Кіріспе

Американдық нейробиолог (1946–2013)

Кандис Биби Перт (26 маусым 1946 – 12 қыркүйек 2013) – американдық нейробиолог және фармаколог, мидағы эндорфиндердің жасушалық байланысу орны – опиоид рецепторын ашқан. Перт 1974–1975 жылдары Джонс Хопкинс университетінің медицина мектебінің фармакология кафедрасында Ұлттық денсаулық сақтау институтының докторантурадан кейінгі тағылымдамасын өтті. Ол 1975–1987 жылдары Ұлттық психикалық денсаулық институтында зерттеулер жүргізді. 1983 жылы ол клиникалық нейробиологиялық тармағының ми биохимиясы бөлімінің басшысы болды, NIMH-дегі жалғыз әйел басшы. 1987 жылы ол жеке биотехнологиялық зертхананы құрып, басқарды. Перт Вашингтондағы Джорджтаун университетінің медицина мектебінде физиология және биофизика кафедрасының ғылыми-зерттеу профессоры болды.

Өмірінің соңғы жылдарында ол RAPID Pharmaceuticals компаниясында жұмыс істеді. 1997 жылы «Эмоция молекулалары» атты кітабы жарық көрді. Ол Билл Мойердің 1993 жылғы PBS телеарнасының «Емдеу және сана» атты деректі фильмінде, сондай-ақ 2004 жылғы «Біз не білеміз!?» фильмінде сарапшы ретінде қатысты. Ол 2013 жылдың 12 қыркүйегінде Мэриленд штатының Потомак қаласында қайтыс болды.

Пептидтер жұмысы

Перт пептидтер мен олардың рецепторлары және осы нейропептидтердің иммундық жүйедегі рөлі туралы 250-ден астам ғылыми мақала жариялады. Ол псориаз, Альцгеймер ауруы, созылмалы шаршау синдромы, инсульт және бас жарақатын емдеуде модификацияланған пептидтерге қатысты бірнеше патенттерге ие болды. Оның модификацияланған пептидтерінің бірі, Т пептиді, ЖИТС және нейроЖИТС-ті емдеу үшін қарастырылды. 1990 және 1995 жылдар аралығында 200-ден астам науқасқа қатысты, плацебомен бақыланатын, үш орталықта өткен және негізінен нейрокогнитивтік жақсартуға бағытталған NIH қаржыландырған клиникалық сынақ жүргізілді. Зерттеудің негізгі көрсеткіштері – мидың әртүрлі қызметтері бойынша Пептид Т-нің әсері плацебодан ерекшеленбеді. Дегенмен, Т пептиді ауыр когнитивтік бұзылыстары бар науқастардың кіші тобында есте сақтау және үйрену қабілеттерін жақсартумен байланысты болды. NIH зерттеуінен алынған антивирустық әсерлерді ұзақ мерзімді талдау көрсетті, DAPTA-мен емделген топта перифериялық вирустық жүктеме (плазма мен сарысудың қосындысы) айтарлықтай төмендеді. Пептид Т-нің жасушалық вирустық жүктемеге тигізетін әсерін зерттеуге қатысқан 11 адамның нәтижесінде, көптеген науқастарда инфекцияланған моноциттердің резервуары анықталмайтын деңгейге дейін азайды. Pert созылмалы ауырсыну мен Альцгеймер ауруына қарсы пептидтік қабынуға қарсы емдерді, сондай-ақ ВИЧ-тың тұрақты вирустық резервуарларын емдеуді зерттеді.

Іс-шараларға қатысу

Перт 2006 жылғы 7 қарашада Нью-Йорк ашық орталығында «ғылым мен сана арасындағы байланыстың көшбасшысы» болғаны үшін құрметпен ескерілді. Перт 2008 жылғы 12 сәуірде психонейроиммунология саласындағы пионерлік еңбегі үшін Холистикалық медицинадағы Теофраст Парацельс қорының алғашқы сыйлығын алды (Сент-Галлен, Швейцария).

Басқа көріністер

2004 жылы Перт «Не білеміз біз?» деректі фильмінде сұхбат беруші ретінде қатысты, онда ол бірнеше рет пайда болды. Сондай-ақ ол 2009 жылы Луиза Хейдің «Өзіңнің өміріңді емдеуге боласың» фильмінде де түсті.