Кіріспе

Чили саясаткері (1923–1997)

Клодомиро Алмейда Медина (11 ақпан 1923 – 25 тамыз 1997) – чилилік саясаткер. Социалистік партияның белгілі бір көшбасшысы, 1970 жылдан 1973 жылға дейін Сальвадор Альенде президенттігі кезінде Чилидің Сыртқы істер министрі болды.

Өмірбаян

Алғашқы білімін Сантьягоның неміс және қолданбалы орта мектептерінде алды, содан кейін Чили университетінің заң факультетінде оқыды. 1948 жылы «Мемлекеттің марксистік теориясына қарай» тақырыбында диссертация қорғап бітірді. Кейін саясаттану профессоры болды, әсіресе социология мектебінде. 1941 жылы Чилидің Социалистік партиясына қосылды, 1950 жылдардың басында партия ішіндегі дағдарыс кезінде Халықтық Социалистік партияға қатысты. Карлос Ибанес дель Кампоның екінші үкіметінде Еңбек және Кенет министрліктерінің басшысы болды, алғашқы министрлігінде Жұмысшылардың Бірлескен Орталығын (CUT) қолдағандығы үшін ерекше көзге түсті. 1957 жылы партия біріккеннен кейін қайтадан қатарына қосылып, 1961–1965 жылдарға депутаттар палатасына сайланды. 1970 жылы Чилиде өткен президент сайлауында Сальвадор Альенде жеңіске жеткен соң, Алмейда Сыртқы істер министрі болып тағайындалды. Халықтық Бірлік үкіметінде, қысқа мерзімге Ұлттық қорғаныс министрі болған кезеңнен басқа, қызметін жалғастырды. Ол кезде Ұлттық Конгресс сеніміне қол сұғып, цензураға ұшырамас үшін Орландо Летелиермен (сол кездегі Ішкі істер министрі) «қайрымдылық» жасады. 1973 жылдың 11 қыркүйегінде конституциялық үкіметті құлатып, төңкеріс жасалғаннан кейін тұтқындалып, Халықтық Бірліктің 99 басшысымен бірге Доусон аралындағы концлагерьге жіберілді. Содан кейін Германия Демократиялық Республикасына және Мексикаға жер аударылды. Мұнда ол университет оқытушысы және эмиграциядағы саяси оппозицияның жетекшісі ретінде жұмыс істеді. 1987 жылдың наурыз айында қауіпті әрекетке барып, Анды тауларын қашырдың үстінде кешіп, Чилиге жасырын оралды. Кейін Пиночет үкіметінің билігіндегілердің таңғалуын тудырып, көпшілік алдына шықты. Бұл оның тұтқындалуына және Чили Конституциялық Сотының Чили Конституциясының 8-бабын пайдаланып, «конституцияға қайшы» деп жариялаған жалғыз адам болуына әкеп соқты. Аталған бап солшыл идеологияны (яғни «сыныптық күрес негізінде» құрылған идеологияны) таратушы саяси партиялар мен жеке тұлғаларды тыйымдады. Бұл сотталғандық негізінен азаматтық құқықтарынан айырылуды білдірді және ол елде демократиялық құрылыс орнағаннан кейін ғана сот арқылы азаматтыққа қайта оралуы мүмкін болды. Пиночет диктатурасынан кейінгі кезеңде және «Чилидің демократияға өтуі» деп аталатын алғашқы жылдары Альмейда Чили социализмінің солшыл фракциясын, Рикардо Нуньес басқаратын жаңа қанатты басқарды. Осы рөлінде «Дон Клоро» (халық арасында осылай танылған) «Біріккен Сол» немесе қысқа ғұмырлы «Социалистік Солдың Кең партиясы» сияқты ұйымдар арқылы коммунистермен немесе одан да солшыл күштермен байланыс орнатуға тырысты. Патрисио Айлвин үкіметі кезінде Шығыс блогының соңғы айларында Кеңес Одағындағы Чили елшілігін қайта ашуға жауапты болды. 1991 жылы Мәскеуде болғанда, Германия билігі іздеп жүрген Шығыс Германияның бұрынғы президенті Эрих Хонеккерді «қонақ» ретінде қабылдады. Чилинің наразылығына қарамастан, Ресей президенті Борис Ельцин оны Берлинге депортациялауға бұйрық берді, бұл дипломатиялық жанжалға айналды. Чилиге оралғаннан кейін жеке өмірімен айналысып, естеліктерін жазып, Чили университетінің социология факультетінде академик ретінде жұмыс істеді. 1997 жылдың 25 тамызында қайтыс болды.

Құрметтеулер

Алмейдаға құрмет көрсету үшін, 1998 жылдың мамыр айында Чили Социалистік партиясының «Ерекше съезі» және оның кітапханасы оның атымен аталды.