылған матамен оралған еді. Ринго атынан айырылып, етіктері еріндікке байланған күйде қалды. Денсаулық сақтау органының есебінде: «Ол осы аяқ киіммен қысқа ғана қашықтыққа сапар шеккен болып көрінеді» делінген. Оның оң жақ жақсылығында оқ тесігі, ал басында шығу тесігі болды. Өлімге себеп болған жарақат оң көз бен құлақ арасында 45 градус бұрышпен жоғары қарай бағытталған. Оның револьвері әлі де оң қолында болды. Денсаулық сақтау органының есебінде Рингоның Colt Single Action Army .45 револьверінде бес патрон болған; молоток бос патронға орналасқан. Оның бассүйегінің табанында «біреу пышақпен кескен» сияқты пышақпен кескен із табылды. Оның аты он бір күннен кейін шамамен 3 шақырым қашықтықта, етіктері әлі де еріндікке байланған күйде табылды. Денсаулық сақтау органының сараптамасы оның өлімін өзіне-өзі қол жұмсау деп саралады. Рингоның денесі табылған ағаш түбінде жерленген. Қабір жеке меншікте орналасқан. Жақын жердегі жолдың қақпасы келушілерге осы орынды көруге мүмкіндік береді. Рингоның өлімі туралы күмәнді теориялар жылдар бойы айтылып келді. Кейбіреулер оның басындағы оқтан қалған күйіктердің болмауы оны қашықтан атқан деген болжам айтады. Денсаулық сақтау органының сараптамалық қорытындысында оқтан қалған күйіктердің болуы немесе болмауы туралы ештеңе айтылмаған. Сонымен қатар, Рингоның денесі шірудің салдарынан қара түске айналып бара жатқан еді. Томбстоун тарихшысы Бен Т. Трейвик Эрптің қатысы туралы әңгімеге сенімді болды, себебі Эрптің жеткілікті себебі болды, ол сол кезде сол аймақта болуы мүмкін еді, ал өмірінің соңында ол бір тарихшыға «Джон Рингоны қалай өлтіргенін» егжей-тегжейлі айтып берді. 1888 жылы Калифорния тарихшысы Хьюберт Х. Банкрофттың өкілі Эрппен сұхбаттасты, ал 1932 жылы Аризонадағы пионерлік күндердің авторы Франк Локвуд Эрп екеуіне де 1882 жылдың наурыз айында Аризонадан кетіп бара жатқанда Рингоны өлтіргенін айтты деп жазды. Ринго қайтыс болғанға дейін төрт ай бұрын. Ол Рингоның өлімі туралы белгілі мәліметтерге сәйкес келмейтін басқа да мәліметтерді келтірді. Эрп өз әңгімесін кем дегенде үш адамға айтып берді. 1896 жылы Денверде репортермен сұхбаттасқанда Эрп Рингоны өлтіргенін жоққа шығарды; бірақ кейін жеке түрде ол оны қайтадан жасады деп мәлімдеді.

Доктор Холлидей туралы әңгіме

Холлидей теориясы Эрп теориясына ұқсас, бірақ Холлидей Рингоны өлтірген деген күдік бар. "Томбстоун" фильмінде кең таралған нұсқа бойынша, Холлидей Рингоның шақыруымен болған атысқа Эрптің орнына қатысып, оны атқан делінеді. Алайда, Холлидей Фрэнк Стилвеллді өлтіргені үшін Аризонада тұтқындау ордерімен ізделіп жатқандықтан, сол кезде Аризонаға кіруі қиын болған. О'Рурк 1881 жылдың мамыр айында Томбстоунның жанындағы Драгун тауларында соңғы рет көрінген, ол "жақсы аттандырылған және жабдықталған" күйде аумақтан шығып бара жатқан сықылды. Одан кейін ол туралы тек негізсіз әңгімелер мен аңыздар ғана айтылады. Бір аңыз бойынша, ол Ерпке берешегі және Рингоға деген кекінің салдарынан 1882 жылы Аризонаға оралып, Рингоны іздеп тауып өлтірген. Кейбір дереккөздер бұл оқиғаға сенсе, ал басқалары О'Рурк Холлидей сияқты, басына қылмыстық ордер ілініп тұрғанда Аризонаға қайта кіруге және тағы да қылмыс жасауға батылмаған болар дейді.

Франк Леслидің талаптары

Аялын өлтіргені үшін Юма аймақтық түрмесінде отырған кезде, Бакскин Фрэнк Лесли күзетшіге Рингоны өзі өлтіргенін айтқан деген әңгіме бар.

Музыка саласында

"Johnny Ringo" — Crown the Empire тобының Limitless EP-сіндегі ән. Сонымен қатар, "Johnny's Revenge" және "Johnny's Rebellion" әндері осы трилогияның құрамына кіреді. "Ringo" (1964) — Лорн Гриннің бірінші орын алған хиті.

Әдебиетте

"Джонни Рингоның мойындауы" – көркемделінген естелік. Ринго өзінің заманының кітап оқып, ойға шұғыл батып, сырттан бақылайтын адам ретінде бейнеленеді, оның жары Азамат соғысы кезінде одақтық әскерлердің қолынан қаза табады. Ол Уайатт Эрп өлтіргенге дейін құқықтан тыс өмір сүруге мәжбүр болады.