Кіріспе

ауа райын зерттеу құралы

Дропзонд – Ұлттық атмосфералық зерттеулер орталығы (NCAR) жасаған, ауа райын зерттеуге арналған, бір рет қолданылатын құрал. Ол ұшақтан белгілі бір биіктіктен су үстіне түсіріледі, құрылғы төмен түскен кезде дауыл жағдайларын өлшеу (және осылайша қадағалау) үшін қолданылады. Дропзондта атмосфералық профильдер мен термодинамикалық мәліметтерді жинау үшін GPS қабылдағышы, қысым, температура және ылғалдылық (PTH) сенсорлары орналасқан. Әдетте, бұл мәліметтер радио байланыс арқылы ұшақтағы компьютерге жіберіледі.

Қолданылуы

Дропзонд аспаптары әдетте тропикалық циклонның өзегінде, құрлықтағы ауа райы радарларынан алыс теңіз бетіне дейін атмосферадағы жел мен барометриялық қысымды өлшеудің қазіргі жалғыз тәсілі болып табылады. Алынған деректер көбінесе радиоарқылы суперкомпьютерлерге ауа райын сандық болжау үшін жіберіледі, бұл синоптиктерге ұқсас жағдайлардағы бұрынғы дауылдардан алынған деректерді пайдалана отырып, компьютерлік модельдерге негізделген әсерлер мен қарқындылықты жақсырақ болжауға мүмкіндік береді. Бұл метеорологтарға осы факторларға сүйене отырып, дауылдың ықтимал зардабын сенімдірек анықтауға көмектеседі. 1970 жылдардың басынан бері АҚШ Әуе күштерінің Резервінің 53-ші ауа райын барлау эскадрильясының "Дауыл аулаушылары" Миссисипи штатының Билокси қаласындағы Кислер әуе базасында орналасқан. Олар мұхит үстінен ұшқанда Атлант мұхитының солтүстігінде, Тынық мұхитының солтүстік-шығысында және Мексика шығанағында жағалау мен ішкі аймақтар үшін алаңдау тудыруы мүмкін дауылдардың құрылымы туралы метеорологиялық деректер алу үшін дропзондтарды қолданады. Әдеттегі дауыл маусымында "Дауыл аулаушылары" оқу және дауылға қарсы миссияларға 1000-нан 1500-ге дейін зондтарды жібереді. Циклон АҚШ-қа қауіп төндірген кезде, теңіздегі кең атмосфералық құрылымды зерттеу үшін әуе кемелерінің барлау миссиялары да кейде сұралады. Бұл қызығушылықтар ықтимал дауылдарды ғана емес, сонымен қатар қар жауу (мысалы, норестер) немесе күшті торнадолар сияқты құбылыстарды да қамтиды. Дропзондтар күн сайынғы жаһандық радиозондтар желісіндегі мұхиттардағы үлкен олқылықтарды толтыру үшін қолданылады. Әдетте спутниктік деректер мұндай аймақтардағы жағдайды бағалауға мүмкіндік береді, бірақ зондтардың жоғары дәлдігі, әсіресе дауылдың жолын болжауды жақсартуға көмектеседі. Дропзондтар метеорологиялық зерттеу жобаларында да қолданылуы мүмкін.

Дрифт зондтары

Дрифсонд – жоғары биіктіктегі, берік ауа райы шары, ішінде таратушы және шағын капсулалар жинағы (алғашқы модельдерде 35 дана) орналасқан, оларды автоматты түрде белгілі интервалдармен немесе қашықтан түсіруге болады. Дропзондтардағы су бөтелкесінің көлеміндегі таратушылар парашютпен бақыланатын құлау кезінде шаққа ақпарат жіберуге жеткілікті қуатқа ие. Шар спутникке мәліметтерді жіберуге қабілетті, қуаттырақ үлкен таратушыны тасымалдайды. Бір рет қолданылатын сенсорлық жинақтардың құны 300-400 АҚШ долларын құрайды. 2007 жылдың сәуірінде пайдалануға берілгеннен кейін, жылына шамамен мың дана Батыс Африка жағалауындағы дауылдардың пайда болу аймақтарындағы желдерді қадағалау үшін қолданылады деп күтілуде, бұл аймақ дауылдарды зерттейтін ұшақтардың жұмыс аймағынан тыс жатыр.