Жол қозғалысы ережелерін бұзу туралы хабарлама

Кіріспе

Заңды күш органының ресми хабарламасы

Жол қозғалысы ережелерін бұзу туралы хабарлама – жол қозғалысы ережелерін бұзғаны үшін заңды күш органының қызметкері жүргізушіге немесе жол пайдаланушыға берілген хабарлама. Жол қозғалысы ережелерін бұзу туралы хабарламалар көбінесе екі түрге бөлінеді: жылдамдық режимін сақтамау сияқты қозғалыс кезінде жасалған бұзушылық немесе тұрақтап қою ережелерін бұзу сияқты қозғалыссыз бұзушылық. Мұндай хабарламаны тұрақтап қою туралы айыппұл немесе паркинг айыппұл деп те атайды. Кейбір елдерде жол қозғалысы ережелерін бұзу туралы хабарлама жүргізушіге немесе көлік құралының иесіне айыппұл салынатынын немесе айып ұпайлары есептелетінін көрсетеді; төлемеу жағдайында әдетте қудалау немесе айыппұлды өндіріп алу бойынша азаматтық сот ісі басталады. Ал басқа жағдайларда хабарлама тек сотқа шақыру қағазы болып табылады, ал кінәлілік тек сотта анықталады.

Австралия

Австралияда жол жүрісі ережелері штаттар деңгейінде қабылданады, көбінесе Австралиялық жол ережелеріне негізделген, әр штаттың біріктірілген парламент актілері арқылы.

Жол қозғалысы туралы құқық бұзушылықтардың сипаты

Канадада жол қозғалысы ережелерінің көпшілігі провинциялық деңгейде қабылданады. Дегенмен, кейбір ауыр бұзушылықтар Федералдық қылмыстық кодекске қайшы келетін қылмыстық құқық бұзушылықтар болып есептеледі. Екі деңгейдегі билік те бірнеше құқық бұзушылықтың әртүрлі аспектілерін қарастыруы мүмкін. Мысалы, мас күйде көлік жүргізу немесе қандағы алкогольдің мөлшері 0,08-ден жоғары болғанда көлік жүргізу қылмыстық құқық бұзушылық болып табылуы мүмкін. Сонымен қатар, көптеген провинцияларда, әсіресе жаңа лицензия алған жүргізушілерге қатысты, қандағы алкогольдің мөлшері 0,08-ден аспаса да, әкімшілік жазалар көзделген. Әр провинция жүргізушілердің дерекқорын жүргізеді, онда жол қозғалысы ережелерін бұзғандар туралы мәліметтер тіркелген. Жүргізушіге айыппұл тағайындалған кезде, ол өзінің кінәлі екенін немесе кінәсіз екенін түсіндіріп айтуға құқылы. Жүргізуші немесе оның өкілі құқық бұзушылық орын алған қала немесе ауданның сотына баруға міндетті. Егер жүргізуші кінәсін мойындамаса, сот отырысының күні белгіленеді және жүргізуші, немесе оның өкілі болып табылатын адвокат/заңгерлік кеңесші, сондай-ақ айыппұл жазған қызметкер қатысуға тиіс. Егер қызметкер сотқа келмесе, судья көбінесе жүргізушінің пайдасына шешім шығарып, айыпты алып тастайды, бірақ кейде сот отырысының күні қызметкерге тағы бір мүмкіндік беру үшін ауыстырылады. Кейбір провинцияларда қызметкерлерге жол қозғалысы ісін қарау үшін жұмыс уақытының 1,5 еселенген мөлшерде төлем жасалады. Сот сонымен қатар қызметкерге немесе прокурорға жүргізушімен келісімге келуге мүмкіндік береді, көбінесе бұл айыптау келісімі түрінде болады. Егер келісімге қол жеткізілмесе, жүргізуші де, қызметкер де немесе олардың өкілдері өздерінің позицияларын судья немесе бейбіт судья алдында дәлелдеуге тырысады, содан кейін ол мәселені шешеді. Егер жүргізуші кінәсін мойындаса, нәтиже сот шешімімен теңестіріледі. Сотталғаннан кейін жүргізушіге әдетте ақшалай айыппұл салынады және әр провинцияның ұпайлар жүйесіне сәйкес, қозғалыс ережелерін бұзғаны үшін қосымша демерит ұпайлары қосылады. Жарыс немесе каскадерлік жүргізу сияқты ауыр жағдайларда түрмеге қамау жазасы да қарастырылуы мүмкін.

In Canada, most traffic laws are made at the provincial level. However, some serious violations are criminal offences, contrary to the federal Criminal Code. Both levels of government may deal with different aspects of the same misconduct. For example, drinking and driving may be a criminal offence of driving while impaired, or driving with a blood alcohol level greater than .08. At the same time, most provinces have laws specifying administrative penalties for driving with a blood alcohol level which does not exceed the criminal blood alcohol level of .08, in particular for newly licensed drivers. Each province maintains a database of motorists, including their convicted traffic violations. Upon being ticketed, a motorist has a chance to plead guilty or not guilty with an explanation. The motorist or their representative must attend the court for the town or city in which the violation took place to do so. If the motorist pleads not guilty, a trial date is set and both the motorist, or a lawyer/paralegal representing the motorist, and the ticketing officer, are required to attend. If the officer fails to attend, the court judge will often find in favour of the motorist and dismiss the charge, although sometimes the trial date is moved to give the officer another chance to attend. In some provinces, officers are now paid time and a half to attend traffic proceedings. The court will also make provisions for the officer or the prosecutor to achieve a deal with the motorist, often in the form of a plea bargain. If no agreement is reached, both motorist and officer, or their respective representatives, formally attempt to prove their case before the judge or Justice of Peace, who then decides the matter. If the motorist pleads guilty, the outcome is equivalent to conviction after trial. Upon conviction, the motorist is generally fined a monetary amount and, for moving violations, is additionally given demerit points, under each province's point system. Jail time is sometimes sought in more serious cases such as racing or stunt driving.

Онтариодағы Демирит нүктесі жүйесі

Онтарио провинциясында жүргізушілердің белгілі бір жол қозғалысы ережелерін бұзуы үшін кінәлі деп танылған жағдайда, олардың жүргізуші куәліктеріне демерит ұпайлары тіркеледі. Көптеген адамдар жүргізушілердің белгілі бір жол қозғалысы ережелерін бұзғаны үшін ұпайларын "жоғалтады" деп жаңылысады. Шындығында, жүргізуші демерит ұпайларымен нөлден бастайды және кінәлі деп танылған әрбір жағдай үшін ұпай жинақтайды. Демерит ұпайлары бастапқы құқық бұзушылық жасалған күннен бастап екі жыл бойы жүргізушінің тізімінде сақталады. Жүргізуші жеткілікті ұпай жинаса, оның куәлігі тоқтатылуы немесе жойылуы мүмкін. Онтариода толыққанды куәлігі бар жүргізуші алты демерит ұпайын жинаса, оған "ескерту" хаты жіберіледі. Тоғыз ұпай жинағанда, жүргізушіге оның тізімін талқылау және куәлігін тоқтатпаудың себептерін түсіндіру үшін міндетті әңгімеге шақырылады. Егер жүргізуші осы әңгімеге келмесе, оның куәлігі автоматты түрде тоқтатылуы мүмкін. 15 немесе одан көп ұпай жинаған жағдайда жүргізуші куәлігі 30 күнге тоқтатылады. Осы кезеңде куәлікті Көлік министрлігіне тапсыру міндетті; куәлікті тапсырмау екі жылға дейін тоқтатуға немесе жоюға әкелуі мүмкін.

Ирландия

Ирландия Республикасында жол қозғалысы ережелерін бұзу туралы айыппұл (көлік жүргізушісіне пошта арқылы жіберіледі) белгілі бір қылмыс – жол қозғалысы ережелерін бұзу барлық қылмыстық құқық бұзушылықтар болып табылады – жасалғанын көрсететін хабарлама түрінде беріледі, бірақ егер 28 күн ішінде Garda Síochána-ға белгілі бір сома төленсе немесе 56 күн ішінде соманың 50%-ға арттырылған мөлшері төленсе, жүргізушіге сол құқық бұзушылық бойынша қудалау ісі қозғалмайды. Кейбір айыппұлдар сомасымен қатар айып ұпайларын да көздейді.

Скандинавия

Скандинавияның көп бөлігі жол-көлік ережелерін бұзғаны үшін салынатын айыппұл мөлшерін кіріске байланысты белгілейді. Мысалы, Финляндиядағы айыппұл есептеу жүйесі бір фин адамының күніне жұмсайтын ақша сомасын бағалаудан басталады, содан кейін ол көрсеткіш екіге бөлінеді. Нәтижесінде шығатын сан кінәлі адамнан алуға болатын "жеткілікті" ақша сомасы деп есептеледі. Содан кейін, қылмыстың ауырлығына қарай, жүйеде қылмыскердің осы ақшадан қанша күн бойы айырылу керектігі туралы ережелер қарастырылған. Мысалы, жылдамдық шегінен 15 миль/сағ артық жылдамдықпен жүру 12 күндік көбейтуге әкеледі. Көбінесе жауапсыз жүргізушілер күніне 30-50 доллар төлейді, яғни жалпы сомасы 400-500 долларға жетеді. 2002 жылы Nokia компаниясының басшысы мотоциклімен 50 км/сағ жылдамдықпен жүруге рұқсат болған жерде 75 км/сағ жылдамдықпен жүргені үшін 103 000 АҚШ долларына тең айыппұл төлеген. Эстония (Скандинавиядан Балтық теңізі арқылы орналасқан) айыппұлдың орнына "уақытты тоқтату" тәжірибесін жүргізіп жатыр: жүргізуші жол жиегінде 45 минуттан бір сағатқа дейін күтеді.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та жол қозғалысы ережелерінің көп бөлігі штаттардың, округтердің және муниципалитеттердің заңдарында немесе қағидаларында жазылған. Көбінесе шағын бұзушылықтар құқық бұзу, азаматтық және қылмыстық іс ретінде қарастырылады. Бұзушылықтың сипаты мен қарастырылып отырған сот өкілеттігіне байланысты, құқық бұзу, азаматтық және қылмыстық істерге қатысты дәлелдеу талаптары, сот процесінің ережелері және жазалар әртүрлі болады.

Жол қозғалысы ережелерін бұзу

"Кішігірім бұзушылық" немесе құқықбұзушылық мазмұны әртүрлі болады, мысалдарға жылдамдықпен байланысты емес құқықбұзушылықтар, көлік құралының кемшілікті немесе дұрыс жабдықталмаған жағдайы, қауіпсіздік белбеулері мен балаларға арналған ұстағыштардың қауіпсіздік талаптарын бұзу, сондай-ақ лицензия, сақтандыру немесе тіркеу туралы жеткіліксіз мәліметтер кіреді. 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында кейбір аймақтарда белгілі бір жылдамдықпен жүру ережесін бұзу құқықбұзушылықтарын азаматтық құқықбұзушылық ретінде қайта жіктеуге бейімділік байқалды. Керісінше, "ауыр" құқықбұзушылықтар үшін жол қозғалысын бұзушылар қылмыстық жауапкершілікке тартылуы мүмкін, оларға қасақана жасалған құқықбұзушылық немесе тіпті қылмыс тағылуы мүмкін. Ауыр құқықбұзушылықтар көбінесе бұрын жасалған бірнеше құқықбұзушылықтарды, қасақана түрде қоғамдық қауіпсіздікті ескермеуді, адам өліміне немесе ауыр дене жарақаттарына себеп болуды, немесе мүліктің зақымдануын қамтиды.

Билетке қарсылық білдіру

Егер жүргізуші жол қозғалысы ережелерін бұзу туралы шағымға қарсылық білдіргісі келсе, сот тиісті өтініш бойынша сот отырысын тағайындауға құқылы. Отырыс штат немесе қала бойынша судьяның алдында өтеді. Отырыстың күні кейінге шегерілуі мүмкін, сондай-ақ куәгерлер немесе полиция қызметкерлері сотқа шақырылуы мүмкін. Жол қозғалысы ережелерін бұзу туралы айыппұл алғаннан кейін жүргізуші өз құқықтарын қорғау үшін адвокатты жалдауға құқылы. Адвокатты жалдау немесе кеңес алу жүргізуші үшін пайдалы болуы мүмкін, себебі адвокат кез келген штат немесе муниципалитетте бұзушылыққа қалай қарсы тұруға болатынын жақсы біледі. Адвокат сотта толық өкілдік құқығын ұсына алады, істі бастап, аяқтауға дейін және қажет болған жағдайда, шағымдануға дейін алып жүреді. Алайда, жауапкер адвокатты заңдық мүмкіндіктерді талқылау, маңызды қорғаныстарды анықтау және қорғану стратегиясын әзірлеу үшін жалдауы мүмкін, бірақ адвокатты сотта өкілдік ету үшін міндетті түрде жалдамайды. Автомобиль жүргізушісіне сотқа шақырылған полицейдің қатыса алмайтын уақытта отырысты тағайындау мүмкіндігі берілуі мүмкін. Егер полицей немесе өкіл азаматтық құқық бұзушылық бойынша сотқа келмесе, сот отырысын полицейдің қатыса алатын күшке дейін кейінге шегеруі мүмкін немесе, егер полицейдің қатыспауына нақты себеп көрсетілмесе, судья айыпты алып тастауға құқылы. Әр судья, штат, округ немесе муниципалитет даулы отырыстарды сәл әртүрлі жүргізсе де, сот прокурорға жүргізушімен келісімге келуге мүмкіндік береді, көбінесе сотқа қатыспай-ақ кінәні мойындау арқылы жазаны жеңілдететін келісімге қол жеткізеді. Егер келісімге қол жеткізілмесе және прокурор жүргізушіге айып тағуға лайық деп санаса, жүргізуші мен полицей немесе олардың өкілдері өздерінің позицияларын сот алдында дәлелдеуге тырысады, содан кейін судья мәселені шешеді. Кейбір штаттарда және қылмыстық жол қозғалысы ережелерін бұзу жағдайларында судья қазылар алдында сот отырысын тағайындауға құқылы, онда қазылар екі тараптың да аргументтерін тыңдайды, содан кейін істің мән-жайларын қарастырып, үкім шығарады. Мысалы, жүргізуші өзінің бұзушылығын ақтау үшін себеп келтіре алады, мысалы, "жедел жәрдем машинасының жолын беру немесе басқа көлікпен соқтығысудан қашу" және полицейдің көптеген айыппұлдардың арасындағы жағдайдың егжей-тегжейін еске түсіру қабілетіне күмән келтіре алады. Вашингтон штатында сотқа тікелей қатыспай, жазбаша мәлімдемелер негізінде шешім қабылдауға рұқсат беруге мүмкіндік бар. Калифорнияда полицей мен айыппұл салынған жүргізушінің екеуі де жазбаша түрде сотқа қатыса алатын "Жазбаша декларация бойынша сот" процедурасы бар. Кейбір штаттар жол қозғалысы ережелерін бұзу туралы шағымды сотқа барудың орнына жазбаша түрде қарауға рұқсат береді. Мысалы, Калифорнияның Көлік кодексінің 40902-бабы жеке тұлғаларға сотқа қатысудың орнына жазбаша мәлімдеме арқылы сотқа жүгінуге мүмкіндік береді.

If the motorist wishes to contest a traffic infraction, a hearing can be set by the court upon proper request. The hearings are before a magistrate or judge depending on the state or city. Hearing dates may potentially be adjourned, and witnesses or police officers may be subpoenaed to appear in court. At any point after the issuance of a ticket, a motorist may retain an attorney to represent them in a traffic infraction. Retaining or consulting an attorney may be beneficial to the motorist because an attorney would better understand how to contest an infraction in any given state or municipality. Attorneys may offer full representation in court, taking a case from inception to disposal and potentially appeals, although it may be possible for a defendant to retain a lawyer to discuss legal options, identify important defenses, and determine a defense strategy without hiring the lawyer to provide in court representation. The motorist may be given the opportunity to schedule a hearing for a time at which the subpoenaed ticketing officer is unable to attend. If the officer or representative fails to attend the trial for a civil infraction, the trial court may adjourn the hearing to a date upon which the officer is able to appear or, particularly if good cause is not shown for the officer's absence, the court judge may dismiss the charge. Although each judge, state, county or municipality handle contested hearings a little differently, the court may make provisions for the prosecutor to achieve a deal with the motorist, often in the form of a plea bargain that may reduce the impact from that which would be incurred from pleading guilty without attending court. If no agreement is reached, and the prosecutor feels it is worth his time to charge the motorist, both motorist and officer, or their respective representatives, formally attempt to prove their case before the judge, who then decides the matter. In some states and for criminal traffic violations, the judge may also order a jury trial, in which case a jury will hear arguments from both sides, and then consider the facts in the case and render a verdict. The motorist may, for example, put forward a reason their alleged violation was justified, such as to "get out of the way of an ambulance or avoid a collision with another motorist", and call into doubt the level to which the officer recalls the specific details of the situation among the many tickets they have issued. In Washington state, there is a local option for courts to permit a decision on written statements, without the officer's live appearance in court. California offers a procedure in which both the officer and the ticketed driver may appear in writing, through a Trial by Written Declaration. Some states permit challenging a traffic infraction through a written statement instead of appearing in court. For example, California's Vehicle Code Section 40902 permits individuals to obtain a trial by written declaration instead of making an in court appearance.

Жүргізушілердің тіркелімі

Әр штаттың Автокөлік департаменті немесе Автокөлік бюросы автокөлік жүргізушілерінің дерекқорын сақтайды, оның ішінде оларға тағылған жол қозғалысын бұзу туралы айыптамалар да болады. Жүргізушіге айыппұл салынғаннан кейін, ол белгілі бір мерзім ішінде (әдетте оннан он бес күнге дейін, бірақ соттар мұндай жағдайларда көбінесе жеңілдік жасайды) жергілікті сотқа немесе құқық бұзушылық жасалған деп есептелетін сотқа кінәлі, кінәсіз немесе nolo contendere (кінәні мойындамаймын, бірақ жазаны қабылдаймын) деп жауап беруге мүмкіндік беріледі. Бұдан өзге, жүргізуші айыппұлды жеңілдету туралы өтініш бере алады, ол жүргізушінің қозғалыс ережесін бұзғанын мойындаумен бірге, айыппұл мөлшерін азайту үшін судьямен отырыс өткізуді сұрауды білдіреді. Егер жүргізуші кінәсін мойындаса, онда сот отырысынан кейін айыптау үкімі шығарылады. Айыпталып сотталғаннан кейін, жүргізушіге ақшалай айыппұл салынады және қозғалыс ережесін бұзғаны үшін әр штаттың ұпайлар жүйесі бойынша қосымша айып тағайындалады. Егер жүргізуші тіркелген штатынан басқа штат танылса, айыппұл туралы ақпарат екі штат арасындағы келісімдерге және мемлекеттік саясатқа сәйкес, соның ішінде Тұрғын емес Бұзушылар Келісіміне сәйкес жіберіледі. Егер айыппұл туралы ақпарат жүргізушіге лицензия берген штатқа жіберілмесе, онда айыптау туралы жазба құқық бұзушылық орын алған штатқа тиесілі болып қалады.

Билеттерді бекіту

Полиция қызметкерлерінің айып талондарын түзету амалы АҚШ-та жиі дау тудыратын мәселе болып табылады. Көптеген аймақтардағы полиция қызметкерлері басқа полиция қызметкерлерінің туыстары мен достарына "кәсіби құрмет" ретінде айып талондарын жасырын түрде жояды. Бұл амал көптеген юрисдикцияларда заңсыз, бірақ оны қатаң бақылаудың жоқтығы салдарынан, осыған байланысты дау-дамайлар жиі болып тұрады.

Билеттердегі суперлативтер

Бірінші жылдамдықпен жүру үшін берілген айыппұл туралы көптеген таластар бар, бұл талас жол қозғалысын бұзудың бірінші дерексіз жағдайына, немесе алғашқы жазба айыппұлға байланысты. Ұлыбританияда жылдамдықпен жүруге бірінші болып сотталған адам – Уолтер Арнольд, Кент графтығының Шығыс Пекхэм қаласының тұрғыны, 1896 жылдың 28 қаңтарында белгілі бір аймақта жылдамдықпен жүргені үшін айыппұл төледі. Оған 1 шиллинг және сот шығындары салынды. Нью-Йорк қаласында такси жүргізушісі Джейкоб Герман 1899 жылдың 20 мамырында Манхэттендегі Лексингтон авенюімен сағатына 12 миль жылдамдықпен жүргені үшін жылдамдықпен жүргені үшін тұтқындалды. Дейтон қаласында полиция 1904 жылы Гарри Майерске Батыс Үшінші көшеде сағатына он екі миль жылдамдықпен жүргені үшін жазба айыппұл берді. Тағы бір ерте жылдамдық айыппұлы 1910 жылы Канаданың премьер-министрі Уилфрид Лориердің әйелі, Леди Лориерге, Канаданың Онтарио штатының Оттава қаласында сағатына 10 миль жылдамдық шегінен асып кеткені үшін берілді. Ұлыбританиядағы ең жылдамдықпен жүрген адам – Дэниел Никс, ол 2000 жылы Honda Fireblade мотоциклімен жүргені үшін айыпталды. Ол алты аптаға түрмеге қамалып, екі жылға көлік жүргізу құқығынан айырылды. Көлікпен ең жылдамдықпен жүрген Ұлыбританиялық – Тимоти Брейди, ол 2007 жылдың қаңтар айында Оксфордширдегі A420 тас жолында 3.6 литрлік Porsche 911 Turbo көлігімен жүргені үшін ұсталды, 10 аптаға түрмеге қамалып, 3 жылға көлік жүргізу құқығынан айырылды. Ең қымбат жылдамдық айыппұлы 2003 жылы Финляндияның Хельсинки қаласында Юсси Салонояға берілген деп есептеледі. 27 жастағы Салоноя, ет өнеркәсібіндегі компанияның мұрагері, сағатына 40 км/сағ аймақта сағатына 80 км/сағ жылдамдықпен жүргені үшін 170 000 евро айыппұл төледі. Мұндай үлкен айыппұлдың себебі – Финляндиядағы жылдамдық айыппұлдары (егер артық жылдамдық едәуір болса) кінәлінің соңғы белгілі табысына пропорционалды болады. Салонояға берілген жылдамдық айыппұлы Финляндияда алты таңбаға жеткен алғашқы айыппұл емес.