Америкалық әлеуметтік-демократиялық ұйымдар тарихы (1898-1901 және 1972)

Кіріспе

Америкалық әлеуметтік демократиялық саяси ұйым, 1898–1901 жылдардағы партия. Социал-демократтар, АҚШ (SDUSA) – 1972 жылы Америка Социалистік партиясының (АСП) мұрагері ретінде құрылған әлеуметтік демократиялық ұйым. АСП президенттікке тәуелсіз кандидаттарды ұсынуды тоқтатқандықтан, оның атауындағы «партия» термині жұртшылықты шатастырды. Сонымен қатар, «социалистік» атауының орнына «социал-демократтар» атауын қолдану, осы топты Кеңес Одағынан ажырату мақсатын көздеді. SDUSA, коммунизмге қарсы күрескен ұйым, саяси қайта құру стратегиясын жүзеге асырды. Оның мақсаты – еңбек одақтарын, азаматтық құқықтарды қорғау ұйымдарын және басқа да топтарды Демократиялық партияны әлеуметтік демократиялық партияға айналдыратын коалицияға біріктіру болды. Қайта құру стратегиясы кәсіподақтармен, әсіресе AFL–CIO-мен жұмыс істеуге баса назар аударды, сондай-ақ жұмысшы табының сайлаушыларын біріктіретін экономикалық мәселелерді алға қойды. SDUSA сенатор Джордж Макговерннің «Жаңа солшыл» көзқарасына қарсы болды, 1972 жылғы президенттік сайлаудағы сүреңсіз жеңіліске назар салды. Осының салдарынан, Пенн Кембл және Джошуа Муравчик сияқты SDUSA мүшелері неоконсерватизммен байланысты болды. SDUSA-ның қызметтеріне талқылауларды ұйымдастыру және ұстанымдық құжаттар жариялау кірді. SDUSA құрамында азаматтық құқықтар белсенділері мен еңбек одақтарының басшылары болды, мысалы, Байард Растин, Норман Хилл және AFL–CIO-дан Том Кан, сондай-ақ Американдық мұғалімдер федерациясынан (AFT) Сандра Фельдман және Рашель Хоровиц. Халықаралық аренада бұл топ поляк диссиденттерінің «Солидарность» қозғалысын және әлемдік жағдайдағы антикоммунистік саяси қозғалыстарды қолдады. SDUSA саясатын бұрынғы АСП төрағасы Майкл Харрингтон сынға алды, ол 1972 жылы Вьетнамнан американдық әскерін дереу шығаруды жақтады және «неоконсерватив» терминін енгізді. 1972 жылғы съезде АСП-ны SDUSA-ға өзгерту кезінде барлық дауысқа ие болмаған Харрингтон 1973 жылы Американың демократиялық социалистерінің алдағы ұйымы – Демократиялық социалистік ұйымдастыру комитетін құру үшін отставкаға кетті.

American social democratic political organization
the 1898–1901 party

Social Democrats, USA (SDUSA) is a social democratic organization established in 1972 as the successor of the Socialist Party of America (SPA). The SPA had stopped running independent presidential candidates and consequently the term "party" in its name had confused the public. Moreover, replacing the "socialist" label with "social democrats" was meant to disassociate the group from the Soviet Union. SDUSA, which was fiercely anti communist, pursued a strategy of political realignment intended to organize labor unions, civil rights organizations and other constituencies into a coalition that would transform the Democratic Party into a social democratic party. The realignment strategy emphasized working with unions and especially the AFL–CIO, putting an emphasis on economic issues that would unite working class voters. SDUSA opposed the Senator George McGovern's "New Leftist" approach, pointing to the rout suffered in the 1972 presidential election. As a result, some SDUSA members, like Penn Kemble and Joshua Muravchik, were associated with neoconservatism. SDUSA's activities have included sponsoring discussions and issuing position papers. SDUSA has included civil rights activists and leaders of labor unions such as Bayard Rustin, Norman Hill and Tom Kahn of the AFL–CIO as well as Sandra Feldman and Rachelle Horowitz of the American Federation of Teachers (AFT). Internationally, the group supported the dissident Polish labor organization Solidarity and several anti communist political movements in global hot spots. SDUSA's politics were criticized by former SPA chairman Michael Harrington, who in 1972 announced that he favored an immediate pull out of American forces from Vietnam and coined the term "neoconservative". After losing all votes at the 1972 convention that changed the SPA to SDUSA, Harrington resigned in 1973 to form the Democratic Socialist Organizing Committee, the forerunner of the Democratic Socialists of America.

Америка Социалистік партиясы

1970 жылдардың басында Америка Социалистік партиясы (АСРП) азаматтық құқықтар мен еңбек одақтарының жетекшісі А. Филипп Рэндольфпен және «Басқа Америка» кітабының авторы Майкл Харрингтонмен ашық байланыста болды. 1972 жылғы конвенцияға дейін Харрингтон АСРП-ның құрметті төрағасы лауазымынан қанағаттанды.

1972 жылғы конвенцияда АСРП-ның екі тең төрағасы болды: Байард Рустин және Халықаралық әйелдер киім-кешек жұмысшылары одағының (ILGWU) Чарльз С. Циммерман, сондай-ақ бірінші ұлттық вице-төраға Джеймс С. Глэйзер – олардың барлығы қолдау көрсету арқылы қайта сайланды. 1972 жылғы конвенцияда көпшілік (Бірлік тобы) әр дауыс беруде екінің біріне үлкен артықшылықпен жеңіске жетті. Конвенция 33 мүшеден тұратын ұлттық комитетті сайлады, оның ішінде көпшілік топқа 22 орын, Харрингтонның коалициялық тобына сегіз орын, солшыл Дебс тобына екі орын және тәуелсіз Сэмюэл Х. Фридманға бір орын бөлді. Фридман мен азшылық топтары партия атауын өзгертуге қарсы болды. Конвенциядан кейін бірнеше ай өткен соң Харрингтон SDUSA-дан шығып, ол және оның коалициялық тобынан бірқатар қолдаушылары Демократиялық социалистік ұйымдастыру комитетін (DSOC) құрды. Дебс тобының көптеген мүшелері SDUSA-дан кетіп, олардың бір бөлігі АҚШ Социалистік партиясын құрды. АСРП-ның атауын SDUSA-ға өзгертуі және 1973 жылы DSOC мен SPUSA-ның құрылуы американдық социалистік қозғалыстағы жікке себеп болды.

Алғашқы жылдар

Ішкі саясатта SDUSA басшылығы азаматтық құқықтар мен экономикалық әділдікті ілгерілетуде американдық еңбек қозғалысының рөлін баса көрсетті. Ішкі бағдарлама Растиннің «Протестен саясатқа» атты мақаласындағы ұсынымдарын іске қосты, онда Растин өзгеретін экономиканы және оның афроамерикандықтар үшін қандай салдарлары бар екенін талдады. Растин автоматтандырудың өркендеуі төмен білікті, жоғары жалақылы жұмыс орындарына деген сұранысты азайтатынын, бұл АҚШ-тың солтүстігіндегі қалалық қара жұмысшы табының жағдайын қауіпке тілгенін жазды. Қара қоғамның қажеттіліктері саяси стратегияны өзгертуді талап етті, онда қаралар ортақ экономикалық күн тәртібін жүзеге асыру үшін көбінесе ақ нәсілді кәсіподақтармен және басқа ұйымдармен (шіркеулер, синагогалар және т.б.) саяси одақтарын нығайтуы керек еді. «Протестен саясатқа көшу уақыты келді», - деп жазды Растин. Қара қоғамға төнген ерекше қауіп – жеке мүдделерге негізделген саясаттың химерасы, әсіресе Растин афроамерикандық орта таптың қиялы деп саққан, бұрынғы қара ұлтшылдардың саяси және моральдық қателіктерін қайталайтын және қара қоғамға қажет ақ одақтастарды алшақтататын «Қара билік» қозғалысы. SDUSA құжаттары Демократиялық партиядағы орта тап белсенділерінің ықпалын күшейтуге байланысты ұқсас сынды көтерді. SDUSA мүшелері Демократиялық партиядағы орта таптық бейбітшілік белсенділерінің артық рөліне алаңдады, әсіресе сенатор Джордж Макговерннің «Жаңа саясатына» байланысты, оның президенттік үміткерлігі Демократиялық партия мен АҚШ үшін апатқа толы кезең ретінде қарастырылды. Сайлау саясатында SDUSA Демократиялық партияны әлеуметтік-демократиялық партияға айналдыруды көздеді. Сыртқы саясатта SDUSA-ның көптеген негізін қалаушы басшылары Солтүстік Вьетнамды бомбалауды дереу тоқтатуға шақырды. Олар Вьетнам соғысын аяқтау үшін келіссөздер арқылы бейбіт келісімге қол жеткізуді талап етті, бірақ көпшілігі АҚШ күштерінің Вьетнамнан бір жақты түрде шығарылуына қарсы болды, мұндай шегініс еркін еңбек одақтарының және саяси оппозицияның құрылуына әкеледі деп болжады. Американдық күштер Вьетнамнан шығарылғаннан кейін және Вьетнам Коммунистік партиясы мен Вьетконгтың жеңісінен кейін SDUSA босқындарға гуманитарлық көмек көрсетті және сенатор Макговернді мұндай көмекке қолдау көрсетпегені үшін сынады.

In domestic politics, the SDUSA leadership emphasized the role of the American labor movement in advancing civil rights and economic justice. The domestic program followed the recommendations of Rustin's article "From Protest to Politics" in which Rustin analyzed the changing economy and its implications for African Americans. Rustin wrote that the rise of automation would reduce the demand for low skill high paying jobs, which would jeopardize the position of the urban black working class, particularly in the Northern United States. The needs of the black community demanded a shift in political strategy, where blacks would need to strengthen their political alliance with mostly white unions and other organizations (churches, synagogues and the like) to pursue a common economic agenda. It was time to move from protest to politics, wrote Rustin. A particular danger facing the black community was the chimera of identity politics, particularly the rise of Black Power which Rustin dismissed as a fantasy of middle class African Americans that repeated the political and moral errors of previous black nationalists while alienating the white allies needed by the black community. SDUSA documents had similar criticisms of the agendas advanced by middle class activists increasing their role in the Democratic Party. SDUSA members stated concerns about an exaggerated role of middle class peace activists in the Democratic Party, particularly associated with the "New Politics" of Senator George McGovern, whose presidential candidacy was viewed as an ongoing disaster for the Democratic Party and for the United States. In electoral politics, SDUSA aimed to transform the Democratic Party into a social democratic party. In foreign policy, most of the founding SDUSA leadership called for an immediate cessation of the bombing of North Vietnam. They demanded a negotiated peace treaty to end the Vietnam War, but the majority opposed a unilateral withdrawal of American forces from Vietnam, suggesting that such a withdrawal would lead to an annihilation of the free labor unions and of the political opposition. After the withdrawal of American forces from Vietnam and the victory of the Communist Party of Vietnam and the Viet Cong, SDUSA supported humanitarian assistance to refugees and condemned Senator McGovern for his failure to support such assistance.

Ұйымдастыру қызметі

SDUSA екі жылда бір рет өткізілетін конвенциялармен басқарылды, оған мүдделі бақылаушылар шақырылатын. Бұл жиындарда ұсынылған қарарлар талқыланып, кейбіреулері ұйымдық мәлімдемелер ретінде қабылданды. Топ осы іс-шараларда сыртқы спикерлерді жиі пайдаланды: SDUSA-ға жатпайтын зиялылар оңшыл Джин Киркпатрик сияқты неоконсерваторлардан солшыл Пол Берман сияқты демократиялық социалистерге дейін, сондай-ақ академиялық, саяси және еңбек одақтарының бірқатар басшылары шақырылды. Бұл кездесулер саяси белсенділер мен зиялылардың қайта кездесуі ретінде де қызмет етті, олардың кейбіреулері ондаған жылдар бойы бірлесіп жұмыс істеді. SDUSA сонымен қатар жаңалықтар бюллетенін және кейде позициялық қағаздарды жариялады, ішкі және шетелдегі еңбек одақтары мен жұмысшылардың мүдделерін, Израильдің және Израиль еңбек қозғалысының болуын қолдайтын мәлімдемелер шығарды. 1979–1989 жылдары SDUSA мүшелері Польшаның тәуелсіз еңбек одағы «Солидарлықты» қолдау үшін ұйымдастырылды. Ұйым президенттікке үміткерлерді қолдау арқылы да ықпал етуге тырысты. 1976 жылы Нью-Йорк қаласында өткен ұлттық конвенцияда Джимми Картер мен Уолтер Мондейлдің Демократиялық билеті ресми түрде қолдалып, топ қараша айында олардың сайлануы үшін «күшпен жұмыс істеуге» уәде берді. Ұйым 1980 жылғы даулы сайлау кезінде азырақ белсенділік танытты, себебі сенатор Эдвард Кеннедидің президент Картерге қарсы өткізілген қызу ішкі сайлауы болды және SDUSA күзгі науқан аяқталғанға дейін екі жылдық конвенциясын өткізбеуді жөн көрді. Консерватор Рональд Рейганның сайлануы демократтардың «дәстүрлі жұмысшы табына үндеуде сәтсіздікке ұшырауымен» байланысты болды. 1980 жылдың басында ұзақ жылдар бойы ұлттық директор болған Карл Гершман лауазымынан кетіп, оның орнына Рита Фридман тағайындалды. Фридман бұрын SDUSA-ның Нью-Йорктегі маңызды жергілікті бөлімінің ұйымдастырушысы және төрағасы болып қызмет еткен.

Үзіліс және қайта құру

2005 жылы 15 қазанда ұйымның Notesonline редакторы Пенн Кемблдің қатерлі ісіктен қайтыс болғаннан кейін, SDUSA ұйымдық үзіліс кезеңіне енді, онлайн-хабарламаның келесі нөмірлері жарияланбады және ұйымның веб-сайты жаңартылмады. Бірнеше жылдық белсенсіздіктен кейін SDUSA-ны қайта жандандыруға әрекет жасалды. 2008 жылы, негізінен Пенсильвания штатының SDUSA мүшелерінен құралған топ, ұйымды қайта іске қосуға ниет білдірді. 2009 жылдың 3 мамырында SDUSA-ның қайта құрылу конвенциясы өтті, онда Ұлттық атқару комитеті сайланды. Фракциялық келіспеушіліктерге байланысты Джонстаун қаласындағы топ пен жаңадан сайланған Ұлттық атқару комитеті тарап кетті, бұрынғылары өзін «Социал-демократтар, АҚШ – Социалистік партия АҚШ» деп, ал соңғылары «Социал-демократтар, АҚШ» деп атады. 2009 жылғы реформадан бері тағы екі конвенция өтті: 2010 жылдың 1 қыркүйегінде өткен интернет-телеконференцияда Калифорния Демократиялық партиясының атқару комитетінің мүшесі Херб Энгстром және Лонг-Айленд Еңбек федерациясының атқарушы директоры Роджер Клейман баяндама жасады; сондай-ақ 2012 жылдың 26-27 тамызында Буффало қаласында (Нью-Йорк штаты) өткен конвенцияда Батыс Нью-Йорк Еңбек федерациясының атқарушы директоры Ричард Липсиц негізгі сөз сөйледі.

Антикоммунизм

Майкл Харрингтон SDUSA-ның "ұқыпсыз антикоммунизмге" бой ұсынуы оны саяси консервативті етеді деп айыптады. Ал Харрингтонның DSOC және DSA марксизм-ленинизмді сынады, бірақ ол Кеңес Одағы мен оның Шығыс блогына қарсы көптеген қорғаныс және дипломатиялық саясаттарға қарсы шықты. Харрингтон Германия канцлері Вилли Брандттың Остполитикасына ризашылық білдірді, ол Батыстың Шығыс блогына деген сенімсіздігі мен жаушылдығын азайтуға және осы арқылы Кеңес Одағын өзінің агрессивті әскери қатыруын азайтуға шақыруға бағытталған болатын.

Макс Шахтман және троцкизм деп айтылған

SDUSA басшылары 1980 жылдан бері президенттер әкімшілігінде қызмет етіп келеді, ал кейбір мүшелерінің республикалық әкімшіліктердегі қызметі дау тудырды. Гершман сияқты SDUSA мүшелерін , «Мемлекеттік департамент социалистері» деп атады, ол Рейган әкімшілігінің сыртқы саясатын троцкистер жүргізіп отыр деп жазды. Бұл «троцкистік» айыптау қайталанып, тіпті 2003 жылы журналист Майкл Линд Джордж У. Буш әкімшілігінің сыртқы саясатын бұрынғы троцкистер басып алды деп мәлімдеді. Линдтің «қорғаныс зиялыларының «көптеп еврей американдық троцкистік қозғалыстың [Линдтің сөзімен] дәстүрлері мен теорияларымен» бірігуі» 2003 жылы Мичиган университетінің профессоры Алан М. Уолд тарапынан сынға ұшырады, ол «Нью-Йорк зиялыларының» тарихында троцкизмді талқылаған болатын. SDUSA және «троцкистер» Буштың сыртқы саясатын құлатты деген айыптаулар «өзін-өзі таныстырған» палеоконсерваторлар (неоконсервативтілікке қарсы консерваторлар) тарапынан айтылды. Харрингтон мен Том Кан 1930 жылдары Троцкийді қолдағаннан кейін, Кеңес Одағының тоталитарлық таптық қоғам екендігіне сын айтқандықтан Леон Троцкиймен арасы ажырасқан марксистік теоретик Макс Шахтманмен байланысты болды. Шахтман 1972 жылы Социалистік партия SDUSA деп аталмас бұрын қайтыс болды, бірақ Шахтманның идеялары Альберт Шенкерге және SDUSA мүшелерімен жиі байланысты болған Американдық мұғалімдер федерациясына әсер етуді жалғастырды. Он жылдар өткен соң, 1995 жылы AFL–CIO-дағы қақтығыстар «Шахтмандық социал-демократтар мен Харрингтондық Американың демократиялық социалистері» арасындағы қақтығыс сызығы бойынша шамамен бөлінді, социал-демократтар Киркланд пен Донахьюды, ал демократиялық социалистер Суиниді қолдады.

Жарияланымдар

Келесі бағдарлама 1972 жылдың желтоқсан айының соңында Социал-демократтар, АҚШ және Жастар социалистік лигасының конгрестерінде қабылданды. Байард Растин мен Карл Гершман, Африка, Кеңес империализмі және американдық биліктің шегінуі. Нью-Йорк: Социал-демократтар, АҚШ, 1978. (СД құжаттары №2). Карл Гершман Эндрю Янгтың көзқарасымен әлем. Нью-Йорк: Социал-демократтар, АҚШ, 1978. (СД құжаттары №4). Лешек Колаковский мен Сидни Хук, Социал-демократиялық шақыру. Нью-Йорк: Социал-демократтар, АҚШ, 1978. (СД құжаттары №5). Карл Гершман, Оларға арқан сату: Бизнес және кеңестіктер. Нью-Йорк: Социал-демократтар, АҚШ, 1979. (СД құжаттары №6). Лэйн Киркленд пен Рита Фридман, Өткенге сүйене отырып болашақ құру. Нью-Йорк: Социал-демократтар, АҚШ, 1981. Социал-демократтар, АҚШ: Бостандық, демократия және экономикалық әділеттің туындылары. Нью-Йорк: Социал-демократтар, АҚШ, күні көрсетілмеген [1980-ші жылдар]. Демократиялық партияға үн қосу. Нью-Йорк: Социал-демократтар, АҚШ, 1983. Альфонсо Робело, Никарагуаның демократиялық күресі: Біздің аяқталмаған революциямыз. Нью-Йорк: Социал-демократтар, АҚШ, 1983. (СД құжаттары №8). Жұмыстан шығарылғандардың аты өзгертілді, тұрақты жұмысқа орналастырылғандар. Нью-Йорк: Социал-демократтар, АҚШ, 1990. Сыртқы саясат және қорғаныс туралы. Вашингтон, Колумбия округі: Социал-демократтар, АҚШ, 1990. SD, АҚШ экономика жөніндегі мәлімдемесі. Нью-Йорк: Социал-демократтар, АҚШ, 1991. Бала еңбегі, АҚШ үлгісі. Нью-Йорк: Социал-демократтар, АҚШ, 1991. Бала еңбегі – халықаралық зұлмат. Нью-Йорк: Социал-демократтар, АҚШ, 1991. Джон Т. Джойс, Экономикалық демократияны кеңейту. Нью-Йорк: Социал-демократтар, АҚШ, 1991. Рита Фридман, Америкаға әлеуметтік-демократиялық қозғалыс қажет пе? Вашингтон, Колумбия округі: Социал-демократтар, АҚШ, 1993. Америкаға неге әлеуметтік-демократиялық қозғалыс қажет. Вашингтон, Колумбия округі: Социал-демократтар, АҚШ, 1993. Социализмнің болашағы. Сан-Хосе, Калифорния: Сан-Франциско шығанағы аймағы, Социал-демократтар, АҚШ, 1994.