1963 ж. «Флора» атты 4-санатты Атлант мұхитындағы қауіпті дауыл. 7193 адам қаза болды. Куба, Гаити, және Тобaго аралдарына зиян келтірді. Тарихтағы ең қатты дауылдардың бірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1963 жылғы 4 категориялы Атлантикалық дауыл
Category 4 Atlantic hurricane in 1963
"Флора" дауылы тарихқа енген ең қасіретті Атлантикалық дауылдардың бірі болып саналады, оның салдарынан кем дегенде 7 193 адам қаза тапты. 1963 жылғы Атлантикалық дауыл маусымының жетінші тропикалық дауыл және алтыншы дауыл болған "Флора" 26 қыркүйекте Кабо-Верде аралдарынан оңтүстік-батысқа қарай 755 миль (1215 км) қашықтықтағы Интертропикалық конвергенция аймағында пайда болған. Бірнеше күн бойы әлсіз депрессия күйінде болғаннан кейін, 29 қыркүйекте тропикалық дауыл статусына ие болды. "Флора" қарқынды күшейе берді және 3 категориялы дауыл статусына жетіп, Желді аралдар арқылы өтіп, Тобагодан өтті, содан кейін Кариб теңізінде максималды тұрақты жел жылдамдығына қол жеткізді. Дауыл Гаитидің оңтүстік-батысына ең жоғары қарқынымен жеткенде батысқа бұрылып, солтүстік-шығысқа қарай бұрылмас бұрын төрт күн бойы Куба аймағынан өтті. "Флора" Багама аралдарынан өтіп, солтүстік-шығысқа қарай жылдамдады және 12 қазанда экстратропикалық циклонға айналды. Кубадағы баяу жылғалысының нәтижесінде "Флора" Куба, Гаити және Доминикан Республикасы үшін ең көп жауын-шашын жаудырған тропикалық циклон болып табылады. "Флора" салдарынан туған ауыр жәбірлер Атлант мұхитындағы тропикалық циклон үшін 1900 жылғы Галвестон дауылынан бері ең көп саналды.
Hurricane Flora is among the deadliest Atlantic hurricanes in recorded history, with a death total of at least 7,193. The seventh tropical storm and sixth hurricane of the 1963 Atlantic hurricane season, Flora developed from a disturbance in the Intertropical Convergence Zone on September 26 while located 755 mile (1215 km) southwest of the Cape Verde islands. After remaining a weak depression for several days, it rapidly organized on September 29 to attain tropical storm status. Flora continued to quickly strengthen to reach Category 3 hurricane status before moving through the Windward Islands and passing over Tobago, and it reached maximum sustained winds of in the Caribbean. The storm struck southwestern Haiti near peak intensity, turned to the west, and drifted over Cuba for four days before turning to the northeast. Flora passed over the Bahamas and accelerated northeastward, becoming an extratropical cyclone on October 12. Due to its slow movement across Cuba, Flora is the wettest known tropical cyclone for Cuba, Haiti, and the Dominican Republic. The significant casualties caused by Flora were the most for a tropical cyclone in the Atlantic Basin since the 1900 Galveston Hurricane.
Метеорологиялық тарих
26 қыркүйекте тропикалық конвергенция аймағындағы бұзылыс тропикалық депрессияға айналды. Қалыптасқан кезде депрессияның ұйымдасқан айналымы нашар болды, солтүстігі мен шығысында жолақты белгілер байқалды. Депрессия батыс-солтүстік бағытта жылжыды, ал дамығаннан кейін бір тәулік ішінде күрт ұйымдасуға ұшырамады. 27 қыркүйекте жолақты белгілер жойылды, бірақ орталықтағы конвекция аймағы кеңейді. 30 қыркүйекке дейін спутниктік суреттер қолжетімді болған жоқ, сол кезде төменгі деңгейдегі айналымды көрсететін кемелерден жеткілікті хабарламалар түспеді. Депрессия батыс-солтүстік бағытта жалғасты, және 29 қыркүйекте Флора тропикалық дауылға айналды, Тринидадтан оңтүстік-шығысқа қарай 901 шақырым, немесе Каеннен солтүстікке қарай 563 шақырым қашықтықта орналасқан. Оперативтік жағдайда ескертулер бір күннен кейін ғана жарияланды. Жылдам әлсіреп, дауылға айналғаннан кейін Флора батысқа бұрылды және оңтүстік-шығыс Кубаға Гуантанамо шығанағынан шығысқа қарай 30 миль (48 км) жерге соқты, желдің күші зор болды. Флораның солтүстігіндегі жоғары қысымдық жүйе дауылдың бағытын батысқа қарай бұрып, құрлық үстінде жылдам әлсіреуіне себеп болды. Флора 4 қазанда Кубаның солтүстік жағалауына жақындап, оңтүстікке бұрылды. Ол циклондық айналым жасап, Гранма провинциясының жағалауындағы суларға кірді. Флораның батысындағы антициклон дауылды солтүстікке бұрып, 7 қазанда Санта-Крус-дель-Сур маңында жағаға шығарды. Флора бастапқыда Кубаның орталық бөлігінде оңтүстік-шығысқа қарай жылжыды, ал 8 қазанның соңында қысқа толқынның құлдырауы дауылды солтүстік-шығысқа бұрып, Холгуин провинциясының жағалауына жеткізді. 9 қазанда Багам аралдарының оңтүстік-шығысынан өткеннен кейін Флора қайтадан күшейе бастады, ал 10 қазанда Бермудадан оңтүстікке қарай 290 миль (467 км) жерде орналасқан кезде қайтадан дауыл мәртебесіне ие болды. Дауыл солтүстік-шығысқа қарай жылжумен әлсіреп, 11 қазанда 1-ші санаттағы дауылға дейін төмендеді. Флора Атлант мұхитының солтүстігінде конвекциясын жоғалтып, 12 қазанда Ньюфаундлендтің Ресс мысынан 270 миль (435 км) шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан экстратропикалық циклонға айналды. Экстратропикалық қалдық келесі күні тарады. Төмен жатқан аймақтарда және жағажайларға жақын тұратын адамдарға биік жерге көшу ұсынылды. Әсіресе, Тобагода дауыл жақындап келе жатқаны туралы хабар екі сағат бұрын ғана жетті. 2 қазанда, Оңтүстік-Батыс Испаниолаға құрлыққа шығудан екі күн бұрын, Сан-Хуан метеорологиялық бюросы Доминикан Республикасындағы Барахонадан Гаитидің Суд-Эстине дейін дауыл туралы ескерту жариялады. Кеңес берушілер елдердің оңтүстік бөлігіндегі шағын кемелерге портта қалуға кеңес берді. Сол күні кешірек, Оңтүстік-Батыс Гаитиде дауыл туралы ескерту күшейтілді. Флора құрлыққа шыққан күні барлық жағалауларда және Санто-Домингоның батысындағы төмен жатқан аймақтардағы азаматтарға эвакуация жасау ұсынылды. Доминикан Республикасының Азаматтық қорғаныс жөніндегі уақытша директоры Кармело Ди Франко қауіпсіздік шараларын ұйымдастырды және Сан-Хуан метеорологиялық бюросынан тропикалық циклон туралы хабарламаларды таратты. Ди Франко сондай-ақ азаматтарға дауыл туралы жедел ақпарат беруді ұйымдастырды, бұл адам өмірін сақтауға көмектеседі деп сенді. Кубаның Ұлттық обсерваториясы Флораның орналасуы, күші, қозғалыс бағыты және қажетті ескертулер туралы радио хабарламаларын таратып отырды. Дауыл аралды тастап кеткен кезде 40 000-нан астам адам қауіпсіз жерге көшірілді. Ауа райы бюросы Флора жел бағытындағы өткелге енгеннен кейін солтүстік-батысқа қарай бұрылып, Багам аралдарына әсер етеді деп болжады. Синоптиктер Багам аралдарындағы адамдарға дайындықты тез аяқтауға кеңес берді, бірақ дауылдың көзі төрт күннен кейін ғана архипелагтан өтті. Флора солтүстік-шығысқа қарай теңізге бұрылғанда, синоптиктер Багам азаматтарына дауылға дайындалуға қайтадан кеңес берді, ал 9 қазанда ауа райы кеңестері Багамның оңтүстік-шығысына дауыл және күшті су тасқынына дайындалуға кеңес берді. Бір кеңесте дауылдың Оңтүстік-Шығыс Флоридаға жету ықтималдығы 50%-дан аз деп есептелді, бірақ ауа райы туралы хабарлар Флорида азаматтарына дауылды қадағалауды ұсынды. Флоридаға ең жақын нүктеде дауыл 330 миль (531 км) қашықтықта болды, бірақ дауылдың үлкен көлеміне байланысты Стюарттан Ки-Уэстке дейін дауыл туралы ескертулер жарияланды.
A disturbance in the Intertropical Convergence Zone turned into a tropical depression on September 26 while located about 755 mile (1215 km) southwest of the island of Fogo in the Cape Verde Islands. Upon forming, the depression had a poorly organized circulation with banding features to its north and east. The depression moved west northwestward, and the system failed to organize significantly by a day after developing. On September 27, the banding features dissipated, though the area of convection around the center increased. Satellite imagery was unavailable until September 30, during which there were not sufficient ship reports to indicate the presence of a low level circulation. The depression continued west northwestward, and it is estimated it intensified into Tropical Storm Flora on September 29 while located about 560 mile (901 km) east southeast of Trinidad, or about 350 mile (563 km) north of Cayenne, French Guiana. Operationally, advisories were not initiated until a day later. After quickly weakening to a hurricane, Flora turned more to the west in the Windward Passage, and restrengthened slightly to strike southeastern Cuba about 30 mile (48 km) east of Guantanamo Bay with winds of A high pressure system to its north turned the motion of the hurricane to a westward drift, causing it to weaken quickly over land. Flora neared the north coast of Cuba on October 4 before turning to the south. It executed a cyclonic loop and entered the coastal waters off Granma Province. An anticyclone to the west of Flora turned the hurricane to the north, bringing it ashore near Santa Cruz del Sur on October 7 with winds of around Flora initially turned southeastward over central Cuba, and late on October 8 a short wave trough turned the hurricane northeastward, bringing it into the coastal waters of the Holguín Province. After passing over the southeastern Bahamas early on October 9, Flora began to restrengthen, and on October 10 it again reached hurricane status while located 290 mile (467 km) south of Bermuda. The hurricane gradually weakened as it continued northeastward, and weakened to a Category 1 hurricane on October 11. Flora gradually lost its convection over the north Atlantic Ocean, and transitioned into an extratropical cyclone on October 12 while located 270 mile (435 km) east southeast of Cape Race, Newfoundland. The extratropical remnant dissipated the next day. People in low lying areas and near beaches were advised to evacuate to higher grounds, as well. Lead time was short, especially in Tobago which received news of the approaching hurricane just two hours before it struck. On October 2, two days before it made landfall on southwestern Hispaniola, the San Juan Weather Bureau issued a gale warning from Barahona in the Dominican Republic to Sud Est, Haiti. Advisories recommended small craft in the southern portions of the countries to remain at port. Later that day, the gale warning was upgraded to a hurricane warning in southwestern Haiti. On the day of when Flora made landfall, advisories recommended all citizens on beaches and in low lying areas west of Santo Domingo to evacuate. Carmelo Di Franco, the provisional Director of Civic Defense for the Dominican Republic, organized safety procedures and the dissemination of tropical cyclone bulletins from the San Juan Weather Bureau. Di Franco also organized for the transmission of hurricane emergency information to citizens, believed to reduce the loss of life. Officials at the Cuban National Observatory issued radio bulletins on the hurricane, which included the position of Flora, its intensity, direction of motion, and necessary warnings. By the time the hurricane left the island, more than 40,000 had been evacuated to safer areas. The Weather Bureau predicted Flora to turn to the northwest after entering the Windward Passage and affect the Bahamas. Forecasters advised those in The Bahamas to quickly complete preparations, though the eye of the hurricane did not pass over the archipelago until four days later. When Flora turned to the northeast out to sea, forecasters again advised Bahamian citizens to prepare for the hurricane, and on October 9, weather advisories advised the southeastern Bahamas to prepare for gale force winds and strong tides. One advisory considered there to be less than a 50% chance of the hurricane reaching southeastern Florida, though weather bulletins advised Florida citizens to monitor the hurricane. At its closest approach to Florida, the hurricane remained 330 mile (531 km) away, though gale warnings were issued from Stuart to Key West due to the hurricane's large size.
Әсері
+ Аймақтар бойынша дауылдың салдары Аймақ Өлім саны Зыян (1963 жылғы АҚШ доллары) Тринидад және Тобаго 24 $30 миллион Гренада 6 $25,000 Доминикан Республикасы 400+ $60 миллион Гаити 5,000 $180 миллион Куба 1,750 $500 миллион Ямайка 11 $11.9 миллион Багам аралдары 1 $1.5 миллион Флорида 1 0 Барлығы 7,193 $773.4 миллион Флора дауылы өзінің жолы бойында 7,000-нан астам адамның қаза болуына және шамамен 773.4 миллион долларлық (1963 жылғы АҚШ доллары, АҚШ доллары) зиянға әкелді. Егер 1998 жылы Флора сияқты дауыл болғанда, 12,000-нан астам адам қаза таруы мүмкін еді.
+ Storm effects by region Region Deaths Damage(1963 USD) Trinidad and Tobago 24 $30 million Grenada 6 $25,000 Dominican Republic 400+ $60 million Haiti 5,000 $180 million Cuba 1,750 $500 million Jamaica 11 $11.9 million Bahamas 1 $1.5 million Florida 1 0 Total 7,193 $773.4 million
Throughout its path, Hurricane Flora resulted in more than 7,000 deaths and about $773.4 million in damage (1963 USD$, USD). It is estimated that, if a hurricane like Flora had struck in 1998, it would have caused over 12,000 casualties.
Шығыс Кариб
Флора дауылы Барбадостан Эдит дауылынан кейін бірнеше күн өткен соң өтті. Екі дауылдың салдарынан шамамен 65 000 доллар (1963 жылғы АҚШ доллары) көлемінде шығын келді, негізінен балық аулау саласына. Флора дауылының ортасы Тобаго арқылы өтуге шамамен төрт сағат қалғанда, үлкен дауыл бүкіл аралда ауыр жаңбыр жаудыра бастады. Екі сағаттан соң, күшті желдер аралға соғып, Флора арал арқылы өте келе желдің жылдамдығына дейін жетеді. Ауыр жаңбыр салдарынан Маунт Диллон тауынан Кастараға қарай салып жүретін жолға үлкен балшық көшкіні жүрді. Бұл аралдағы ең белгілі балшық көшкіні деп есептеледі. Күшті жел кокос, банан және какао плантацияларына ауыр зақым келтірді, кокос ағаштарының 50%-ы жойылды, ал тағы 11%-ы қатты зақымдалды. Орман ағаштарының 75%-ы құлап, қалғандарының көп бөлігі де зақымданып қалды. Флора дауылы Тобагодағы 7500 үйдің 2750-ін қиратты және 3500 үйге зақым келтірді. Дауыл аралда 18 адамның өмірін қиып, егін мен мүлікке 30 миллион доллар (1963 жылғы АҚШ доллары) көлемінде зиян келтірді. Тринидадтағы желдің жылдамдығы жоғары болды, сонымен қатар күшті соққылар да болды. Солтүстік таулы аймақтағы ауыр жаңбыр мен күшті жел көру мүмкіндігін нөлге дейін төмендетті. Солтүстік жағалаудағы тау тізбегінің арқасында аралдағы зақым аз болды, жалпы сомасы 100 000 АҚШ долларына (1963 жылғы АҚШ доллары) жетті. Дауылдың салдарынан болған су тасқыны ең кең ауқымды болып саналды, ол көптеген көпірлер мен жолдарға үлкен зақым келтірді, ал дауылдан кейін бірнеше ай бойы көптеген жолдар қалыпты жағдайға келмей қалды. Елдің батыс бөлігінде су тасқыны болды. Дауыл шамамен 60 миллион доллар (1963 жылғы АҚШ доллары) көлемінде зиян келтіріп, 400-ден астам адамның өмірін қиды. Мирагоанеде үш күн ішінде ауыр жаңбыр жауды, жауын-шашын мөлшеріне жетті. Оңтүстік жағалаудағы дауыл толқынының күші белгісіз, бірақ шамамен 4 метрден асып кеткені болжануда. Күшті жел мен су тасқыны аймақтағы егінге елеулі зақым келтірді. Дауыл ел бойынша кофедің 25%-ын, жүгерінің 10%-ын және қант дақылдарының 15%-ын жойды, сонымен қатар банан мен апельсиннің көп бөлігі де жоғалды. Бұдан өзге, Флора Камагуэй және Ориенте провинцияларындағы қысқы күріш өнімінің шамамен 50%-ын, яғни ұлттық өндірістің шамамен 25%-ын жойды. Ориенте провинциясы, Кубаның мақта өнімінің жартысын өндіретін аймақ, мақтаның шамамен 50%-ын жойды. Көптеген азаматтар үйлерінің шатырында қалып қойды. Су тасқыны Кубаның барлық жерінде он мыңдаған үйлерге зақым келтірді немесе жойды. 20 қазанға дейін жасалған есепте дауылдың 21 мыңға жуық үйге зақым келтіргені және тек Ориенте провинциясында 11 мыңнан астам үйді жойғаны көрсетілді. Көптеген көпірлер, автомобиль жолдары мен теміржолдар, әсіресе Ориенте провинциясында су тасқыны, жер сілкінісі және су басу салдарынан өтпейтін болды. Дегенмен, зақымның көп бөлігі екінші деңгейдегі автомобиль жолдары мен теміржолдарға тиді. Аралға келтірілген жалпы зиян 11,9 миллион долларды құрады (1963 жылғы доллар). Сол күні Рагг Айленд аймағында да жаңбырлы дауылдар болды. Багам аралдарындағы Дункан Таун қаласында жауын-шашын мөлшері ең жоғары деңгейге жетті. Дауылдың өтуі жауын-шашын орманының биіктігін 800 футтан (244 метр) жартылай азайтты. Орманың шатыры бұрынғы биіктігіне жететініне 25 жыл өтті. Доминикан Республикасында дауыл аралды басып өткеннен кейін бір ай өткен соң да, көбінесе батыс провинциялардағы зақым туралы хабарлар белгілі болған жоқ. Сол жерде жолдар әлі де өтпейтін болды, үлкен аумақтарда электр жарығы жоқ еді, ал тікұшақтар шалғай аймақтарға саз бен барлық қону алаңдарындағы 3 футқа дейінгі судың болуына байланысты қона алмады. Бір ресми тұлға зерттеу топтарының адам өмірі мен жалпы зиян туралы ақпарат алу үшін бірнеше айлар қажет болатынын болжады. Куба үкіметі ағымдағы рациондарға қосымша шектеулер енгізді, соның ішінде ел тарихында алғаш рет қант рационын қосты. Кеңес Одағы қалпына келтіру үшін қажетті азық-түлік, дәрі-дәрмек және басқа да қажетті заттарды жеткізді, ал Еуропаның басқа да сателлит мемлекеттері көмек беруге уәде берді. Қытай 200 мың долларлық дәрі-дәрмек пен сүт ұнтағын жіберіп, сонымен қатар сол ақшаны қолма-қол берді.
Hurricane Flora passed Barbados a few days after Hurricane Edith moved through the area. The two hurricanes resulted in about $65,000 in damage (1963 USD), primarily to fishing interests. About four hours before the eye of Hurricane Flora moved over Tobago, the large hurricane began producing heavy rainfall throughout the island. Two hours later, strong winds began affecting the island, and while moving across the island Flora produced winds of up to While moving past Tobago, the hurricane produced rough surf and tides above normal. Heavy rainfall caused a large mudslide from Mount Dillon onto a road leading to Castara. This was considered the most well known mudslide on the island. The strong winds caused severe damage to coconut, banana, and cocoa plantations, with 50% of the coconut trees being destroyed and another 11% being severely damaged. 75% of forest trees fell, and most of the remaining were greatly damaged. The passage of Hurricane Flora destroyed 2,750 of Tobago's 7,500 houses, and damaged 3,500 others. The hurricane killed 18 on the island and resulted in $30 million in crop and property damage (1963 USD). Winds on Trinidad reached with much higher gusts of over Heavy rainfall and strong winds in the northern mountainous region lowered the visibility to zero. Due to the mountain range on its northern coast, damage on the island was minimal, totaling to $100,000 (1963 USD). Flooding from the hurricane, considered to be the most extensive on record, greatly damaged bridges and roads, with many roads left unpassable for several months after the hurricane struck. Over in the western portion of the country were flooded. The hurricane caused about $60 million in damage (1963 USD) and over 400 deaths. Intense rainbands dropped torrential precipitation estimated at over in Miragoâne, with one location recording over in three days. The storm surge on the southern coast is unknown, but estimated to exceed 12 feet (4 m). Strong winds and flooding caused significant damage to crops in the region. The storm destroyed about 25% of coffee, 10% of the corn, up to 15% of sugar crops throughout the country, while at least a majority of banana and orange crops were lost. Further, Flora destroyed an estimated 50% of winter rice crops in Camagüey and Oriente provinces – roughly 25% of production nationally. Approximately 50% of cotton was lost in Oriente Province, which produced about half of Cuba's cotton crop. Many citizens were left stranded at the tops of their homes. Floodwaters damaged or destroyed tens of thousands of homes throughout Cuba. A tabulation complete through October 20 indicated that the storm damaged approximately 21,000 homes and destroyed more than 11,000 others in Oriente Province alone. Many bridges, highways, and railroads, particularly in Oriente Province, became impassable due to flooding, landslides, and washouts. However, much of the damage was incurred to secondary highways and railways. Damage to the island totaled $11.9 million (1963 dollars). and hurricane force winds affected Ragged Island later that day. Rainfall amounts peaked at at Duncan Town, in the Bahamas. The passage of the hurricane reduced the height of the rainforest canopy above 800 feet (244 m) by half. Twenty five years passed before the canopy reached its previous height. In the Dominican Republic, damage reports were largely unknown by a month after the hurricane passed the island, primarily in the western provinces. There, roads were still impassable, large areas remained without electricity, and helicopters could not land in remote areas due to mud, silt, and up to 3 feet (1 m) of water in all landing fields. One official estimated several months would pass before survey teams could obtain information on loss of life and overall damages. The government of Cuba implemented further restrictions on ongoing rations, including adding rations on sugar for the first time in the country's history. The Soviet Union delivered large quantities of food, medicine, and other supplies vital to recovery, while the other satellite states in Europe promised aid. China sent medicine and powdered milk totaling about $200,000 in value while also contributing the same amount in cash.