Солтүстік Дакотадағы Саяси Ұйымдар: Беделсіз Лиганың Тарихы
Nonpartisan League
Солтүстік Дакотада 1915 ж. құрылған «Бейтарап Лига» партиясы шағын фермерлер мен саудагерлердің мүддесін қорғады. Мемлекеттік басқару, корпоративтік билікке қарсы күрес.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Дакотадағы саяси ұйым
Political organization in North Dakota
Партиясыз лига (НПЛ) – 1915 жылы Солтүстік Дакотада Америка Социалистік партиясының бұрынғы ұйымдастырушысы Артур К. Таунли құрған солшыл саяси партия. Шағын фермерлер мен саудагерлердің мүддесін қорғайтын Партиясыз лига, Миннеаполис және Чикаго қалаларындағы корпоративтік және саяси күштерді әлсірету мақсатында диірмендерді, астық қоймаларын, банктерді және өзге де ауыл шаруашылығы салаларын мемлекеттік басқаруға беруді жақтады. Лига талисман ретінде ешкіні қабылдады, ол "Қолға түспейтін ешкі" деп аталды.
The Nonpartisan League (NPL) was a left wing political party founded in 1915 in North Dakota by Arthur C. Townley, a former organizer for the Socialist Party of America. On behalf of small farmers and merchants, the Nonpartisan League advocated state control of mills, grain elevators, banks, and other farm related industries in order to reduce the power of corporate and political interests from Minneapolis and Chicago. The League adopted the goat as a mascot; it was known as "The Goat that Can't be Got".
Тарих
1910 жылдары Солтүстік Дакотада солшыл көзқарастарға қолдау арта түсті. Солтүстік Дакотаның Социалистік партиясы айтарлықтай жетістікке жетті. Олар көптеген сыртқы спикерлерді шақырды, соның ішінде 1915 жылы Гаррисон қаласында өткен соғысқа қарсы митингте сөз сөйлеген Юджин В. Дебсті. 1912 жылға қарай штатта 175 социалистік саясаткер болды. Рагби және Хиллсборо қалалары социалистік әкімдерді сайлады. Партия Минот қаласында апталық «Иконоборь» газетін де жариялады. 1914 жылы Бич қаласынан шыққан зығыр өсіруші және Америка Социалистік партиясының ұйымдастырушысы Артур Таунли Америкалық Әділет қоғамының отырысына қатысты. Кейін Таунли және оның досы Фрэнк Б. Вуд шаруалардың көптеген мәселелерін қамтитын радикалды саяси платформа жасады және бастапқыда Партиясыз шаруалар лигасы деп аталған, кейін Партиясыз лигаға айналған ұйым құрды. Таунли көп ұзамай қарызға алынған Ford Model T көлігімен штат бойынша саяхаттап, 6 доллар төлемақы төлеп мүшелерді тіркеді. Шаруалар Таунлидің идеяларын қуана қабылдап, көптеп қосылды. Алайда, Таунли осы әдісі үшін Социалистік партиядан тез шығарылды. Бисмаркте өткен Әділет қоғамының отырысында штат өкілі Тредвелл Твичелл шаруаларға «үйге барып шошқаларды тамақтандырыңдар» дегені туралы әңгіме тарады. Твичелл кейіннен оның сөзін дұрыс түсінбегенін айтты. Ол 20 ғасырдың басында Маккензи мен Солтүстік Тынық мұхиты темір жолының билігінен штатты құтқаруға бағытталған бұрынғы заңнамалық реформаларда маңызды рөл атқарған.
By the 1910s, the growth of left wing sympathies was on the rise in North Dakota. The Socialist Party of North Dakota had considerable success. They brought in many outside speakers, including Eugene V. Debs, who spoke at a large antiwar rally at Garrison in 1915. By 1912, there were 175 Socialist politicians in the state. Rugby and Hillsboro elected Socialist mayors. The party had also established a weekly newspaper, the Iconoclast, in Minot. In 1914, Arthur C. Townley, a flax farmer from Beach, North Dakota, and organizer for the Socialist Party of America, attended a meeting of the American Society of Equity. Afterwards, Townley and a friend, Frank B. Wood, drew up a radical political platform that addressed many of the farmers' concerns, and created the Farmers Non Party League Organization, which later evolved into the Nonpartisan League. Soon, Townley was traveling the state in a borrowed Ford Model T, signing up members for a payment of $6 in dues. Farmers were receptive to Townley's ideas and joined in droves. However, Townley was soon expelled from the Socialist Party due to this method of rogue operating. Rumors spread at a Society of Equity meeting in Bismarck that a state representative named Treadwell Twichell had told a group of farmers to "go home and slop the hogs." Twichell later said that his statement was misinterpreted. He had been instrumental in previous legislative reforms to rescue the state from boss rule by McKenzie and the Northern Pacific Railroad around the start of the 20th century.
Солтүстік Дакотада билікке көтерілу
Солтүстік Дакота штатының өз банкін, қоймаларын және зауыттарын құруды ұсынған Лига, халықтың қолдауымен, 1916 жылғы сайлауда Республикалық партияның кандидаттары тізімімен қатысты. Губернатор сайлауында фермер Линн Фрейзер дауыстардың 79 пайызын алып жеңіске жетті. 1917 жылы Джон Миллер Бэр АҚШ Өкілдер палатасына өткізілген арнайы сайлауда жеңіске жетті. 1918 жылғы сайлауларда NPL штатының екі палатасының толық бақылауын алғаннан кейін, Лига өз бағдарламасының маңызды бөлігін іске асырды. Ол Солтүстік Дакота диірмені мен элеваторы, Солтүстік Дакота банкі және мемлекеттік темір жол сияқты мемлекеттік басқарылатын ауыл шаруашылық кәсіпорындарын құрды. Заң шығарушы орган штаттық деңгейдегі прогрессивті табыс салығын бекітті, ол табыс пен табыс емес табысты ажыратады, штаттық қаржыны бекітті, сондай-ақ жұмыс берушілерге салық салу арқылы жұмысшылардың өтемақы қорын құрды. NPL сонымен қатар, адамдарға үй салуға және қаржыландыруға көмектесетін үй салу қауымдастығын құрды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Таунли соғысты "ірі қара денелі, қызыл мойынды плутократтар" кінәлап, "байлықты міндетті түрде жұмсауды" талап етті. Ол және партияның тағы бір жетекшісі Уильям Лемке Лигаға оқшауланған неміс-американдықтардан қолдау алды. Дегенмен, NPL-дің бастапқы табысы ұзаққа солмады, себебі соғыс аяқталғанда тауар бағасының төмендеуі және құрғақшылық ауыл шаруашылығындағы дағдарысқа әкелді.
Proposing that the state of North Dakota create its own bank, warehouses, and factories, the League, supported by a populist groundswell, ran its slate as Republican Party candidates in the 1916 elections. In the gubernatorial election, farmer Lynn Frazier won with 79% of the vote. In 1917, John Miller Baer won a special election for the United States House of Representatives. After the 1918 elections, in which the NPL won full control of both houses of the state legislature, the League enacted a significant portion of its platform. It established state run agricultural enterprises such as the North Dakota Mill and Elevator, the Bank of North Dakota, and a state owned railroad. The legislature also passed a statewide graduated income tax, which distinguished between earned and unearned income, authorized a state hail insurance fund, and established a workmen's compensation fund that assessed employers. The NPL also set up a Home Building Association, to aid people in financing and building houses. During World War I, Townley demanded the "conscription of wealth", blaming "big bellied, red necked plutocrats" for the war. He and fellow party leader William Lemke received support for the League from isolationist German Americans. However, the NPL's initial success was short lived, as a drop in commodity prices at the close of the war, together with a drought, caused an agricultural depression.
Құлдырау
Депрессияның нәтижесінде жаңа мемлекеттік кәсіпорындар қаржылық қиындықтарға тап болды, ал жеке банктер Бисмарктағы ықпалын жоғалтып, мемлекеттік облигациялар арқылы қаржы жинауға тырысқан NPL-ді қабылдамады. Банктер мемлекеттік банк пен элеваторды «теориялық тәжірибелер» деп атады, олар оңай сәтсіздікке ұшырауы мүмкін еді. Сонымен қатар, NPL-дің басқару тәжірибесінің болмауы ішкі тартыстар мен жемқорлыққа алып келді деген пікір қалыптасты. Газеттер мен бизнес-топтар NPL-ді тиімсіз және штаттың болашағы үшін қауіпті деп көрсетті. 1918 жылы NPL-дің қарсыластары Тәуелсіз Дауыс берушілер қауымдастығын құрды. 1921 жылы IVA Фрейзерді губернаторлық лауазымынан қайтаруға сәтті сайлау ұйымдастырды. Фрейзер 1,8 пайыздық айырмамен қайтару сайлауында жеңіліп, АҚШ тарихындағы алғашқы қайта шақырылған губернатор атанды. Бірақ бір жылдан кейін ол 1922 жылы Солтүстік Дакота штатынан АҚШ Сенатына сайланды және 1940 жылға дейін қызмет етті. 1920 жылдары шаруалар үшін экономикалық жағдай қиын болды, нәтижесінде NPL-дің танымалдылығы төмендеді. Алайда, оның күрт өсуіне түрткіс болған халықшылдық ағым 1930 жылдардағы Ұлы депрессия мен шаңды дауыл кезеңінде қайта жанданды. NPL-дің Уильям «Wild Bill» Лангер 1932 және 1936 жылдары губернатор болып сайланды. Кейіннен Лангер АҚШ Сенатына сайланып, 1940 жылдан 1959 жылы қайтыс болғанға дейін қызмет етті. 1950 жылға қарай дәстүрлі солшыл NPL екі топқа бөлінді: бір жағынан көтерілісшілер, екінші жағынан – ескі гвардия.
As a result of the depression, the new state owned industries ran into financial trouble, and the private banking industry, smarting from the loss of its influence in Bismarck, rebuffed the NPL when it tried to raise money through state issued bonds. The industry said that the state bank and elevator were "theoretical experiments" that might easily fail. Moreover, the NPL's lack of governing experience led to perceived infighting and corruption. Newspapers and business groups portrayed the NPL as inept and disastrous for the state's future. In 1918, opponents of the NPL formed the Independent Voters Association. In 1921, the IVA organized a recall election which successfully recalled Frazier as governor. Frazier lost the recall election by a margin of 1.8%, becoming the first U. S. state governor to be recalled. However, a year later he was elected in the 1922 United States Senate election in North Dakota, serving until 1940. The 1920s were economically difficult for farmers, and the NPL's popularity receded. However, the populist undercurrent that fueled its meteoric growth revived with the coming of the Great Depression and Dust Bowl conditions of the 1930s. The NPL's William "Wild Bill" Langer was elected to the governorship in 1932 and 1936. Langer was later elected to the U. S. Senate, serving from 1940 until his death in 1959. By 1950, two factions divided the traditionally left wing NPL; on one side were the Insurgents, and on the other were the Old Guard.
Мұра
NPL 1915 жылы Республикалық партия ішіндегі фракция ретінде құрылды. 1950 жылдары оның мүшелері Демократиялық партияға жақындасып, Солтүстік Дакота Демократиялық партиясымен бірікті. Сондықтан Демократиялық партияның Солтүстік Дакотадағы филиалы бүгінгі күнге дейін Солтүстік Дакота Демократиялық Беспартиялық Лигасы партиясы деп аталады. NPL-ның Атқару комитеті әлі де Солтүстік Дакота Демократиялық Беспартиялық Лигасы партиясының құрылымында ресми түрде сақталып келеді. Бір кезде оған бұрынғы штат сенаторы Бакшот Хоффнер (D NPL, Эсмонд) төрағалық етті, ал бұрынғы вице-губернатор Ллойд Б. Омдал хатшы болып қызмет етті. Беспартиялық Лига мемлекеттік банк сияқты институттарда мемлекеттік меншікті және жауапкершілікті арттыруға негіз салды. Бір зерттеуде мемлекеттік банк сияқты мемлекеттік мекемелер Солтүстік Дакотаның экономикалық қиындықтарды жеңуіне көмектескені анықталды. Солтүстік Дакота банкі ХХ ғасырдың басында ірі қаржы және бизнес институттарының монополиялық билігіне байланысты туындаған нарық сәтсіздіктерін жою мақсатымен құрылды. Бұл монополиялық билік шағын фермерлік шаруашылықтардың несие алу мүмкіндігін шектеді. Беспартиялық Лиганың мақсаты – осы институтты құру арқылы несиеге қол жеткізуді жеңілдету болды. Банк құрылғаннан бері пайда болған қоғамдық игіліктердің бірі, бүгінге дейін сақталып келе жатқандығы, кейбір сарапшылардың пікірінше, Банктің экономикалық төмендеудің әсерін азайтудағы рөлі болып табылады. Мемлекеттік-жекешелік қарым-қатынас әр сектордың ең жақсы орындауына сәйкес рөлдерді белгілейді, мемлекеттік және жеке банктердің өзара тиімділігін қамтамасыз етеді, теңсіздікті азайтып, теңдік құруға көмектеседі, соның нәтижесінде Солтүстік Дакота азаматтары үшін экономикалық қауіпсіздік желісі құрылады. Демократиялық Беспартиялық Лига партиясының алғашқы тамырлары ұлттық дағдарыс кезінде штатты қолдап, штат фермерлерінің ұрпақтарына экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз ететін негізді қалағаны үшін мақталады. Солтүстік Дакотадағы партияның ерте табысы Канада далаларында Беспартиялық Лига филиалдарының құрылуына әкелді, оның ішінде Альберта Беспартиялық Лигасы және Саскачеван провинциясындағы филиал. 1917 жылғы провинциялық сайлауда Альбертадан екі NPL мүшесі сайланды; 1919 жылы партия Альберта Біріккен фермерлерімен біріктірілді, олар 1921 жылдан 1935 жылға дейін үкімет құрды. Саскачеван провинциясында NPL кандидаттары сайланбады, бірақ партия провинциядағы алғашқы әйел саясаткер – Зоа Хейттің қатысуын қамтамасыз етті.
The NPL arose as a faction within the Republican Party in 1915. By the 1950s, its members felt more affiliation with the Democratic Party and merged with the North Dakota Democrats. The North Dakota branch of the Democratic Party is therefore known as the North Dakota Democratic Nonpartisan League Party to this day. The Executive Committee of the NPL still formally exists within the party structure of the North Dakota Democratic NPL. It was at one point headed by former State Senator Buckshot Hoffner (D NPL, Esmond), chairman, and former Lt. Governor Lloyd B. Omdahl, Secretary. The Nonpartisan League laid a foundation of enriched public ownership and responsibility in such institutions as a state bank. One study has drawn conclusions that publicly operated institutions such as the state bank have helped North Dakota weather these economic storms. The Bank of North Dakota was created to address market failures associated with monopoly power among large financial and business institutions in the early twentieth century. This market power meant that small farming operations had inadequate access to credit. One of the goals of the Nonpartisan League was to remedy limited access to credit by establishing this institution. A measure of the public good brought about by the Bank's establishment that still stands today is what some have identified as the Bank's role in reducing the impact of economic recession. The public private relationship establishes roles assigned according to what each sector does best, allowing the mutual benefit of public and private banks balancing out inequality and building equality, thus creating an economic safety net for North Dakota citizens. These early roots of the Democratic Nonpartisan League party have been celebrated for establishing a foundation that rights the state in times of national crisis and provides economic security to generations of the state's farmers. The early success of the party in North Dakota spawned Nonpartisan League branches on the Canadian prairies, including the Alberta Non Partisan League and another in Saskatchewan. Two Alberta NPL members were elected in the 1917 provincial election; the party was absorbed in 1919 by the United Farmers of Alberta, who would form government from 1921 until 1935. No NPL candidates were elected in Saskatchewan, but the party boasted the first woman—Zoa Haight—to run for office in the province.