Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Hueco Tanks – АҚШ-тың Техас штатының Эль-Пасо округінде орналасқан төменгі таулы аймақ және тарихи орын. Ол батыста Франклин таулары мен шығыста Хьюэко таулары арасындағы биік шөлді аймақта жатыр. "Hueco" – испан тіліндегі "қуыс" деген мағынаны білдіретін сөз, ол аймақ бойындағы тас бөлшектері мен жартастардағы көптеген су жинағыш ойыстарға сілтеме жасайды. Тарихи артефакттардың, өсімдіктер мен жануарлар дүниесінің бірегей шоғырлануына байланысты, бұл орын Техас заңдарымен қорғалады; оларды алып кету, өзгерту немесе жою – қылмыс. Тарихи орын Техас штатының Эль-Пасо қаласының солтүстік-шығысында шамамен 32 миль (51 км) қашықтықта орналасқан. Оған Эль-Пасо қаласының Монтана даңғылы (АҚШ 62/АҚШ 180 тас жолы) арқылы, RM 2775 бұрылысынан өту арқылы қол жеткізуге болады. Парк үш сиенит тауынан (граниттің жұмсақ түрі) тұрады және түрлі демалыс мүмкіндіктерін ұсынады, мысалы, құс бақылау және боулдеринг. Бұл орын көптеген жергілікті американдықтар үшін мәдени және рухани маңызға ие. Бұл маңыздылық аймақ бойынша таралған пиктограммаларда (тасқа салынған суреттерде) көрініс береді, олардың көптегені мыңдаған жылдарға соққан.
Hueco Tanks is an area of low mountains and historic site in El Paso County, Texas, in the United States. It is located in a high altitude desert basin between the Franklin Mountains to the west and the Hueco Mountains to the east. Hueco is a Spanish word meaning hollows and refers to the many water holding depressions in the boulders and rock faces throughout the region. Due to the unique concentration of historic artifacts, plants and wildlife, the site is under protection of Texas law; it is a crime to remove, alter, or destroy them. The historic site is located approximately 32 miles (51 km) northeast of central El Paso, Texas, accessible via El Paso's Montana Avenue (U. S. Route 62/U. S. Route 180), by turning at RM 2775. The park consists of three syenite (a weak form of granite) mountains; it is in area and is popular for recreation such as birdwatching and bouldering. It is culturally and spiritually significant to many Native Americans. This significance is partially manifested in the pictographs (rock paintings) that can be found throughout the region, many of which are thousands of years old.
Тағайындау
Хьюко Танкс мемлекеттік саябағы мен тарихи орны 1969 жылғы 12 маусымда арнайы шарт бойынша округтен алынып, 1970 жылғы 10 тамызда қосымша 121 акр жер сатып алынған. Бұл орын 1970 жылғы мамыр айында жұртшылыққа ашылды. 860,3 акрлық бұл саябақ, Батыс Техастың шөлейтті аймағында мыңдаған жылдар бойы тұрғындар мен саяхатшыларды тұтқын жаңбыр суымен қамтамасыз еткен үлкен табиғи тас алаптары немесе "хуэкостар" атымен аталады.
Hueco Tanks State Park & Historic Site was obtained from the county by special deed on June 12, 1969, and by purchase of 121 additional acres on August 10, 1970. This site was opened to the public in May 1970. This 860.3 acre park is named for the large natural rock basins or "huecos" that have furnished a supply of trapped rainwater to dwellers and travelers in this arid region of west Texas for millennia.
Тарих
Парк жеке және мемлекеттік меншік кезінде үлкен өзгерістерге ұшырады. Тексас рейнджерлері мен АҚШ кавалериясының жазылған есімдері, сондай-ақ жергілікті американдықтардың қолөнер бұйымдары мен суреттері оның тарихи маңызды екенін көрсетеді. Бұл жерге бастапқыда шөлде тіршілік ету үшін қажетті маңызды ресурс – су көзіне байланысты адамдар тартылған. Ірі тастар мен тасбақалардың жарықтары мен ойықтары бар, олар бірнеше ай бойы жаңбыр суын сақтап тұрады. Бұл туралы білген адамдар келешек саяхатшыларға хабар беру үшін тастарға суреттер мен белгілер түсіріп, осы ақпаратты жазып қалдырған.
The park has gone through considerable changes during private and public ownership. The inscribed names of Texas Rangers and US Cavalrymen, as well as Native American artifacts and paintings, attest to its historic nature. This site had originally attracted people due to its critical resource needed to survive life in the desert water. The huge rocks and boulders have cracks and are pocketed with holes huecos that trap and hold rainwater for months at a time. Passing people found this out and had made it known for future travelers by encrypting the walls with pictures and symbols on the rocks.
Ертедегі тұрғындары
Адамның бұл аймақта қоныстануы 10 000 жыл бұрын, Шөлдік архаикалық мәдениеттің пайда болуымен басталады. Бұл адамдар Hueco Tanks-та мескит бұршағы, банан юкасы және кактус жемістерін жеген. Аймақта әртүрлі халықтар мекендеген, солтүстік Американың мегафаунасын аулау үшін Фолсом нүктелерін қолданған палеоиндейлерден бастап, «Жорнада Моголлон» (мо гой ЙОНЕ деп айтылады) халқына дейін. Археологиялық қазба жұмыстары Солтүстік және Батыс таулары арасында осы жердің бір кезде Жорнада Моголлон ауылы болғанын көрсетті. Шамамен 700 жыл бұрын ауылдың халқы Hueco Tanks-ты қоршаған шағын ауыл шаруашылығы жерімен қамтамасыз ете алмай қалды. Осы кезде халықтың қозғалысы орын алып, оңтүстік, батыс және солтүстік-батысқа қарайғы жақын жатқан плейяларда жаңа қоныстар құрылды. Олар 1450 жылға дейін гүлденді, бірақ содан кейін аймақ бірнеше ауыр құрғақшылыққа ұшырады. Уақыт өте келе, шамамен 1600 жылға қарай бұл аймақты Канададан көшіп келген апачилер (Атабаскандар) мекендеді. 1000 жыл шамасында аймаққа егіншілік енгізілді, осымен бірге Жорнада Моголлон мәдениеті дамыды. Кейін бұл жерді Мескалеро және Липан апаштары, сондай-ақ Джумано халқы мекендеді. Сильверио Эскотриас 1898 жылы Армендаризден жерді сатып алып, 1956 жылға дейін отбасы оны ранчо және туристік орталық ретінде пайдаланды. Суреттер жаңбыр тілеу үшін қолданылған болуы мүмкін. Жоба барысында бұрын тіркелмеген 300 пиктограмма табылды. Сиенит тау жыныстары «дала патинасымен» (төмендегі суретте көрінеді) жабылған, бұл тау бетінің мыңдаған жылдар бойы күн, құм және су әсерінен тозуының нәтижесінде пайда болған; бұл орын Мескалеро апачи, Киова, Хопи және Пуэбло сияқты көптеген жергілікті американдықтар үшін мәдени және рухани маңызға ие. Бұл маңыздылық аймақтағы пиктограммаларда (тасқа салынған суреттерде) көрінеді, олардың кейбіреулері мыңдаған жылдар бұрын жасалған. Hueco Tanks Солтүстік Америкадағы жергілікті американдықтардың маска суреттерінің ең көп шоғырланған жері болып табылады, олардың жүздегені осы жерде сақталған.
Human habitation of the area dates back 10,000 years with the arrival of the Desert Archaic Culture. These people would have eaten mesquite beans, banana yucca and cactus fruits in Hueco Tanks. The region was inhabited by various peoples, from the Paleo Indians who used Folsom points to hunt the Megafauna of North America, to the people of the 'Jornada Mogollon' (pronounced mo goi YONE). This site was once a Jornada Mogollon village, according to an archaeological dig of the ground between North Mountain and West Mountain. By about 700 years ago, the population of the village could no longer be sustained by the small agricultural area surrounding Hueco Tanks. At this point, a population shift occurred and settlements were formed on the nearby playas to the south, west, and northwest. There, they flourished until about 1450 A. D. when the area suffered from a series of severe droughts. Although it took time, by about 1600 A. D. the region was inhabited by the Apache people, who moved in from Canada (see the Athabascans). Agriculture was introduced in the area sometime around 1000 A. D. and along with it, the development of the Jornada Mogollon Culture. Later the area was occupied by Mescalero and Lipan Apaches and Jumano people. Silverio Escontrías bought the land from Armendariz in 1898 and the family used it as a ranch and tourist attraction until 1956. The drawings may have been used in praying for rain. The project discovered 300 previously unrecorded pictographs. The syenite rock formation is covered with 'desert patina' (visible in the image below), the result of thousands of years of weathering of the rock surface by sun, sand, and water; the site is culturally and spiritually significant to many Native Americans, such as the Mescalero Apache, the Kiowa, the Hopi, and the Pueblo people. This significance is partially manifested in the pictographs (rock paintings) that can be found throughout the region, some of which are thousands of years old. Hueco Tanks contains the single largest concentration of mask paintings by Native Americans in North America, of which hundreds exist at this site.
Жабайы табиғат
Тұщы судағы креветкалар мен қазықты бура тобағдарлары осы жерде тіршілік етеді. Осы және басқа да себептерге байланысты, келушілер бұл жануарлардың жұмыртқаларын жоқ қылмау үшін Уэко Танктарындағы су тобырларын ұстамауға ескеріледі. Паркте кездесетін басқа қосмекенділердің ішінде жолақты тигр саламандралары да бар.
Freshwater shrimp and spadefoot toads survive at the site; for this and other reasons, visitors are cautioned against touching the pools of water at Hueco Tanks to avoid destroying the eggs of these animals. Other amphibians seen in the park include barred tiger salamanders.
Өсімдіктер
Сиениттің шұңқырларының айналасында парк Чихуахуа шөлінің бұталарымен қоршалған, негізгі түрі – креозот бұтасы. Бұл жерде тірі емен мен арша ағаштары өсуіне жеткілікті су бар, бұл түрлер соңғы мұз дәуірінен сақталған. Аймақта таралған басқа ағаштарға таза жапырақты қайың, Техас жидесі, мексикалық жаңғақ, қатты қабықты акация және Аризона ақ емені жатады. Hueco Tanks АҚШ-та Colubrina stricta өсімдігінің жалғыз популяциясына ие. Яғни, арқансыз, қорғаныш құралдарысыз тасқа өрмелеуге болатын биіктікте. Бұл тас түрі, оның шоғырлануы және тау өрмелеу сапасымен ерекше. Әдетте қазаннан наурызға дейін жалғасатын тау өрмелеу маусымында Еуропа, Азия және Австралиядан келген таушылар парктің қонағы болады. Ақпан айында "Hueco Rock Rodeo" деп аталатын ашық аспандағы боулдеринг жарысы өткізіледі. Бұл әлемдік деңгейдегі жарыс, ол жыл сайын көптеген кәсіби таушыларды тартады. 2000 жылдың маусымында Халыққа қолдану жоспары іске асырылғаннан кейін, парктік қызмет халықаралық таушылардың өсіп келе жатқан көпшілігін басқара алмағандықтан парк қысқа мерзімге жабылды, содан кейін парқтың үштен екі бөлігі ерікті немесе коммерциялық жетекшілермен экскурсиялармен шектелді. Тек Солтүстік тауы жетекшісіз қол жетімді, және де бір уақытта шамамен 70 адамға дейін, оңтүстік жағындағы жер деңгейінен басқа, ол көпшілікке жабық. Парк түніне 12 долларға кемпинг және душ ұсынады (2020 жылдың сәуіріне қарай), немесе таушылар үшін ең танымал болғандықтан, жақын жердегі Hueco Rock Ranch демалып, әлеуметтесуге мүмкіндік беретін кемпинг ұсынады. Мұнда коммерциялық жетекшілерді табуға болады, сондай-ақ тау өрмелеу маусымында көптеген ерікті жетекшілер тұрады.
Around the syenite outcrops, the park is surrounded by Chihuahuan Desert scrub with creosote bush as the dominant species. The site contains enough water to support live oaks and junipers, species which survive from the last ice age. Other trees found in the area include netleaf hackberry, Texas mulberry, Mexican buckeye, catclaw acacia, and Arizona white oak. Hueco Tanks has the only population in the United States of the plant Colubrina stricta. that is, rock climbing low enough to attempt without ropes for protection. It is unique for its rock type, the concentration and the quality of the climbing. In any given climbing season, which generally lasts from October through March, it is common for climbers from across Europe, Asia, and Australia to visit the park. In February an outdoor bouldering competition known as the Hueco Rock Rodeo is held. The event is a world class outdoor competition that attracts many professional climbers every year. Since the implementation of the Public Use Plan in June 2000, following a brief closure of the entire park due to the park service's inability to manage the growing crowds of international climbers, more than two thirds of the park is restricted to tours by volunteer or commercial guides. Only North Mountain is accessible without guides, and then only for about 70 people at any given time, except on the south side at ground level, which is closed to the public. The park offers camping and showers for $12 per night (as of April 2020), or, as is most popular for climbers, the nearby Hueco Rock Ranch offers camping where climbers can relax and socialize. This is also where commercial guides can be found, and where many volunteer guides stay during the climbing season.