Кіріспе

Жауынгерлік қимылдарға тікелей қатыспаған күштермен ұйымдастырылған қолдау.

Атыс қолдауы – жау күштерін, нысандарын немесе материалдық құралдарын басып алу, күшін басып тастау немесе жою арқылы достық күштерге көмек көрсету мақсатында қолданылатын қару атуын сипаттайтын әскери термин. Көбінесе бұл жанама атыс арқылы жүзеге асырылады, бірақ кейбір тікелей атыс түрлеріне де қолданылуы мүмкін. АҚШ Қорғаныс министрлігі атыс қолдауын "тактикалық және операциялық мақсаттарға жету үшін жау күштеріне, жауынгерлік құрамаларға және нысандарға шабуыл жасауға құрлық, теңіз, десант және арнайы операциялар күштерін тікелей қолдайтын атыс" деп анықтайды.

Шолу

Өртке қолдау, әдетте, жоғары өрт қуатына ие ауыр немесе экипаждық қару-жарақтан, соның ішінде артиллериядан, минометтерден, реактивтік артиллериядан және зымырандардан жасалатын соққылар мен шабуылдардан; теңіз артиллериясынан теңіз атыс қолдауынан; әскери ұшақтардан әуе шабуылы, шабуылдар және тікелей әуе қолдауынан; сондай-ақ, ұшқышсыз әскери аппараттардан (БПЛ) жасалатын шабуылдардан құралады. Өртке қолдауды әдетте, алдыңғы қатардағы бақылаушы (мысалы, артиллерия бақылаушысы, алдыңғы әуе бақылаушысы және т.б.) тапсырыс береді және басқарады, ал оны арттағы қару экипажы немесе оператор қамтамасыз етеді, көбінесе бекіністен, көлік құралынан немесе нысандан (мысалы, өртке қолдау базасынан). Өртке қолдау, өртке қолдаудың мүмкіндіктері мен өрт қуаты жетіспейтін әскери бөлімдерді қолдау және толықтыру үшін қолданылады. Мысалы, жаудың бекінісін бомбалау үшін ауыр жарылғыш заттарға немесе өздерінің шабуылын жабу үшін үлкен түтін пердесіне мұқтаж, бірақ мұны өздері істей алмайтын (мысалы, гранаталарды қолданудың тиімділігі жеткіліксіз) жаяу әскер бөлімі жақын жердегі миномет бөлімінен өртке қолдау сұрауы мүмкін. Өртке қолдау, жаудың күштерін жойып, олардың моральдық жағдайын түсіріп, өз күштерінің шығындарын азайтуға мүмкіндік береді. Өртке қолдауды тиімді пайдалану – 2018 жылғы Сирия азаматтық соғысының Хашам шайқасында болғандай, онда азаматтық күш түрлі өртке қолдау түрлерін пайдаланып, көп шығынсыз жеңіске жетті, – шайқастың бағытын өзгертуге көмектеседі.

Тарих

Арттылдаудың әр түрлі нысандары, жаяу әскерге көмек көрсету үшін жаудың орналасқан жерлерін және бекіністерін бомбалауға қолданылған алғашқы зеңбіректер мен ракеталар пайда болғаннан бері бар. Соғыс кемелері де өз қаруларын пайдаланып, ұзақ жылдардан бері арттылдаумен қамтамасыз етіп келеді. Арттылдаудың қазіргі түрі Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар кезінде дамыды, осы кезде бірлескен қару түрлерінің қолданылуы және технология мен тактикадағы жетістіктер арттылдауды одан да тиімді етті.