Кіріспе

Француз армиясының офицері Андре Деваврен DSO, MC (9 маусым 1911 – 20 желтоқсан 1998) (полковник Пасси) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бос Франция күштерінің барлау қызметінде қызмет еткен француз офицері.

Өмірбаян

Ол Парижде бизнесменнің ұлы болып дүниеге келді. Армия инженері мамандығын алып, 1938 жылы Сен-Сир әскери академиясында профессорлық қызметке кірісті. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, Деваврин 1940 жылы Норвегияға тағайындалды, сосын Ұлыбританияда генерал Шарль де Голльге қосылды. Ол майор шеніне ие болды, «Бюро Централь де Ренсейман э д’Аксьон» (БЦРА) еркін француз әскери барлау бөлімінің басшысы болды және «полковник Пасси» атты кодовое имя алды. Ол француз қарсылық қозғалысын ұйымдастыруға көмектесе бастады және SOE ұйымымен ынтымақтастықта жұмыс істеді. Девавриннің ең жақын әріптестерінің кейбірі (капитан Фурко және лейтенант Дюклос) «Кагулардтар» (оңшыл топ) тобының мүшелері болды, бірақ Деваврин өзінің оларға қатысы жоқ екенін айтып, Испания азамат соғысы кезінде Республиканы қолдағанын және Мюнхен келісіміне қарсы болғанын мәлімдеді. Деваврин француз қарсыластарынан мәліметтер жинап, олармен жұмыс істеу үшін Францияға парашютпен жіберілген 350 агенттің операцияларын жоспарлады. Ол қарсылық күштерімен кездесу үшін және барлау және саботаж жұмыстарын үйлестіру үшін Францияға жасырын сапарлар жасады. 1943 жылдың 23 ақпанында Деваврин Пьер Броссолетпен бірге Жан Муленмен кездесу үшін Францияға парашютпен түсті. Кейін 1943 жылы Девавриннің ұйымы Жак Сустель басшылығымен DGSS құрылып, Еркін француз күштерінің әдеттегі құпия қызметімен біріктірілді. Деваврин 1944 жылдың қазан айында ұйымды басқаруға дейін Сустельдің техникалық кеңесшісі болды. Нормандияға түскеннен кейін Деваврин француз ішкі әскерлерінің қолбасшысы генерал Мари Пьер Кенигтің штаб бастығы болды. Соғыстан кейін Деваврин 1946 жылдың қаңтарында де Голль отставкаға кеткенге дейін де Голльдің уақытша үкіметінің барлау қызметін басқарды. Оның ізбасары Деваврин еркін француз ақшасын жеке мақсаттары үшін қолданды деп айыптады. Деваврин Винсенс түрмесінде төрт айға қамалды. Бірақ дәлел жетіспегендіктен ақталды. Британдық тарихшы Антони Бивор Деваврин коммунистердің билікті басып алу әрекетіне қарсы жұмыс істеу үшін ақша жинауға тырысқан болуы мүмкін деп күдіктенді. Деваврин 1947, 1949 және 1951 жылдары үш томдық естеліктерін жариялады, содан кейін әскерден зейнеткерлікке шығып, бизнесмен болды. Ол Жан Пьер Мелвиллдің «Ай-көлдер армиясы» фильмінде өзін бейнеледі. Макс Хейстингстің «Құпия соғыс» кітабында кеңес тыңшысы Мәскеуге жіберген баяндамасында Девавриннің Вильгельм Канарис тарапынан немістер үшін жұмыс істеу үшін тартылғаны туралы мәлімдегені айтылады. Гастингс бұл хабардың жалған екенін мәлімдеді, бірақ оны растайтын ешқандай сілтеме келтірмеді.