Көлік құралдарын тіркеу және жүргізуші куәліктерін беру агенттігі

Кіріспе

Мемлекеттік мекеме

Автомобиль көлігі департаменті (DMV) – автокөліктерді тіркеу және жүргізуші куәліктерін беруді басқаратын мемлекеттік мекеме. Солтүстік Америкадағы сияқты федеративтік мемлекеттерде мұндай агенттіктер әдетте аймақтық биліктермен басқарылады, ал Еуропадағы сияқты унитарлық мемлекеттерде DMV орталық үкімет тарапынан ұлттық деңгейде ұйымдастырылады. Орналасқан жеріне байланысты "DMV" "автокөліктер бөлімі", "жүргізушілер мен автокөліктер қызметі", "автокөліктер тіркелімі" немесе "автокөліктер бюросы" деп те аталуы мүмкін.

Терминология және ұйымдастыру

АҚШ-та жүргізуші куәлігін алу және көлік құралдарын тіркеу барлық штаттарда мемлекеттік үкіметтің құзырында, бірақ Гавайи штатында бұл функцияларды жергілікті билік орындайды. Канадада жүргізуші куәлігін алу және көлік құралдарын тіркеу провинциялық үкімет деңгейінде жүзеге асырылады.

Мемлекеттік басқарудағы ұйым

Мемлекеттік басқару құрылымындағы автокөлік бөлімшесінің немесе басқармасының орналасуы кең ауқымда әртүрлі болады. Гавайи – АҚШ штаттарының арасында мемлекеттік басқарудың ешбір бөлігі автокөлік бөлімінің (DMV) функцияларын орындамайтын жалғыз штаты; ол көлік құралдарын тіркеу және жүргізушілерді лицензиялауды аудандық үкіметтерге толығымен жүктеген. Кентуккиде Көлік басқармасы лицензиялар мен көлік құралдарын тіркеу саясатын және үлгісін белгілейді, бірақ тіркеу және лицензия беруді аудандық кеңселердің қызметкерлері (көлік құралдарын тіркеу үшін) және аймақтық сот кеңселерінің қызметкерлері (жүргізушілерді лицензиялау үшін) жүзеге асырады. Теннессиде де осыған ұқсас жағдай: Кірістер департаменті мен Қауіпсіздік және ішкі қауіпсіздік департаментінің Жүргізуші куәліктерін беру бөлімі лицензиялар мен көлік құралдарын тіркеу үшін саясат пен үлгілерді әзірлейді, бірақ нақты тіркеу және лицензия беруді аудандық кеңселердің қызметкерлері жүргізеді. Колумбия округі, ешбір штаттың құрамына кірмейтін аймақ, онда DMV (бұрынғы Автокөлік қызметтері бюросы) қалалық үкімет құрамына кіреді. Вирджиния штатында Автокөлік департаменті жүргізуші куәліктерін беру және көлік құралдарын тіркеумен айналысады, ал Вирджиния штатының полициясы мен Қоршаған ортаны қорғау департаменті, сәйкесінше, техникалық қарап тексеру және шығарындыстарды тексеруді жүзеге асырады. Бағдарлама мемлекет тарапынан басқарылады; нақты тексерулерді мемлекеттік лицензия алған жекеменшік автогаз станциялары мен гараждардың белгіленген уәкілді қызметкерлері жүргізеді. Кейбір штаттарда DMV жеке басқарма деңгейіндегі департамент емес, оның орнына ірі департаменттердің құрамындағы бөлім немесе бюро болып табылады. DMV функцияларын орындайтын департаменттерге Әділет департаменті (Монтана), Қоғамдық қауіпсіздік департаменті (Техас, Огайо), Кірістер департаменті (Миссури, Канзас және Колорадо) және Көлік департаменті (Аризона, Делавэр, Мэриленд, Солтүстік Каролина, Орегон, Пенсильвания және Висконсин) жатады. Нью-Гэмпшир мен Теннессиде Автокөлік бөлімі мен Жүргізуші куәліктерін беру бөлімі әр штаттың қауіпсіздік департаментінің құрамындағы бөлімдер болып табылады (Теннессиде – қауіпсіздік және ішкі қауіпсіздік департаменті). Вермонт штатында Автокөлік департаменті мемлекеттік көлік агенттігінің құрамдас бөлігі болып табылады. Кейбір штаттар DMV функцияларын бөлек ұйымдық бірліктерге бөліп қарастырмайды, оларды қолданыстағы мемлекеттік органға жүктелген міндеттерге біріктіреді. Мысалы, Вашингтон штатында Лицензиялау департаменті жүргізуші куәліктерін берумен қатар, көлік құралдарын, қайықтарды тіркеу және көптеген басқа да бизнес және кәсіптік лицензияларды беруге жауапты. Мэн, Мичиган және Иллинойс штаттарында Мемлекеттік хатшының кеңселері басқа штаттардағы DMV функцияларын атқарады.

The location of a department or division of motor vehicles within the structure of a state's government tends to vary widely. Hawaii is the only U. S. state where no part of the state government performs DMV functions; it has completely delegated vehicle registration and driver licensing to county governments. In Kentucky, the Transportation Cabinet sets the policies and designs for licenses and vehicle registration; but the actual registration and licensing are handled by county clerks' (vehicle registration) and Circuit Court clerks' (drivers licensing) offices. Likewise, in Tennessee, the Department of Revenue and the Driver License Services Division of the Department of Safety and Homeland Security establishes policies and designs for licenses and vehicle registration, but the actual registration and licensing are handled by county clerks. In the District of Columbia, which is not part of any state, the DMV (formerly the Bureau of Motor Vehicle Services) is part of the city government. In Virginia, the Department of Motor Vehicles handles both driver licensing and vehicle registration, while the Virginia State Police and the Department of Environmental Quality administer safety inspection and emission inspection, respectively. The program is simply administered by the state; actual inspections are performed by specific authorized employees of privately owned gas stations and garages licensed by the state. In some states, the DMV is not a separate cabinet level department, but instead is a division or bureau within a larger department. Departments that perform DMV functions include the Department of Justice (Montana), the Department of Public Safety (Texas, Ohio), the Department of Revenue (Missouri, Kansas, and Colorado), and the Department of Transportation (Arizona, Delaware, Maryland, North Carolina, Oregon, Pennsylvania, and Wisconsin). In New Hampshire and Tennessee, the Division of Motor Vehicles and the Driver License Services Division, respectively, is a division of each state's Department of Safety (in Tennessee, Department of Safety and Homeland Security). In Vermont, the Department of Motor Vehicles is a subunit of the state Agency of Transportation. Some states do not separate DMV functions into distinct organizational entities at all, but simply bundle them into responsibilities assigned to an existing government agency. For example, in the state of Washington, the Department of Licensing is responsible for driver's licenses and vehicle and boat registrations in addition to most other business and occupational licensing. In Maine, Michigan, and Illinois, the Secretary of State's offices perform responsibilities that would be handled by the DMV in other states.

Құзыреті мен ерекшеліктері

Кез келген штаттың 30 күндік мерзімнен астам тұратын және автокөлік жүргізуге ниеттенетін дерлік барлық тұрғындарының сол штаттың DMV органы берген жүргізуші куәлігі болуы керек, ал олардың көліктерінде сол агенттік берген нөмірлік тақталар (және қолданыстағы тіркеу белгілері немесе стикерлер) болуы тиіс. Қарулы күштердің әрекеттегі қызметкерлері бұл жалпы ережеден тыс. Федералды заңға сәйкес, әскери қызметшілер жаңа қызмет орнына ауысқанда ерікті түрде өздері қаламайынша заңды тұрғылықты жерін өзгерте алмайды. Олар өздерінің заңды тұрғылықты жері бойынша жүргізуші куәлігі мен көлік құралын тіркеуін сақтап ала немесе жергілікті жерде жаңа лицензия мен тіркеуді ала алады. Кейбір штаттар басқа штаттың студенттеріне қолданыстағы лицензияларын және/немесе тіркеулерін сақтауға рұқсат береді. Федералды үкімет өзіне тиесілі немесе жалға алған көлік құралдарын кез келген штаттық немесе аумақтық DMV арқылы емес, федералды агенттік – Бас қызметтер басқармасы (GSA) арқылы тіркейді. GSA Федералдық түрмелер өнеркәсібімен мұндай көліктерге орнатылатын «АҚШ Үкіметі» тақталарын жасау бойынша келісімшарт жасасады. Дегенмен, мұндай көліктерді жүргізуге уәкілді федералдық қызметкерлер өз штаттарынан немесе аумақтарынан лицензия алуы керек. АҚШ Сыртқы істер министрлігіндегі Шетелдік миссиялар кеңсесінің Дипломатиялық автокөліктер бағдарламасы шетелдік дипломаттар мен олардың тәуелділеріне жүргізуші куәліктерін береді, олардың көліктерін тіркейді және арнайы дипломатиялық нөмірлік тақталарды ұсынады.

Канада

Провинция/территория Агенттіктің атауы Ескертулер Альберта Қызмет Альберта Британдық Колумбия Британдық Колумбияның сақтандыру корпорациясы Манитоба Манитобаның мемлекеттік сақтандыру корпорациясы Нью-Брансуик Қоғамдық қауіпсіздік департаментінің Автокөлік бөлімі Ньюфаундленд Мотор тіркеу бөлімі Нова-Шотия Автокөлік тіркелімі Онтарио Көлік министрлігі (MTO) ServiceOntario (лицензияны қайта беру және көлік құралын тіркеу) немесе DriveTest (көлік жүргізушілерін тексеру) кеңселерiнде бiрiншi кезектегi қызметтер көрсетiледi. Квебек Квебек автомобильді сақтандыру қоғамы сондай-ақ Сент-Лоуренс шығанағы мен Оттава өзені сияқты су жолдарында провинция бойынша теңіз көліктерін тексеру және тәркілеу жұмыстарын жүргізеді. Принс-Эдвард аралы Принс-Эдвард аралы Көлік және қоғамдық жұмыстар департаментінің Қол жолдары қауіпсіздігі бөлімі Саскачеван Саскачеван мемлекеттік сақтандыру Солтүстік-Батыс Аймақтар Солтүстік-Батыс Аймақтар Көлік департаментінің Автокөлік бөлімі Нунавут Автокөлік бөлімі Юкон Юкон Аймағының Қоғамдық және көлік қызметтерінің Автокөлік департаменті.

Еуропа

Ел атауы Агенттіктің атауы Ескермелер
Нидерланды Rijksdienst voor het Wegverkeer (көлік құралын тіркеу және иелену құқығы) және Centraal Bureau voor de afgifte van Rijvaardigheidsbewijzen (жүргізуші куәлігін беру)
Германия Straßenverkehrsbehörde / Kraftfahrzeug Zulassungsbehörde
Франция D. R. I. R. E
Андорра Андорра Үкіметі, Андорра Автомобиль клубынан берілетін номерлер
Ұлыбритания Жүргізушілер мен көлік құралдарын лицензиялау агенттігі (DVLA)
Солтүстік Ирландия Солтүстік Ирландиядағы Жүргізушілер мен көлік құралдары агенттігі
Испания Жол қозғалысы бас дирекциясы, Испанияда жүргізуші куәлігін беру және көлік құралдарын тіркеу
Швеция Transportstyrelsen, Швецияда жүргізуші куәлігін беру және көлік құралдарын тіркеу
Португалия Instituto da Mobilidade e dos Transportes (IMT), Португалияда жүргізуші куәлігін беру және көлік құралдарын тіркеу
Румыния Direcția Regim Permise de Conducere și Înmatriculare a Vehiculelor (DRPCIV, Жүргізуші куәлігін беру және көлік құралдарын тіркеу режимі бас дирекциясы), Румынияда жүргізуші куәлігін беру және көлік құралдарын тіркеу
Латвия Ceļu satiksmes drošības direkcija (Жол қозғалысы қауіпсіздігі дирекциясы), Латвияда жүргізуші куәлігін беру, көлік құралдарын тіркеу және тексеру
Ресей Жол қозғалысы қауіпсіздігі бас дирекциясы

Жүргізуші куәлігі мен жеке куәлігі

Ұлттық жеке куәлігі жоқ елдерде (АҚШ сияқты), жүргізуші куәлігі көптеген жағдайларда де-факто жеке куәлік ретінде қабылданды, ал DMV мекемелері өз штаттарындағы адамдардың жеке басын, тіпті жүргізуші емес азаматтардың да куәландыруға жауапты агенттікке айналды. 2005 жылғы REAL ID заңы – АҚШ-та жеке куәліктерді күнделікті өмірде кеңінен қолдануына байланысты, бірыңғай стандартпен қамтамасыз етуге жасалған әрекет.

Жүргізуші куәлігі

Кейбір штаттарда, жүргізуші куәлігін алуға қажетті жазбаша және практикалық жүргізу сынақтарынан өтуден басқа, DMV жеке жүргізу мектептерін және олардың оқытушыларын да реттейді. Барлық DMV өз штаттарының жүргізушілер нұсқаулығын шығарады, және барлық жүргізушілер оны білуге және оған сәйкес әрекет етуге міндетті. Рұқсат немесе лицензия беру алдында жүргізушілер нұсқаулығы бойынша білім тексеріледі.

Көлік құралдарын тіркеу

Көлік құралдарын тіркеу басқармалары көліктерді тұрақты тіркеу тақтасымен немесе уақытша белгімен сәйкестендіру нөмірін беруге жауапты. АҚШ-тың көлік құралдарының тіркеу тақталары туралы да қараңыз. Көлік құралын тіркеу бағдарламасы, мысалы, спидометр көрсеткіштеріндегі алдап-құдалау сияқты автомобильге қатысты қылмыстардың алдын алу үшін көлік туралы толыққанды ақпаратты қадағалайды. Көптеген көлік құралдарын тіркеу басқармалары үшінші тараптарға тіркеу материалдарын беруге рұқсат береді. Бұл тіркеу өтінімдерін рәсімдеуге маманданған компаниялар (көбінесе "тег агенттері" деп аталады) немесе автосаудагерлер болуы мүмкін. Тег агенттеріне көлік құралдарын тіркеу басқармасы жүйелеріне тікелей қол жеткізіледі (мысалы, Луизиана штатындағыдай). Автосаудагерлер көбінесе өздерінің мемлекеттік көлік құралдарын тіркеу басқармасының электрондық көлік құралын тіркеу (EVR) бағдарламасын пайдаланады.

Көлік құралының меншік құқығы

Автомобильдік көлік құралдарының меншік құқығын куәландыруды әдетте әр штаттың DMV-і көлік құралының тіркеу куәлігін беру арқылы жүзеге асырады. DMV куәландыратын көлік түрлері штаттан штатқа өзгеше болуы мүмкін. Көбінесе барлық DMV-лер жолдарда жүретін көліктерге тіркеу куәлігі береді, бірақ қайықтарға, жылжымалы үйлерге және жолдан тыс көліктерге тіркеуді жүргізу жауапкершілігі Табиғи ресурстар департаменті (DNR) сияқты басқа да мемлекеттік органдарға жүктелуі мүмкін. Көлік құралдарының тіркеу куәлігін беруші ретінде DMV-лер, әдетте, кепілдікпен қамтамасыз етілген несие бойынша кепіл ретінде пайдаланылған автомобильге байланысты кепілдіктерді тіркеуге жауапты. Көптеген DMV-лер кепілдік берушілерге арналған электрондық кепілдік және тіркеу куәлігі бағдарламасын ұсынады.

Құқық қорғау органдары

DMV-нің міндеттеріне автокөліктерге қатысты мемлекеттік және федералды заңдарды орындау кіреді. Көптеген департаменттерде мемлекеттік заңда белгіленген DMV ережелерін орындайтын заң қорғау қызметкерлері бар. Мысалы, Солтүстік Каролина штатында "Лицензия және ұрлық" деп аталатын бөлім бар. Ұрланған автокөліктерді DMV-де жұмыс істейтін штаттың заң қорғау органдарының ант берген қызметкерлері – "инспекторлар" іздейді, сондай-ақ алдамшы тіркеу, нөмірлік белгілер және/немесе осы элементтердің ұрлануына қатысты күдікті жағдайларды тергейді. Инспекторлар DMV лицензиясы бар тәуелсіз инспекциялық стансаларды да тексереді. Кейде осы стансалар заңмен бекітілген DMV ережелерін бұзады. Мұндай бұзушылықтардың ең көп кездесетіні – терезелері заңмен белгіленген шектен қараңғыланған көліктерді инспекциядан өткізу. Мұндай бұзушылық үшін 1000 доллар айыппұл салынады және бірінші рет бұзушылар үшін инспекциялауға рұқсат 30 күнге тоқтатылады. Келесі бұзушылықтар үшін инспекциялық стансалардың рұқсаты мұқият түрде алынып тасталады. Нью-Йорк штатындағы Тергеу бөлімі (DFI) DMV-нің қылмыстық тергеу бөлімі болып табылады. Ол Нью-Йоркте орын алатын автокөлік ұрлықтарына, жеке басты ұрлауға және жалған құжаттармен байланысты қылмыстарға қарсы күрес үшін тергеушілерді жұмысқа алады. Бұл тергеушілер штаттың бейбітшілік сақшылары болып табылады, олар штат бойынша заңдарды орындау және тергеулер жүргізуге уәкілетті. Техас штатында Автомобильді ұрлау мен ұрлықтың алдын алу басқармасы (ABTPA) техастықтарға автокөлік ұрлығынан қалай қорғану керектігін үйретеді және автокөлік ұрлығы мен ұрлықты азайту үшін қаржылық гранттар ұсынады. Бұл басқарма сондай-ақ ұрланған автокөліктердің Мексикаға өтуіне кедергі келтіретін бағдарламаға қатысады. Стандартты құқық қорғау органдарымен салыстырғанда, DMV-нің заң қорғау агенттері өздерінің полициялық өкілеттіктеріне қатысты көбірек икемділікке ие. Егер DMV тергеуіндегі адам сұрақтарға жауап беруден немесе DMV-нің заң қорғау агенттерімен кездесуден бас тартса, оның тіркеуі мен нөмірлік белгілері жойылуы мүмкін. Азаматтың тергеу кезінде заң қорғау органдарының ант берген қызметкерлерімен сөйлеспеуге немесе кездеспеуге конституциялық құқығы болғанымен, конституциялық құқық мемлекеттік мекемеде автокөлікті тіркеуді қорғамайды. Полициялық өкілеттіктің осы икемділігінің тағы бір мысалы көптеген штаттардың мас күйде көлік жүргізушілерге қатысты саясатында көрінеді. Егер адам полициямен мас күйде көлік жүргізу күдігімен тоқтатылып, қандағы алкогольдің мөлшерін анықтау үшін үрлеу тестінен бас тартса, DMV сол адамның лицензиясын бір жылға қайтарады. Егер сотта осы адамның мас күйде екенін дәлелдеу жеткіліксіз деп табылса да, адам тек ішімдік тестілеуден бас тартқаны үшін ғана жүргізу құқығынан айырылады.

Duties of the DMV include enforcement of state and federal laws regarding motor vehicles. Many departments have sworn law enforcement officers who enforce DMV regulations that are codified in state law. In North Carolina, for example, the DMV contains an element known as "License and Theft." Stolen motor vehicles are tracked down by "Inspectors," sworn law enforcement officers of the state employed by the DMV, and suspected cases of fraudulent registrations, license plates, and/or theft of those elements are investigated. Inspectors also investigate independent inspection stations licensed by the DMV. At times, some of these stations violate DMV regulations codified by law. The most common of these violations is passing inspection for a vehicle with windows tinted below the legal limits. The penalty for such a violation is a $1,000 fine and, for first time offenders, a revocation of the inspection permit for 30 days. Inspection stations face permanent permit revocation for subsequent offenses. In New York, the Division of Field Investigations (DFI) is the criminal investigations arm of the DMV. It employs investigators to combat auto theft, identity theft, and fraudulent document related crimes that take place in New York. These investigators are armed New York State peace officers with statewide authority to enforce laws and handle investigations. In Texas, the Automobile Burglary and Theft Prevention Authority (ABTPA) educates Texans on how to protect themselves from motor vehicle theft and awards financial grants to curtail auto theft and burglary. The division is also involved in a program that helps to prevent stolen motor vehicles from entering Mexico. Compared to standard law enforcement officers, DMV law enforcement agents operate with greater flexibility when it comes to their specific police powers. If a person under investigation by the DMV refuses to answer questions or meet with DMV law enforcement agents, their registration and tags may be canceled. Although a citizen has a constitutional right not to speak or meet with sworn law enforcement officers while under investigation, no constitutional right protects a person's motor vehicle registration with a state agency. Another example of this flexibility of police powers is found in the policies of many states regarding suspected DUI offenders. If a person is stopped by police under suspicion of driving while impaired, and refuses a breath test to determine blood alcohol content, the DMV automatically revokes that person's license for one year. Even if evidence of that person's impairment is found insufficient at trial, the individual loses their driving privileges simply for having refused the sobriety test.

Жалпы сәйкестендіру

Көптеген штаттарда, егер сізде жүргізуші куәлігі болмаса, тұру орныңызды растайтын жеке куәлік беруге болады.

Ішімдіктің идентификаторы

Кейбір аймақтарда тұрғындарға спирттік ішімдік сатушыларына жасқа толуын растау үшін спирттік ішімдік туралы куәлік ұсынылады, бірақ мемлекеттік ID көрсету арқылы адамның алкоголь ішуге рұқсат етілген жасқа жеткендігін дәлелдеу көбінесе жеткілікті. Бұл – жасөспірімдердің алкоголь сатып алуына жол бермеудің тағы бір шарасы.