Кіріспе
Алберта сайлау органы – Альберта провинциясының заң шығарушы Ассамблеясының тәуелсіз, партиялық емес кеңсесі. Ол провинция ішіндегі провинциялық сайлауларды, қосымша сайлауларды және референдумдарды өткізуге жауапты. Бұл Альберта сайлау заңына сәйкес жүзеге асырылады. Алберта сайлау органы сондай-ақ сайлау қаржысы және жарналар туралы ақпарат ашу заңына сәйкес саяси партиялар мен кандидаттарды қадағалайды.
Elections Alberta is an independent, non partisan office of the Legislative Assembly of Alberta responsible for administering provincial elections, by elections, and referendums within the province. This is in accordance with the Alberta Election Act. Elections Alberta also oversees political parties and candidates in accordance with the Election Finances and Contributions Disclosure Act.
Тарих
Бас сайлаушы кеңсесі (Альберта сайлауы) 1977 жылы Альбертаның сайлау қаржысы және үлесті ашу туралы заңы мен сайлау заңын тәуелсіз түрде қадағалау үшін құрылды. 1977 жылға дейін осы заңдарды заң шығарушы жиналыстың хатшысы бақылап келген.
Құзыреті
Алберта сайлауы саяси партиялар мен округтік ұйымдардың құрылуын қадағалайды, округтер бойынша сайлау статистикасын жинақтайды және партия кандидаттары мен округтік ұйымдардың қаржылық есептерін жинайды. Ол сайлау алдындағы санақ жүргізу арқылы сайлаушылар тізімін жаңартып отырады. Алберта сайлауы сонымен қатар, Заң шығарушы Ассамблеяда қабылданған сайлауға қатысты заңнаманы іске асыруға жауапты, оның ішінде округ шекараларын өзгерту және сайлау қаржыландыру заңдары да бар.
Қызметтер
Алберта сайлауы карталарды және Алберта сайлауымен байланысты үгіт материалдарын, сондай-ақ кандидаттар мен партиялық шенеуніктерге арналған нұсқауларды басып шығарумен және таратумен міндетті. Оған жыл сайынғы есепті, әрі әрбір сайлаудан кейін есеп беру талап етіледі. Бұл есептерде жаңадан құрылған және таратылған сайлау округтері, партия басшылары мен байланыс ақпараты, партияларға түскен қаржылық көмектер, сайлаушылар тізіліміндегі өзгерістер, сайлау округі бойынша және жалпы сайлау шығындары, сондай-ақ сайлау комиссиясының төрағаларының аты-жөні сияқты ақпараттар болады.
Сайлау шекаралары жөніндегі комиссия
Сайлау шекараларының өзгеруі Альбертаның сайлау шекаралары комиссиясы арқылы жүзеге асырылады, ол бес тағайындалған мүшеден тұрады. Комиссия тұрғындар мен саясаткерлерден пікірлер жинап, санақ және халық санағы деректеріне сүйене отырып, сайлау округтерін белгілейді. Содан кейін заң жобасы Заңнамалық ассамблеяда ұсынылып, дауысқа салынады. Мүшелер шағын түзетулер енгізе алады. Өзгерістерді бас сайлау әкімі іске асырады. 2010 жылдың маусым айында комиссия 83-тен 87 округке дейін кеңейтуді ұсынды, ал олардың жаңа округтер шекаралары туралы есебі 2012 жылдың сәуірінде өткен жалпы сайлауға қатысты күшіне енді. Бас сайлаушы Глен Реслердің ұсынысымен 2016 жылдың 12 сәуірінде 7-заң жобасы енгізілді, ол Сайлау шекаралары комиссиясы туралы заңға түзетулер енгізіп, 2016 жылдың 31 қазанына дейін немесе одан бұрын комиссияны тағайындауға рұқсат берді. Бұл 2019 жылғы Альбертаның жалпы сайлауына дейін жаңа шекараларды іске асыру үшін Альберта сайлауына жеткілікті уақыт беруді қамтамасыз етті.
Кандидаттық алымдар мен қайтарулар
1905 жылы номинациялық депозит 100 долларға белгіленді, бұл сол кездегі қатардағы азаматтардың мүмкіндігінен асып түсетін сома еді. Инфляцияға қарамастан, бұл төлем 1992 жылға дейін өзгертілмеді, содан кейін 200 долларға екі есеге көбейтілді, осылайша көптеген Альберталықтар үшін номиналды сома болып қала берді. 2004 жылы үкімет талап етілетін депозитті қайтадан 500 долларға дейін арттырды, бірақ жаңа депозиттің жартысын қайтару жеңілдеді. Үкімет бұл арттырудың негізсіз үміткерлерді тоқтату, қаржылық есептілікті уақтылы ұсынуға ынталандыру және Альберта сайлау комиссиясының шығындарын жабу үшін қажет екенін мәлімдеді. Кейбір шағын партиялар тым жоғары депозит демократияға қатысты қабылдамас "қолданушы төлемі" болып табылады деп санайды. 2004 жылғы жалпы сайлауға дейін кандидаттар сайланған жағдайда немесе сайланған кандидаттың дауыстарының кемінде жартысын алған жағдайда депозитін қайтарып алатын. Бұл талаптарға сай келмеген үміткерлер депозиттерінен айырылды. Бірақ 2004 жылғы сайлаудан бастап жоғарыда сипатталған қайтару саясаты жаңа депозиттің жартысына ғана ($250) қолданылады. Депозиттің қалған жартысы кандидат белгіленген мерзімде Альберта сайлау комиссиясына қажетті қаржылық есептілікті тапсырса, алған дауысының санына қарамастан қайтарылады. Демек, уақтылы қаржылық есепті тапсырған сәтсіз кандидат 250 доллар жоғалтады. 2010 жылы заңнамаға енгізілген өзгерістер сайлаудан кейінгі қаржылық есепті уақтылы тапсырған кандидаттарға депозиттің толық сомасын қайтаруға мүмкіндік берді. Сенатқа үміткерлер 1500 Альберта тұрғыны қол қойған өтініш қағаздарымен бірге 4000 доллар төлеуге міндетті. Кандидаттар Канада Конституциясының талабына сәйкес, кемінде 30 жаста болуы керек, сондай-ақ сенаторлардың 4000 долларлық мүлігі болуы тиіс.
Сенатқа ұсынылғандар
Альберта 1989 жылы Альберта Сенатының кандидаттарын сайлауды бастады және осылай істейтін жалғыз провинция болып қала береді. Көп дауыс алған үш кандидат Канада премьер-министріне Сенатқа кандидаттар ретінде ұсынылады, бірақ оларды тағайындауға заңдық немесе конституциялық міндеттеме жоқ. Премьер-министр Сенатқа үш кандидатты тағайындады: 1990 жылы премьер-министр Брайан Малруни Реформа партиясының мүшесі Стэн Уотерсті, ал 2007 жылы Берт Браунды және 2013 жылы премьер-министр Стивен Харпер Даг Блэкті тағайындады. 2012 жылдың 23 сәуірінде өткен Сенатқа кандидаттар сайлауының жеңімпаздары – Прогрессивті консервативтік партияның кандидаттары Дуг Блэк, Скотт Таннас және Майк Шейх болды. Даг Блэк ең көп дауыс жинап, нәтижесінде 2013 жылдың 25 қаңтарында Сенатқа тағайындалды.
Сайлау шығыстары
Сайлау жылыЖалпы шығындарСайлау округінің құныЖоғары басқарушы директордің кеңсесінің шығындарыТізімдегі сайлаушыларСайлаушы басына шаққан орташа құнҚатысу пайызыКөздер2001 $3,538,644 $3,029,951 $508,693 1,809,171 $1.96 1,015,844 53.38% 2004 $6,844,686 $5,969,844 $874,872 2,001,287 $3.42 894,591 45.12% 2015 $18,987,748 $10,522,827 $8,464,921 2,622,775 $7.24 1,495,404 57.02%