Кіріспе

Ағылшын клавишашысы Дональд Смит Айри (21 маусым 1948 жылы туған) – Джон Лорд зейнеткерлікке шыққаннан кейін 2002 жылдан бері Deep Purple рок-тобында клавишашы болып ойнайтын ағылшын музыканты. Ол ұзақ және жемісті мансапқа ие, Гари Мур, Оззи Осборн, Judas Priest, Black Sabbath, Jethro Tull, Whitesnake, Saxon, Wishbone Ash, Colosseum II, Ten, Sinner, Michael Schenker, Rainbow, Empire, Brian May, Divlje jagode және Living Loud сияқты топтармен бірге сахнада болды. Сонымен қатар, Эндрю Ллойд Вебермен де жұмыс істеген.

Ерте өмір

Әкесі Норман Эйридің ықпалымен Дон Эйри бала кезінен музыканы ұната бастады және жеті жасынан бастап классикалық фортепианода оқыды. Ол Ноттингем университетінде білім алып, Корольдік Солтүстік музыка колледжінде (Ришард Баксттан сабақ алған) диплом алды. Оқуын аяқтаған соң, ол топ құрып, әлемді шарлаған P&O круиздік лайнерлерінде жұмыс істеді.

1970-ші жылдардағы еңбектері

1971 жылы Лондонға көшіп, Кози Пауэллдің Hammer тобына қосылды. 1975 жылы Гарри Мур, Нил Мюррей, Майк Старрс және кейін Джон Мольмен бірге Джон Хисменнің өте ықпалды джаз-рок тобы Colosseum II-ге қосылды. Олар үш альбом жазды, сондай-ақ Эндрю Ллойд Веббердің Паганинидің бір тақырыбының вариациялары негізіндегі "Вариациялар" альбомының негізгі құрамын құрады. Дон бірнеше жеке орындаушылармен жұмыс істеді және 1978 жылғы Black Sabbath альбомы "Never Say Die!"-дің студиялық музыканты болды. Одан кейін ол гитарист Ричи Блэкмордың Rainbow тобына қосылып, Гари Мурдың "Back on the Streets" дебюттік альбомында ойнады. Rainbow тобымен бірге "Down to Earth" және "Difficult to Cure" атты екі хит альбомын жасады.

1980 жылдардағы еңбектері

1981 жылы Rainbow тобынан кеткеннен кейін Эйри үш жылға Оззи Осборнмен бірге жұмыс істеді, ол Bark at the Moon және Speak of the Devil альбомдарын жасауға көмектесті. Ол 1981-1982 жылдар аралығында Diary of a Madman турнесіне қатысты, сондай-ақ Blizzard of Ozz альбомында ойнады және Рэнди Роудстың қазасына жалғыз куәгер болды. 1987 жылы Эйри Jethro Tull тобымен Crest of a Knave альбомын насихаттау үшін гастрольдік сапарға шықты. Сол жылы Уайтснейк тобының мультиплатиналық Whitesnake альбомы шықты, онда Эйри клавишада ойнады. Одан кейін ол топтан шығып, K2 – Tales of Triumph and Tragedy атты жеке альбомын жазды. Бұл альбомда ол Гари Мур және Кит Эйри (гитара), Кози Пауэлл (доп), Лоуренс Коттл (бас), Крис (Гамлет) Томпсон, Колин Бланстоун, Мел Галли және Генки Хитоми (вокал) сияқты музыканттармен бірге орындады.

1990 жылдардан бастап

1990 жылы Айри Judas Priest тобының Painkiller альбомына бірнеше әннің клавиатуралық бөліктерін жазды. Бірақ Judas Priest бұл альбомды бұрынғы жұмыстарына қарағанда ауыррақ етуді қалағандықтан, Painkiller альбомындағы "A Touch of Evil" әнінде ғана Айри есімді музыканттың ойнауы естіледі. 2020 жылғы сұхбатында Айри альбомның көптеген бас партияларын Minimoog синтезаторында орындағанын айтты, себебі Judas Priest тобының бас гитарисі Ян Хилл ауруға байланысты жазу сессияларына қатыса алмады. 1997 жылы ол Катрина және Waves тобының "Love Shine a Light" әнін аранжировкалап, орындады және Eurovision ән сайысында оркестрге дирижерлік жасады. Ән бәйгеде жеңіске жетті. 1999 жылы Айри Манчестердегі Ten мелодикалық хард-рок тобына қосылды, ол 2000 жылы шыққан Babylon альбомында клавишада ойнады. Жаңа альбомды насихаттау үшін топбен бірге гастрольдік сапарға да қатысты. Айри 2002 жылы Iron Maiden вокалисі Брюс Дикинсонның Tattooed Millionaire альбомының қайта шығарылуындағы "Darkness Be My Friend" әнінде клавишада ойнады. Сондай-ақ Айри At Vance тобының жетекшісі Олаф Ленктің алғашқы жеке альбомы Sunset Cruise-да да клавишада орындады. 2006 жылы Айри Гари Мурдың Old New Ballads Blues альбомындағы барлық тректерге үлес қосты. 2008 жылы Айри өзінің екінші жеке альбомын – A Light in the Sky шығарды, ал жақында Айридің тағы бір жеке альбомының 2011 жылы көрсетілетіні туралы хабарланды. 2014 жылдың басында Айри Hollywood Monsters хард-рок тобына қосылды, ол 2014 жылы Mausoleum Records лейблында шыққан "Big Trouble" альбомындағы "Move On" трекінде клавишада (Hammond B3 орган) ойнады. Альбомда Степф Хонде вокал мен гитарада, Винни Аппис барабанда, Тим Богерт бас гитарада, ал Пол Ди'Анно бонус тректе вокалмен өнер көрсетті. 2017 жылдың 18 қаңтарында Айри Heavy Metal тарихының залына енгізілді. 2020 жылдың қаңтар айында Айри клавишашы Фил Ланзонның ұлының қайтыс болуына байланысты Uriah Heep тобымен екі концертте ойнады, ол Фил Ланзонның орнын толтырды.

Қара қызғылт

Айри 2001 жылы жарақат алған Джон Лордтың орнын толтыру үшін Deep Purple тобына қосылды, ол кейіннен топтан зейнетке шықты. Айри 2002 жылдың наурыз айында толық уақытты клавишашы ретінде топқа қосылды. Ол топпен бірге "Bananas", "Rapture of the Deep", "Now What?!", "Infinite", "Whoosh!" және "Turning to Crime" атты алты студиялық альбом жазды. Classic Rock Revisited сайтындағы Джеб Райтпен сұхбатында "Now What?!" альбомы туралы ол былай деді: "Жарайды, бұл Deep Purple және онда Hammond бар. Шын мәнінде, баруға бір ғана жол бар. Мен жылдар бойы өз дыбысымды жетілдірдім, ол бір түндік жұмыс емес. Топпен болған алғашқы екі-үш жылда Джонның C3 аспабын қолдандым, ол жақсы күйде болмады. Мен оны жөндедім. Қазір ол қолданыстан шығарылды, мен Hammond A 100-ді көбірек ұнатамын, бұл менің таңдауым."

Құралдар мен құралдар

Айри музыкасын жасау үшін көптеген аспаптар мен эффект процессорларын пайдаланған және оның Hammond A100 қолдануымен кеңінен танымал. Keyboard Magazine журналына берген сұхбатында Дон Айри Hammond A100-ді басқа органдардан (соның ішінде Hammond B3-тен) "тазарақ дыбысы" үшін тікелей эфирде пайдалануды ұнататынын айтты. Ол сондай-ақ Leslie 122 динамиктері мен Hughes and Kettner Puretone күшейткішін қолданады. Фортепиано дыбыстары үшін Айри Kurzweil PC3K8 және MOOG Voyager қолданады. Ол сонымен қатар Roland Fantom сияқты бірнеше стойкалық және педальді құрылғыларды пайдаланады. Айри Neunaber Audio және TC Electronic сияқты бірнеше эффект компанияларының өкілі болып табылады және қазіргі уақытта Neunaber Seraphim Shimmer, TC Hall of Fame Reverb және TC Flashback Delay қолданады.