Кіріспе

1993 жылы түсірілген «Сомерсби» фильмі – Джон Амиелдің режиссерлік жұмысы, Николас Мейер мен Сара Керночанның сценарийі, 16 ғасырлық француз шаруасы Мартин Геррдің тарихи оқиғасына негізделген романтикалық драма. 1982 жылғы француз фильмі «Мартин Геррдің оралуы» сюжеті бойынша түсірілген бұл фильмде Ричард Гир мен Джоди Фостер басты рөлдерде ойнаса, Билл Пуллман, Джеймс Эрл Джонс, Кларис Тейлор, Фрэнки Фейсон және Р. Ли Эрми екінші пландағы рөлдерді сомдады. Американдық Азамат соғысынан кейінгі қайта құру дәуірінде өтетін фильмде соғыстан үйіне оралған фермерге қатысты әйелінің күдігі орын алады. «Сомерсби» 1993 жылдың 5 ақпанында Warner Bros. компаниясымен шығарылды. Фильм сыншылардан жағымды пікірлер алды, олар басты рөлдердегі актерлердің шеберлігі мен арасындағы үйлесімділігін, сондай-ақ музыкалық қойылымды жоғары бағалады. 30 миллион долларлық бюджетпен фильм бүкіл әлем бойынша 140 миллион доллардан астам табыс әкелді.

Сюжет

Джон "Джек" Сомерсби өзінің фермасын Америка Азамат соғысына қатысу үшін тастап кетті және алты жылдан кейін өліп қалды деп есептеледі. Теннесси штатының Вайн-Хилл қаласында фермада жұмыс істеудің қиындықтарына қарамастан, оның жесір әйелі Лорел оның жоқтығына қанағат етеді, өйткені Джек жағымсыз және қатыгез күйеуі болды. Ол көршілерінің бірі Орин Мичэммен қайтадан үйленуді жоспарлайды, ол оған және оның кішкентай ұлына шаруаға көмектеседі. Бір күні Джек жүрегі өзгергендей болып қайтып келеді. Қазір ол Лорел мен оның ұлы Робқа мейірімділік пен сүйіспеншілік танытады. Ол кешке оларға Гомердің "Илиада" романын оқып береді, бұл ескі Джек ешқашан жасамас еді. Ол кітапты түрмеде кездескен бір кісі бергенін айтады. Джек пен Лорелдің қарым-қатынасы қайта жанданып, Лорел жүкті болады. Лорелдің сүйіспеншілігіне күмән келтірген Мичэм Джекті алдап жүр деп күдіктенді. Қалалық аяқ киім жасаушы бұл адамның аяғы Сомерсби үшін соғыстан бұрын жасалған соңғыдан екі өлшем кіші екенін біледі. Жақсылық пен жамандықтың арасында бір-біріне жақын қарым-қатынас бар. Экономиканы жандандыру үшін ол "Бёрли" темекісін өнім ретінде ұсынады. Ол қала тұрғындарын тұқым сатып алу үшін өздерінің ресурстарын біріктіруге көндіреді, оларға өз жерінде өнімін бөлісуді ұсынады және ипотека төленгеннен кейін оларға жер телімдерін әділ бағаға сатады. Бұл оның бұрынғы көршілерінің күмәндануын арттырады, олар "ескі" Джек әкесі жерін бермейді деп санайды және бұрынғы құлдарды қосуға наразылық білдіреді. Сомерсбидің жерінде тұратын қара нәсілді бостандық иелері Джозефке өзін ақ камелияның салт аттылары деп жариялаған (олардың бірі Микхем) капюшондармен түнгі салт аттылар қатыгездікпен шабуыл жасап, Сомерсбидің есігіне әкеледі. Джекті жер иеленуден қара адамдарды алып тастауға мәжбүрлеу үшін қорқытады, бірақ ол бас тартады. Қала тұрғындарының ақшасын алып, ол темекінің тұқымын сатып алады, өйткені ол егіндер қаладағы шіркеуді қайта құруға жеткілікті қаражат жинауға мүмкіндік береді деп мәлімдейді. Осы келісімге қол қойғандардың бәрі плантацияны болашақ пен өркендеудің өсіп-өну орнына айналдыру үшін жұмыс істей бастады. Лорел қызын, Рейчелді дүниеге әкеледі. Рейчел шомылдыру рәсімінен өткеннен кейін көп ұзамай екі АҚШ маршалы Джекті өлтірген деп айыптап, оны тұтқындады, бұл өлім жазасына әкеледі. Лорелдің күйеуін құтқаруға тырысуы оның жеке басын анықтау мәселесіне бағытталған: бұл "Джек" өзі кім екенін айтады ма, әлде Сомерсбимен шындыққа тап болған адам ба, немесе ол Конфедерация армиясынан қашып кеткені үшін түрмеде отыр. Лорел мен Джектің адвокаты күйеуінің алдап жүргенін дәлелдеуге келіседі. Бұл оны кісі өлтіргені үшін асылудан құтқаратын, бірақ ол әлі де алдамшылық пен әскери дезертирлік үшін түрмеге қамалмақ. Мичэм бұл жоспарды Лорелдің "Соммерсбидің" түрмеге қамалуынан кейін оған үйленуге уәде беруі үшін ойлап тапты. Джек заңгерді жұмыстан босатып, өзін нағыз Сомерсби ретінде танытады. Бірнеше куәгерлер осы Сомерсбиді алаяқтық деп айыптады; олар оның Вирджиниядан келген ағылшын мұғалімі және алаяқ екенін айтады. Бір куәгердің айтуынша, қазіргі уақытта Джек болып жүрген адам өзінің қалашығында мектеп ғимаратын қайта тұрғызуға көмектесуді талап еткеннен кейін бірнеше мың доллар алдаған. Ол сондай-ақ Конфедерациялық армиядан бас тартып, түрмеге түсті. Сомерсби оның куәлігін бұған дейін өзіне қауіп төндірген Клансмендердің бірі ретінде танып, оның куәлігін жоққа шығарады. Ол Орин Мичэмнің де сол адамдардың бірі екенін және мұның бәрі жаңа қара фермерлерді сатып алынған жерлерін тонау үшін жасалған деп атап өтті. Лаурел куәгер ретінде шақырылғанда, ол оның мейірімді болмысы оны алдап жүргеніне сендірді, "неге мен оны ешқашан сені сүйгендей сүймедім!" Сот Бари Конрад Айзекс Джекті өзінің орындығына шақырып, оны Джек Сомерсби ретінде соттауға дайын екенін сұрайды, тіпті бұл міндетті түрде асылып өлімді білдірсе де. Джек Джон "Джек" Сомерсби ретінде сотталуды қалайтынын айтады. Өлімді күтіп тұрған кезде, Лорел одан өзінің Хорас Таунсенд екендігі туралы шындықты айтуын сұрайды. Лорел Гомердің шығармалары туралы кітапты айтады. Джек оған бір адамның басқа ер адаммен камерада бірге тұрғаны туралы әңгіме айтады, олар бауырлар сияқты көрінді. Төрт жыл бойы бір камерада болғаннан кейін олар бір-бірі туралы бәрін біліп алды. Бостандыққа шыққан соң, Джек Сомерсби тағы бір адамды өлтіріп, содан кейін жекпе-жекте алған �...

Кассалық жинақ

Фильм кассалық табысқа ие болды, АҚШ және Канадада 50 миллион доллардан астам, ал басқа елдерде 90 миллион доллардан астам жинады. Әлемдік жиынтығы 30 миллион долларлық бюджетке қарсы 140 миллион долларды құрады. Тәжірибелілер екі негізгі актер – Гир мен Фостердің ойыны мен арақатынасын жоғары бағалады, бірақ фильмнің соңына сын айтты.

Байланысты оқиғалар

Сомерсби француз фильмінің "Мартин Геррдің оралуы" на негізделген, ол Мартин Геррдің шынайы оқиғасына негізделген. Сол негізгі тақырып 1997 жылы Симпсондардың "Мұғалім және кедей" эпизодында қолданылды, онда директор Сеймур Скиннер шын мәнінде Армин Тамзариан (Нью-Орлеанстан келген жетім жетім) болып шықты. Ол сержант Сеймур Скиннердің жоғалып кеткенін және өліп қалған деп есептелгенін мойындады. Шынайы Сеймур Скиннер үйге оралғанда, қала тұрғындары оған қарсы шығады, оның барлық кемшіліктеріне қарамастан, Армин Тамзариан шын мәнінде "Сеймур Скиннерден" жақсы екенін біледі. Эпизодтың жұмыс атауы "Скиннерсби" болды, бұл фильмге сілтеме. 1946 жылы британдық "Құлдық жүрек" атты соғыс драмасында басты кейіпкер, чех армиясының капитаны (Michael Redgrave ойнады), Дахау концлагеріне қайтарылудан құтылу үшін өлген британдық офицердің жеке басын алады. 1957 жылы түсірілген "Квай өзеніндегі көпір" фильмінде қастандық жасайтын тұтқын ретінде жақсы қарауды күтіп, өлген командирінің жеке басын қабылдаған кейіпкердің (Уильям Холден ойнады) кейіпкері бар. Libel (1959 жылғы фильм және 1935 жылғы пьеса) фильмінде сэр Марк Лоддонды Буккенхэм алдап жүр деп айыптады, ол соғыс кезінде тұтқын болған. Олар Веллнимен бөлмеде бірге тұратын, ол Лоддонға ұқсап, кейде өзін Лоддонмын деп жүрді. Бекенхэм Лодонның Веллнидің баронет болып шыққанын айтады. Лодон жала жапқандығы үшін сотқа береді, бірақ оның ісін есінен айыру кедергі жасайды, сондықтан оның әйелі, тіпті Лодонның өзі оның жеке басына күмән келтіре бастайды. "Mad Men" фильмінде де Рихард "Дик" Уитман Кореяға соғысқа аттанады, ал оның қолбасшысы лейтенант Дональд "Дон" Дрейпер артиллерия шабуылда қаза табады. Денесі танылмай күйген Уитман Дрейпермен ит таңбаларын ауыстырып, оның жеке басын алады. Шынайы Дон Дрейпердің жесірі Анна Дрейпер оны іздеп, Дон өзін тастап кеткен деп ойлайды. Оның орнына ол алмастыруды тауып, жалған Дон Дрейпердің жақын досы болады. "Отбасылық жігіт" сериясының соңғы минутында шүкіршілік күні, есікті шабу арқылы өзін шынайы Кевин Свонсон деп танытқан тағы бір адам, екіншісін пародиядағы қалжыңшы деп мәлімдейді. Downton Abbey сериалының 2-ші маусымының 6-шы бөліміне сәйкес, солдат соғыстан қайтып келіп, жараланған офицерлер үшін қарттар үйіне айналған Downton Abbey-де сауығып жатыр. Солдат өзінің шынымен де Титаник кемесінде қайтыс болған деп есептелетін Downton мұрагері Патрик Кроули екенін айтады. Солдат суға батудан құтқарылғанын, бірақ соғысқа дейін есінен танып қалмағанын айтады. Ол Патрикке бұрын ғашық болған Эдитпен романтика бастауға тырысады, бірақ отбасы оның алдап жүргенін, Патрикпен бірге жұмыс істеген және оны жақсы білетін адам екенін біледі. Ол өзінің жеке басын анықтамай жатып кетеді.