Кипрден ұрланған өнер туындыларының ізі және Айдын Дикмен ісі
Aydın Dikmen
Түрік антиквары Айдын Дикмен Кипрден ұрланған православие өнері сатуы үшін тұтқынға алынды. 1974 жылғы шабуыл кезінде шіркеулер тоналып, фрескалар сатылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Айдын Дикмен (15 қазан 1937 жылы туған, 8 сәуір 2020 жылы қайтыс болған) – түрік өнер сатушысы. Ол 1974 жылы Кипрді басып алу кезінде Кипрден тоналған шығыс православие өнерін сатуға тырысқаны үшін 1998 жылы тұтқындалды. 1974 жылы түрік әскері Солтүстік Кипрді басып алған кезде, аймақтағы бірнеше шіркеулер мен монастырлар өнер қазыналары үшін тоналды. Кипр гректерінің билігі Дикменнің шіркеулердің қазыналарын тонауға немесе кем дегенде оларды сатуға тікелей қатысқан деп күдіктенеді. Дикмен 1984 жылы Хьюстон қаласындағы (Техас штаты) Менил қорына Кипрдің Лиси қаласының жанындағы Святой Евфемиан шіркеуінен шыққан XIII ғасырға жататын фрескаларды сатты. Кипр шіркеуі келісімді мақұлдады, бірақ фрескалар ақырында Кипрге қайтарылатыны туралы шарт қойды. 1988 жылы Дикмен, голландтық өнер сатушы Мишель ван Рейн және оның серіктесі Роберт Фицджеральд американдық сатушы Пег Голдбергке Канакария шіркеуінен шыққан төрт мозаиканы 1 миллион долларға сатты. Ол оларды Калифорниядағы Дж. Пол Гетти мұражайына сатуға тырысқанда, мұражай кураторы Кипр гректерінің билігімен байланысқа шықты. 1989 жылғы сот отырысынан кейін Индианаполистегі федералды сот оларды Кипрдегі грек православие шіркеуіне қайтаруға бұйырды. Қазіргі уақытта олар Кипрдегі Византия мұражайында сақталуда. 1998 жылдың наурыз айында Нидерландыдағы Кипрдің құрметті консулы Тасула Хаджитофи бастаған 8 айлық тыңшылық операциясынан кейін Мюнхен полициясы Дикмен жалған аттармен жалға алған пәтерлерден тағы да қазыналарды тапты. Дикмен қазынаны сатқан кезде түсірілген видеодан кейін тұтқындалды. Мишель ван Рейн полициямен ынтымақтастық етті, бірақ кейін Дикменге қарсы куәлік беруден бас тартты, өйткені ол өлім туралы угроза алған. Қайтарылған олжаға Антифонит монастырынан 30 фреска, Канакария шіркеуінен мозаика және бірнеше икона кірді. Олар Кипрге қайтарылғанға дейін Бавария ұлттық мұражайына сақтауға берілді.
Aydın Dikmen (born October 15, 1937 – April 8, 2020) was a Turkish art dealer who was arrested in 1998 for trying to sell Eastern Orthodox art that had been looted from Cyprus during the 1974 invasion. During the Turkish invasion of northern Cyprus in 1974, some of the churches and monasteries in the area were looted for art treasures. Greek Cypriot authorities now suspect that Dikmen had a major part of stripping the churches of their treasures or at least selling them. Dikmen sold thirteenth century frescoes from the St. Evphemianos church near Lysi, Cyprus to the Menil Foundation in Houston, Texas in 1984. The Cypriot church approved the deal providing that the frescoes would be returned to Cyprus eventually. In 1988 Dikmen, Dutch art dealer Michel van Rijn and associate Robert Fitzgerald sold four Kanakaria church mosaics to US dealer Peg Goldberg for $1 million. When she tried to sell them to the J. Paul Getty Museum in California, the museum curator contacted Greek Cypriot authorities. After a 1989 trial a federal court in Indianapolis ordered them to be returned to the Greek Orthodox Church in Cyprus. They currently reside in the Byzantine Museum in Cyprus. In March 1998, after an 8 month sting operation initiated by Tasoula Hadjitofi, Honorary Consul of Cyprus in The Netherlands, Munich police recovered more treasures from apartments Dikmen had rented with a false names. Dikmen was arrested after he was videotaped when he tried to sell the treasures. Michel van Rijn cooperated with the police but later refused to testify against Dikmen after he had received death threats. The returned loot included 30 frescoes from the Antifonitis monastery, a mosaic from Kanakaria church and a number of icons. They were taken to the Bavarian National Museum for safekeeping before being returned to Cyprus.
Сыртқы сілтемелер
http://www.archaeology.org/online/features/cyprus/index.html Марк Роуз, 1998 жылдың 20 сәуірі
http://www.archaeology.org/9807/etc/special.html Марк Роуз, 1998 жылдың шілде-тамыз айлары
http://www. archaeology. org/online/features/cyprus/index. html Mark Rose, April 20, 1998
http://www. archaeology. org/9807/etc/special. html Mark Rose, July/August 1998