Кіріспе

HMCS Okanagan (S74) – Канада Құралды Күштерінде (CF) қызмет еткен суасты кемесі болған. 1968 жылы қызметке түсіп, өмірінің көп бөлігін шығыс жағалауда өткізді. Кеме 1998 жылы қызметтен босатылып, 2011 жылы металл тескісіне сатылды.

Дизайн

Оберон класы алдыңғы Porpoise класының жетілдірілген нұсқасы саналды, олардың қысым корпусының конструкциясы өзгеше және жоғары сапалы болаттан жасалған. Бұл конструкциялық айырмашылықтар Оберонға шамамен 1000 фут (305 м) тереңдікке сүңгіп түсуге мүмкіндік берді. Кемелер екі валмен жұмыс істейтін дизель-электрлік жүйемен жабдықталған. Оберон экипажы екі ASR 1 16 цилиндрлі дизель қозғалтқышымен және екі English Electric электрмоторымен жабдықталған. Бұл су асты кемелеріне максималды жер үсті жылдамдығы және су асты жылдамдығын қамтамасыз етті. Олардың құрамында 21 дюймдік (533 мм) диаметрлі сегіз торпедалық түтік болды, олардың алтауы мұрын бөлігінде, екеуі корма бөлігінде орналасқан. Олар 24 торпеданы қайта зарядтауға арналған 30 торпеда тасыды. Канадалық кемелер бастапқы конструкциядан АҚШ Mark 37C торпедасын қолдану мүмкіндігімен ерекшеленді. Ұзын, сыммен басқарылатын Mod 2 нұсқасы алдыңғы түтіктерде, ал басқарылмайтын Mod 0 нұсқасы артқы түтіктерде орналастырылды. Оберон кемелері 187 типті белсенді-пассивті сонар, 2007 типті пассивті сонар және 2019 типті сонармен жабдықталған. Су асты кемелерін су астына қарсы күрестен майдандық қызметке көшіру мақсатында Теңіз командасы жаңа сонарлар, перископтар, байланыс және атыс басқару жүйелерін қамтитын жөндеу бағдарламасын әзірледі. Сондай-ақ, олардың қару-жарағы Mark 48 торпедасын атқылай алатын торпедалық түтіктермен жаңартылды. Бұл НАТО-ға совет су асты кемелерін бақылау үшін Солтүстік Атлантикада дислокациялануға мүмкіндік берді. SOUP жөндеу бағдарламасы жаңа АҚШ атыс басқару жүйесін, цифрлық Singer Librascope Mark I және жаңа Sperry пассивті радиолокациялық сонарын қамтыды, ал 719 типті қысқа қашықтықтағы сонар алынып тасталды. Жаңа сонар қысым корпусының үстіңгі бөлігіне орналастырылды. Жаңа байланыс және навигациялық жүйелер орнатылды. 1980-1986 жылдар аралығында канадалық Оберон кемелерінің бірі жөндеуден өту үшін қызметтен шығарылды. SOUP бағдарламасы 1986 жылы 45 миллион канад доллары көлеміндегі бюджетін сақтап, уақтылы аяқталды. SOUP канадалық Оберон кемелерін 1990 жылдардың соңына дейін, оларды британдық кемелерімен ауыстырғанға дейін қолданыста ұстады.

Сатып алу

1962 жылдың наурыз айында Министрлер кабинеті үш "Оберон" және сегіз фрегат сатып алуды ұсынды, бұл ретте Ұлыбританиядан су асты кемелерін сатып алу құны Канаданың британдық қорғаныс тауарларын сатып алуы арқылы өтеледі деп есептелді. 1962 жылдың 11 сәуірінде Канаданың Ұлттық қорғаныс министрі Дуглас Харкнес Канаданың Төменгі палатасында сатып алу туралы хабарлады. Дегенмен, консервативтік үкімет Ұлыбританияның сатып алу құнын өтеуге жасаған әрекеттерінің баяу болуына байланысты "Оберон" сатып алуды кейінге шегерді. 1963 жылы консервативтік үкімет сайлауда жеңіліске ұшырады, ал билікке келген либералдық үкімет билікті алғаннан кейін барлық ірі қорғаныс сатып алу жобаларын тоқтатты. 1963 жылы келісімшарттың жалпы құны 40 миллион канад доллары деп белгіленді. Алайда, Канаданың жобаға енгізген өзгерістері салдарынан бұл көрсеткіш 51,4 миллион канад долларына дейін өсті. "Оникс" су асты кемесінің құрылысы басталғандықтан, ол Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінің талаптарына сәйкес аяқталды. Барлық үш су асты кеме бастапқы "Оберон" жобасына өзгерістер енгізді, оларға мұз басуға қарсы жүйенің кеңейтілуі, жаңа қару-жарақтар жиынтығы, үлкен кондиционер, белсенді сонар және жаңа байланыс құралдары кірді. Үш су асты кеме "сағаттық тышқандар" ретінде, яғни су үсті кемелерін су астына қарсы күресте оқыту үшін пайдаланылды.

Құрылыс және мансап

Англиядағы Чатем кеме жасақтаушылығында салынған су асты кемесі 1965 жылғы 25 наурызда салына бастады, ал 1966 жылғы 17 қыркүйекте Канада Ұлттық қорғаныс министрінің орынбасары Моник Кадье оны суға түсірді. 1968 жылғы 22 маусымда Чатемде қолданысқа енгізілді. Су асты кемесі Оканаган тайпасының атымен аталып, S 74 белгісі берілді. 1960-шы жылдардағы алмасу бағдарламасы бойынша Корольдік теңіз күштерімен бірлесіп оқу-жаттығулар өтті, бұл бағдарлама Корольдік теңіз күштері мен Корольдік Канада теңіз күштерінің су асты кемелеріне бір-бірінің әскерлерімен бірге уақыт өткізуге мүмкіндік берді. Бұл Канаданың су асты кемелеріне ақпарат жинау миссияларын жүргізуге жол ашты. 1970-ші жылдардан бастап Канада Атлантика мұхитының батысында су асты бақылау патрульдерін жүргізе бастады, совет су асты және су үсті кемелерін, әсіресе баллистикалық зымыран тасымалдайтын су асты кемелерін, көбінесе Argus немесе Aurora патрульдік ұшақтарымен бірлесіп қадағалады. 1973 жылғы шілдеде Оканаган Шотландия жағалауындағы британдық суларда оқу кезінде RFA Grey Rover атты Корольдік флотқа көмектесетін кемемен соқтығысты. Су асты кемесі Клайд өзенінің аузынан су астында өте жатқанда, танкер Оканаганға соқтығысты. Су асты кемесінің экипажы зардап шеккен жоқ. Дегенмен, су асты кемесінің қанаттары мен мачтасы зақымдалды. Су асты кемесі жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін Фаслейнге қайтып келді. 1983 жылғы 30 маусымда Оканаган 19 күндік советке қарсы су асты кемелерін іздеу патруліне жіберілді. 1984 жылы Оканаган SOUP (Су асты кемелерді жаңарту бағдарламасы) бойынша жөндеуден өтті және 2 сәуірде Нова-Шотландияның Галифакс қаласындағы HMC кеме жасақтаушылығына тапсырылды. Жөндеу жұмыстары 1985 жылғы 12 маусымда басталып, 1986 жылғы 7 сәуірге дейін жалғасты. SOUP жөндеуінен және Mark 48 торпедаларының енгізілуінен кейін Oberon су асты кемелері толыққанды жұмыс істейтін болып саналды және Теңіз командалығының (MARCOM) басқа да шабуылдық флот бөлімшелерімен теңестірілді. 1998 жылғы қыркүйектің басында Оканаган Нова-Шотландия жағалауында құлаған Swissair Flight 111 рейсінің ұшу тіркегішін мұхит түбінен іздеуге пайдаланылды. 1998 жылғы 12 қыркүйекте ол MARCOM қызметінен босатылды. 2011 жылғы тамызда Оканаган Онтарио штатының Порт-Мейтленд қаласындағы металл шығару орталығына сүйреліп әкелінді.