Кіріспе
Бұрынғы ирландтық саяси партия
Ирландтық социалистік-республикалық партиясы – 1896 жылы Джеймс Коннолли құрған, шағын болғанымен маңызды рөл атқарған ирландтық саяси партия. Оның мақсаты – Ирландия жұмысшыларының республикасын құру еді. Партия бірнеше айлық ішкі саяси даулардың нәтижесінде 1904 жылы жарылды.
Тарих
Партия өмір бойында шағын болды. ISRP тарихшысы Дэвид Линчтің айтуынша, партияда ешқашан 80-ден астам белсенді мүше болған емес. Партия құрылған кезде бір журналист оның мүшелерінен гөрі буын саны көп екенін айтты. Партия Дублин социалистік клубынан туындады, ол Дублиннің Томас көшесіндегі Пирс Райан пабында партия құру туралы ұсыныс енгізілген кезде пайда болды. Коннолли және тағы алты адам құрылтай жиналысына қатысты. Дегенмен, көптеген ирланд тарихшылары ISRP-ны ирланд социализмі мен республикашылдығының ерте тарихындағы маңызды партия деп санайды. Ол көбінесе Ирландиядағы алғашқы социалистік және республикалық партия, сондай-ақ аралда социалистік республикашылдық идеологиясын жариялаған алғашқы ұйым ретінде сипатталады. Өмір бойында тек бір ғана белсенді филиалы болды – Дублин филиалы. Корк, Белфаст, Лимерик, Наас және тіпті Англияның солтүстігінде филиалдар құруға бірнеше әрекет жасалды, бірақ олар сәтті болған жоқ. Партия феминист және революционер Мод Гоннмен байланыс орнатты, ол партияны қолдады. Партия Ирландиядағы тұрақты социалистік газетті – «Жұмысшылар Республикасын» шығарды, жергілікті сайлауларда кандидаттарды тіркеді, Екінші Интернационалда Ирландияны өкілдік етті және Бур соғысы және 1798 жылғы естелік шаралары сияқты мәселелер бойынша үгіт жүргізді. Саяси тұрғыдан алғанда, ISRP өзінің заманынан озып кеткен, өйткені ол тәуелсіз «Республика» құру туралы үгіт-насихатты Син Фейн және басқалар бұрын жасағаннан бұрын өзінің насихатының ортасына қойды. Партия өткізген қоғамдық жиналыс ирланд социалистік драматургі Шон О’Кейсидің «Терезе астындағы барабан» атты автобиографиясында сипатталған. 1900 жылы ол Парижде өткен Екінші Интернационалдың Халықаралық социалистік конгресіне Ұлыбританияның орнына Ирландияны өкілдік ететін делегаттарды жіберді. Сондай-ақ ол Бур соғысына қарсы науқанға қатысты. Коннолли, партияның толық уақытты жалақы алатын ұйымдастырушысы, ішкі қайшылықтардан кейін 1903 жылы Ирландиядан АҚШ-қа кетіп қалды; шындығында, Конноллидің Ирландияны тастап кетуіне себеп болған нәрсе ұсақ-түйек даулар мен оның өзінің кедейлігі болды (ол 1910 жылы қайта оралды). Коннолли партияның басқа бір жетекшісі Э.В. Стюартпен кәсіби одақтар және сайлау стратегиясы мәселелері бойынша келіспеді. Стюарттың маңындағы бірқатар мүшелер Конноллиге қарсы «Ирландияның социалистік еңбек партиясы» деп аталған шағын ұйым құрды. 1904 жылы бұл ұйым ISRP-ның қалдықтарымен бірігіп, Ирландияның социалистік партиясын құрды.
a party. Connolly and six others were present at inaugural meeting. Nevertheless, the ISRP is regarded by many Irish historians as a party of seminal importance in the early history of Irish socialism and republicanism. It is often described as the first socialist and republican party in Ireland, and the first organisation to espouse the ideology of socialist republicanism on the island. During its lifespan it only had one really active branch, the Dublin one. There were several attempts to create branches in Cork, Belfast, Limerick, Naas, and even in northern England but they never came to much. The party established links with feminist and revolutionary Maud Gonne who approved of the party. The party produced the first regular socialist paper in Ireland, the Workers' Republic, ran candidates in local elections, represented Ireland at the Second International, and agitated over issues such as the Boer War and the 1798 commemorations. Politically the ISRP was before its time, putting the call for an independent "Republic" at the centre of its propaganda before Sinn Féin or others had done so. A public meeting held by the party is described in Irish socialist playwright Sean O'Casey's autobiography Drums under the Window. In 1900 it sent delegates to the International Socialist Congress of the Second International in Paris, representing Ireland instead of Britain. It also became involved in the campaign against the Boer War. Connolly, who was the full time paid organiser for the party, subsequently left Ireland for the United States in 1903 following internal conflict; in fact it seems to have been a combination of the petty infighting and his own poverty that caused Connolly to abandon Ireland (he returned in 1910). Connolly had clashed with the party's other leading light, E. W. Stewart, over trade union and electoral strategy. A small number of members around Stewart established an anti Connolly micro organisation called the Irish Socialist Labour Party. In 1904, this merged with the remains of the ISRP to form the Socialist Party of Ireland.