Кіріспе
Неміс саясаткері Клаус Воверит (1 қазан 1953 жылы туған) – Германияның Социал-демократиялық партиясы (СДП) саясаткері және 2001 жылдың 21 қазанынан 2014 жылдың 11 желтоқсанына дейін Берлин қаласының әкімі болды. 2001 жылғы мәслихат сайлауында оның партиясы дауыстардың көп бөлігін – 29,7%-ын жеңіп алды. 2001/2002 жылдары ол Бундесраттың төрағасы (Германиядағы төртінші жоғары лауазым) қызметін атқарды. Оның СДП басқаратын коалициясы 2006 жылғы сайлауда қайта сайланды; 2011 жылғы сайлаудан кейін СДП-ның коалициялық әріптесі солшылдардан Христиан-демократиялық одаққа өзгерді. Ол сондай-ақ Германия канцлері лауазымына (Kanzlerkandidatur) СДП-ның ықтимал үміткері ретінде жиі айтылды, бірақ бұл жоспар іске аспады.
Klaus Wowereit (born 1 October 1953) is a German politician of the Social Democratic Party (SPD) and was the Governing Mayor of Berlin from 21 October 2001 to 11 December 2014. In 2001 state elections his party won a plurality of the votes, 29.7%. He served as President of the Bundesrat (the fourth highest office in Germany) in 2001/02. His SPD led coalition was re elected in the 2006 elections; after the 2011 elections the SPD's coalition partner changed from the Left to the Christian Democratic Union. He was also sometimes mentioned as a possible SPD candidate for the Chancellorship of Germany (Kanzlerkandidatur), but that never materialized.
Ерте өмір
Вуарейт Батыс Берлинде дүниеге келген. 1973 жылға дейін Вуарейт Берлиннің Лихтенраде ауданындағы Ульрих фон Хуттен жоғары мектебінде оқыды. Содан кейін ол Берлиндегі еркін университетінде заң мамандығын оқыды (мемлекеттік емтихандар, 1981 және 1984 жылдары).
Саяси мансап
Үш жыл Ішкі істер Сенатының кеңсесінде мемлекеттік қызметкер болып жұмыс істегеннен кейін, Вуарейт Темпельхоф ауданында муниципалдық кеңесші болып сайланды. Осылайша, ол 30 жасында Берлин қаласының ең жас кеңесшісі атанды. Он бір жыл аудандық кеңесші қызметін атқарған соң, 1995 жылы Берлиннің мемлекеттік Парламенті қызметін атқаратын Берлин өкілдер палатасына (Abgeordnetenhaus von Berlin) сайланды. 1999 жылдың желтоқсанында ол Abgeordnetenhaus-тағы SPD парламенттік фракциясының төрағасы болып сайланды.
Берлин қаласының әкімі, 2001-2014
2001 жылғы маусымда Воверайт Берлиннің әкімдік әкімі (Regierender Bürgermeister) қызметіне тағайындалды. Бұрын SPD ХДС-пен құрылған үлкен коалициядан шығып, жаңа сайлауды ұйымдастырды. Осы сайлаудан кейін және ұзақ келіссөздерден соң Воверайт PDS-пен коалиция құрды. 2003 жылы Воверайт «Берлин кедей, бірақ тартымды» («Berlin ist arm, aber sexy») деген сөзді айтты, бұл тұжырым қаланың жұмысшы табының тарихы мен қаржылық қиындықтарын, сондай-ақ Еуропаның ірі астанасы үшін салыстырмалы түрде төмен өмірлік құнын және мәдени өркендеуін көрсетеді. Алайда, Берлинге көшіп келгендер де, бұрынғы тұрғындар да джентрификация мен жалға алу бағасының өсуіне алаңдаушылық білдіреді. Германиядағы көші-қон мәселесіне қатысты пікірлер тарихи түрде келіспеушіліктерге толы. Ipsos сауалнама агенттігі жүргізген тұрақты сауалнамалар Германиядағы иммигранттардың саны мен Германияның көшіп келген халқының арасындағы мұсылман иммигранттарының үлесін сауалнамаға қатысушылардың әлдеқайда жоғары бағалайтынын көрсетіп отыр, және 2019 жылы да осылай болды. Германияның Статистика бюросының соңғы мәліметтері бойынша, 2020 жылы Германияда «көші-қон тарихы бар» (азаматтар мен азамат емес) 21,9 миллион адамды құрады. Statista статистикалық агенттігінің мәліметінше, олардың ішінде сол жылы 5,5 миллион адам мұсылман болған. Бұрынғы Берлин қаржы министрі Тило Сарразиннің 2010 жылы жарық көрген «Германия өзін-өзі жояды» атты polemik кітабы Клаус Воверайт Берлиннің әкімі болып қызмет еткен кезеңге сәйкес келді. Бұл неміс тілді елдерде қызу пікір-таластарға себеп болды. Жауап ретінде, 2011 жылы әкім Воверайт «Интеграцияға батылдық – жаңа бірлестік үшін» («Mut zur Integration – für ein neues Miteinander») атты кітабын жариялады. Сол жылы ол түрік текті саясатшы Дилек Колатты Еңбек, интеграция және әйелдер жөніндегі сенатор етіп тағайындады. 2012 жылдың мамыр айында Воверайт Шермин Лангоффты Максим Горький театрының көркемдік директоры қызметіне тағайындады. 2013 жылғы федералды сайлаудан кейін канцлер Ангела Меркельдің Христиан-демократтық партиясы (CDU, Бавариялық ХДС-мен бірге) және SPD арасындағы Үлкен коалиция құру бойынша келіссөздерде Воверайт SPD делегациясын мәдени және медиа мәселелері жөніндегі жұмыс тобында басқарды, ал CDU тарапынан Майкл Кречмер қатысты. 2014 жылдың 26 тамызында Воверайт 2014 жылдың 11 желтоқсанынан бастап лауазымынан кететінін мәлімдеді. Ол отставкаға кеткен кезде Германияның ең ұзақ қызмет еткен штат басшысы болды.
Берлиндегі Бранденбург әуежайының құлдырауы
2003 жылғы 21 қазанда Вуварейт Берлин жерінің атынан жаңа Берлин Бранденбург әуежайын салу жобасының қадағалау кеңесінің төрт мүшесінің бірі болды. 2006 жылы ол кеңес төрағасы болып сайланды. Алайда, 2013 жылғы 7 қаңтарда Вуварейт әуежайдың ашылу күнінің үнемі кешіктірілуіне байланысты төрағалықтан бас тартты. Бранденбург жерінің премьер-министрі Матиас Плацек оның орнына тағайындалды. 12 қаңтарда Берлин өкілдер үйінде оған сенімсіздік дауысы ұсынылды, бірақ ол одан өтті. 2013 жылғы шілдеде Плацек денсаулығына байланысты лауазымынан бас тарғаннан кейін, көп сынға қарамастан Вуварейт қайтадан төраға болып тағайындалды. Сыншылар Вуварейтті әуежай жобасының түрлі кешігулері мен шығындардың артуына жауапты деп айыптады. Ол алдағы проблемаларды көрмей, жағымсыз есептерге ашуланып реакция жасады деп айыпталады. Сондай-ақ, ол кеңеске кәсіби мамандардың орнына саяси достарын жинады делінеді. Вуварейт 2014 жылдың соңында әуежайдағы кешігулерге байланысты отставкаға кететінін жариялады, бұл оның қызмет мерзіміндегі "ең ірі сәтсіздік" екенін айтты, бірақ "мұнда тағы да бірнеше қиын жағдайлар болды" деді.
Саясаттың кейінгі өмірі
Ютта Аллмендингермен бірге Вуварейт 2015-2016 жылдары Германияның дискриминацияға қарсы федералдық агенттігінде гендерлік негіздегі дискриминация жөніндегі тәуелсіз сарапшылар комиссиясын бірлесіп төрағалық етті. 2017 жылы ол Eurowings және бортсервистердің кәсіподағы UFO арасындағы жалақы талқылауларын қысқа мерзімге жүргізді.
Жеке өмір
Воурейт отбасындағы ең кіші бала, оның тағы екі ағасы мен екі апасы бар, және ол әкесіз өсті. Оның ағаларының бірі оның оқуын қолдады, кейін ол бақытсыз оқиға салдарынан мүгедек болған ағасына, сондай-ақ қатерлі ісіктен зардап шеккен анасына күтім жасады. Воурейт – ашық түрде өзінің гомосексуалдығын жариялаған ең танымал неміс саясаткерлерінің бірі. 2001 жылғы қала әкімі сайлауы алдында ол «Ich bin schwul, und das ist auch gut so» («Мен геймін, және бұл жақсы») деген қазіргі танымал неміс фразасын айтты. Өзінің өмірбаянында Воурейт Берлин қаласының мэрі болуға кандидат ретінде ұсынылғаннан кейін, неміс басылымдарының «дұрыс жолда» екенін сезінгендіктен, көпшілік алдында осы мәлімдеме жасауға шешім қабылдағанын айтады. Ол жеке өмірі туралы сенсациялық және жалған ақпараттарды таратпау үшін, басылымдардан бұрын осы мәселенің бетін ашуды қалады. Воурейт осы сөздерді Берлиндегі СДПК съезінде айтты. Оның сөзін аяқтағаннан кейін жарты секундтық үнсіздік орнады, содан кейін оны қолдау мақсатында спонтанды шапалақтар мен ынталы қолдау білдірілді. 2010 жылы Time журналына берген сұхбатында ол осы қадамының сайлау кампаниясын күшейткенін айтты. Оның қала әкімі болып сайлануы Берлин қаласын ашық түрде гомосексуалдығын жариялаған әкімі бар үш еуропалық қаланың біріне айналдырды – Париж (мэрі Бертран Деланоэ) және Гамбург (мэрі сол кезде Оле фон Бюст) қалаларымен бірге, олардың барлығы 2001 жылы қызметке кірісті. Алайда, фон Бюст 2010 жылы, ал Деланоэ 2014 жылы қызметтен кеткендіктен, Воурейт ірі еуропалық немесе неміс қаласының жалғыз гей-мэрі болды. Берлин және Гамбург Германиядағы ең ірі қалалар болғандықтан, олар сонымен қатар Германияның штаттары болып табылады, бұл Воурейт пен фон Бюсттің екеуін де штат премьер-министрлері етті. 2007 жылдың қыркүйегінде Воурейт «Und das ist auch gut so» атты автобиографиялық кітабын жариялады, оның атауы оның танымал мәлімдемесінен алынған. Воурейттің азаматтық серігі Йорн Кубицки – нейрохирург болды. Олар 1993 жылдан 2020 жылдың наурызына дейін бірге болды, одан кейін Кубицки COVID-19 инфекциясынан қайтыс болды.
Wowereit's civil partner, Jörn Kubicki, was a neurosurgeon. They were in a relationship from 1993 to March 2020 when Kubicki died as a result of a COVID 19 infection.