Кіріспе

Figure It Out – американдық балалар ойын көрсетілімі, ол Nickelodeon телеарнасында көрсетілді. Алғашқы серияны Саммер Сандерс жүргізіп, 1997 жылдың 7 шілдесінен 1999 жылдың 12 желтоқсанына дейін төрт маусым бойы эфирде болды. Шоу 2012 жылы қайта жаңартылды, жүргізушісі – Джефф Сатфен, қайта жаңарту 2012 жылдың 11 маусымынан 2013 жылдың 16 шілдесіне дейін көрсетілді. Сериал бастапқыда Флорида штатының Орландо қаласындағы Universal Studios-тағы Nickelodeon студиясында түсірілді. Қайта жаңарту эпизодтары Лос-Анджелестегі Paramount Studios-тың 19-шы сахнасында түсірілді. Ерекше дағдылары немесе бірегей жетістіктері бар балалар шоуда қатысушылар ретінде бақ сынаса, Nickelodeon-тың төрт атақты жұлдызынан тұратын сарапшылар тобы қатысушының талантын сипаттайтын алдын ала белгіленген фразаны табуға тырысады. Сериал – Mark Goodson және Bill Todman жасаған танымал «What's My Line?» және «I've Got a Secret» ойын көрсетілімдерінің еркін бейімделуі. Сериалдың алғашқы көрсетілген соңғы эпизодынан кейін көп ұзамай, «Figure It Out» 2007 жылдың соңына дейін (Dish Network-та 2009 жылға дейін) Nick GAS телеарнасында қайталап көрсетіле бастады. Саммер Сандерс жүргізген сериалдың бірнеше эпизоды 2012 жылы TeenNick телеарнасында 1990-жылдарға арналған қайта көрсету блогы «The '90s Are All That» аясында көрсетілді.

Ойын процесі

Әрбір эпизодта екі топтамада үш реттен таймерлі турлар бар (бастапқыда барлығы 60 секундтық, қайта жаңарту сериясы үшін екінші және үшінші турлар 45 секундтан ойналды), онда қатысушының дағдысын болжау үшін алқа мүшелері иә немесе жоқ сұрақтарын кезекпен қояды. Әрбір «иә» жауабы үшін алқа мүшесінің кезегі жалғасады. Алқа мүшесі «жоқ» жауабын беретін сұрақ қойғаннан кейін, оның кезегі аяқталады және келесі алқа мүшесінің кезегі басталады. Егер алқа мүшесі өз кезегінде сұрақ ойлап таба алмаса, ол кезегін келесі алқа мүшесіне жіберуге болады. Алқа мүшесі құпия дағдыны сипаттайтын сөз тіркесінің бір бөлігі болып табылатын сөзді айтқан сайын, сол сөз ойын тақтасындағы жұмбақты ашады. Бұл ойын тақтасы түпнұсқа серия кезінде «Жауап беретін Билли» деп аталды және шоудың кейінгі нұсқаларында жай ғана «Ол» тақтасы деп белгілі. Ойын тақтасы сөз тіркесінің қандай сөздері ашылғанын көрсетеді, ал алқа мүшелері шеше алмаған сөздерді білдіретін бос орындарды қалдырады. «of» және «an» сияқты сөздер мен есімдіктер автоматты түрде беріледі. Шоудың басындағы эпизодтарда төрешілер тақтадағы сөздердің синонимдерін қабылдады (мысалы, алқа мүшесі «carol» сөзін айту арқылы «ән» сөзін ашты, ал тағы бір эпизодта алқа мүшесі «tossing» сөзін «лақтыру» сөзін айту арқылы ашты). Кейін бұл ереже өзгертіліп, алқа мүшесі қатысушының дағдысындағы сөзді дәл айтуы керек болды, сонда ғана ол сөз тақтада ашылатын болды. Қатысушы әр турдан кейін өз дағдысы болжалмаған жағдайда жүлде жеңіп алады. Үшінші турда жеңіске жеткендер үшін жүлде – саяхат. 1-маусымда жүлделер көбінесе бұрынғы Nickelodeon шоуларынан қалған заттардан тұрды, мысалы «Double Dare», «Legends of the Hidden Temple» және «Global Guts». «Nintendo 64» сияқты тауарлық жүлделер және «Kids Foot Locker», «Toys "R" Us» және «Loew's» дүкендеріне арналған сыйлық карталары кейінгі маусымдарда жүлде ретінде пайда бола бастады. Егер 3-тур кем дегенде бір сөз ашылмастан аяқталса, әр алқа мүшесі қатысушының дағдысы туралы соңғы бір болжам жасайды (соңғы болжам кезінде берілген кез келген дұрыс сөздер ашылады, ойын барысындағыдай). Ойын, егер алқа мүшесі құпия дағдыны болжаса немесе «соңғы болжам» кезеңінен кейін құпия дағды дұрыс болжалмаса, аяқталады. Әр тур кезінде алқа мүшелері құпия сөз тіркесінің бір сөзін табуға көмектесетін бір ишарат алады. Ишарат көбінесе күнтізбелер туралы меңзеу жасау үшін күндер сияқты физикалық заттар түрінде болады, дыбыстар (сирек қолданылады), 4-6 маусымдардағы «ілмек кано» алқа мүшелерінің үстіндегі ілмек қораптарынан шашырап, оларды кіршіктейтін, әсіресе Сатфен дәуірінде, алқа мүшелерін ілмек қораптарын ашу кезінде сақтық танытуға мәжбүр етті, немесе пантомима («Шарда бригадасы» (1-4 маусымдар), «Күйес күші 3» (5-6 маусымдар), әдетте 3-тур кезінде сөз тіркесінен сөзді орындайтын екі немесе үш актерлік құрам мүшесі). «Күйес күші 3» кейде пантомиманың орнына пикшнри пайдаланды. Екінші және үшінші турдың басында екі немесе үш ишараттың қысқаша мазмұны қатысушы мен жүргізушінің жанындағы мониторда көрсетіледі. Ойын соңында, құпия дағды ашылғаннан кейін, қатысушы өз шеберлігін көрсетеді және оны жүргізушімен және алқа мүшелерімен талқылайды.

Құпия лаймалық әрекет

Әр ойынның 2-турадан бастап, студиялық көрерменнің кездейсоқ таңдалған мүшесі сыйлық үшін ойнайды (Nintendo 64 немесе 1-ші маусымдағы тау велосипеді, немесе 2-ші – 6-шы маусымдардағы Figure It Out брендтік киімдері сияқты тауарлық сыйлық). Егер кем дегенде бір немесе бірнеше сарапшылар құпия лайм әрекетін орындаса, олар 3-тураның соңында лаймға түсіріледі, әсіресе сарапшылардың бірі ережелерді бұзып, екінші мүмкіндік алса (1-ші маусымда құпия лайм әрекеті 1-тураның соңынан кейін кез келген уақытта, тіпті туралар арасында және қатысушы өз құпиясын орындаған кезде де іске қосылуы мүмкін), ал көрермен сол сыйлықты жеңіп алады. Бастапқы шоудың тұрақты жарнамашысы "J" ол қатысқан әрбір бөлімде құпия лайм әрекеті қандай екенін жариялайтын. Құпия лайм әрекеті деп белгіленген әрекет әдетте қарапайым және дерлік кепілді: мезгілге тиісу, сол жаққа қарау (бұл рефлекстік болды, өйткені мезгілдер көбінесе панельдің сол жағына апаратын кішкентай жолмен туннельден шығарылатын), "Сіз бе?" немесе "Бұл ба?" сөздерін қолдану, кейде мезгілдер үшін пайдаланылатын панельдің артындағы көрерменге қарау, "Білмеймін" деу (сарапшы Дэнни Тамберелли шатасқанда оны қатты айтумен белгілі болды), белгілі бір есімге ие болу және тіпті сарапшы болу. Мысалы, Стив Бернс (Blue's Clues) "көк иті бар" құпия лайм әрекеті болғандықтан лаймға түсірілді, Алекс Хартман (Power Rangers Samurai) "жұмыста қызыл юниттар кигендіктен", Джейд Рамси (House of Anubis) "бірдей егіз қарындасы бар" құпия лайм әрекеті болғандықтан, Райан Поттер (Supah Ninjas) "супер ниндзя болғандықтан", ал 2012 жылғы жаңарудың бірінші бөлімінің екінші ойынында бүкіл панель "іш киім кигендіктен" құпия лайм әрекеті болғандықтан лаймға түсірілді. Кейбір әрекеттерді күштеп орындау мүмкін емес, мысалы "кокос туралы ойлау" немесе "саңырауқұлақ сорпасы туралы ойлау". Әсіресе соңғы маусымдарда, сәтті әрекет көбінесе алдын ала болжауға болатын қорытынды болды – айнымалылар тек ол қашан іске қосылады және кім іске қосады (міндетті түрде сарапшы емес) болды. Құпия лайм әрекеті іске қосылғанда, барлық ойын тоқтатылады (сағатты қоса алғанда), сарапшы лаймға түсіріледі, әрекет ашылады және лаймның қайталануы көрсетіледі, содан кейін ойын жалғасады. Алып барушы әрекетті біледі және кейде сарапшыларды бірдеңе айтуға немесе тигізуге мәжбүрлеп, оны орындауға тырысады (бір бөлімде әрекет "басыңызға тиісу" болды. Сандерс басына тиіп: "Шашыңызға бірдеңе жасадыңыз ба?", - деді, бұл панельдің реакция ретінде өз басына тигізуіне себеп болды).

Құрмет сөзі

2012 жылы қайта жаңғыруда, әр ойыннан бұрын, бірінші немесе екінші қатысушының құпияларынан бір сөз "Абырой сөзі" деп белгіленуі мүмкін. Егер топ осы сөзді атай алса, қатысушы лайға мазаланады. Қатысушы лайға мазаланғанда, ойын және таймер тоқтатылады. "Абырой сөзі" ашылғаннан кейін, топтың атай алуымен немесе қатысушының аталмаған сөздерді толтыруымен, ол шоудың соңына дейін қолданыстан шығарылады.

Өндіріс

Figure It Out-тың түпнұсқа нұсқасының түсірілімі 1997 жылдың 24 наурызында басталды және бір айдан кейін Флорида штатының Орландо қаласындағы Nickelodeon студиясында 40 бөлімдік тапсырыспен аяқталды. 2013 жылы Сатфен Twitter желісінде Figure It Out қайта жаңғыруының жаңа бөлімдері түсірілмейтінін растады.

Форматтың өзгеруі

3-маусымы (1998 жылдың күзінде) — Сериал «Figure It Out: Family Style» болып өзгерді, онда екі немесе үш қатысушы туысқан, әдетте ата-анасы немесе бауырлары болды. Кейде екінші жартысында сарапшылар алқасы қатысушының отбасы мүшесін шақыратын болды. Кейде Шарад бригадасына қатысушылар мен жүргізушінің отбасы мүшелері қосылатын. «Figure It Out: Family Style»-да Кішкентай Билли де болды. Егер сарапшылар қатысушының құпиясын тапса, Кішкентай Билли (шашы мен дөңгелектері бар, Билли Жауап Басының кіші нұсқасы) пайда болатын. Сэммер отбасының ерекше қабілеті туралы сұрақ оқиды, содан кейін әрбір сарапшы бір (мүмкін емес) жауапты болжауға тырысады. Егер олар шеше алмаса (көбінесе олар оны күлкілі жауаптарға арналған жауаптарды болжаудың тегін мүмкіндігі ретінде қарастырғандықтан, ешкім дұрыс жауап берген емес), Кішкентай Биллидегі жауап ашылып, отбасыға сыйлық жеңіп алуға тағы бір мүмкіндік беріледі (әдетте, құпия лайлы раундтарда қолданылатын «Figure It Out» киімдері). Кейбір эпизодтарда Джоанн Дюма шоудың дикторы болып жұмыс істеді. 4-маусымы (1999 жылдың күзінде) — Шоу «Figure It Out: Wild Style» деп қайта аталды және тек жануарларға қатысты қабілеттерге назар аударды; сонымен қатар, Билли Жауап Басы әртүрлі жануарлардың пішініне келтірілді. Бұл эпизодтар кезінде сарапшылар шаштарын, париктерін және макияждарын ерекше етіп, есімде қаларлық көрініс жасады. Кейде Джейдің өзі баяндама жасамай, кейбір эпизодтарды оның иті баяндайтын. Бұл Лори Бет Денберг қатыспаған «Figure It Out» маусымы, өйткені ол «Стив Харви шоуында» жұмыс істеді. Бұл эпизодтар кезінде жеті сарапшы – Стив Бернс, Шейн Свит, Эрин Дж. Дина, Кристи Нонингс, Айрин Нг, Кевин Копелоу және Карим Блэкуэлл Денберг отырған орынды толықтырып алды. Бұл маусымда аңызға айналған жануарлар сарапшысы және тележүргізуші «Жаңартқыш» Джек Ханна да жиі қатысты, ол алғашқы жартысында жануарды ұстап, кейін сахнадан шығарып алып, қалған сарапшылармен бірге лайға мазаланды. 5-маусымы (2012 жылдың жазы) — Шоу бастапқы атауына оралды және Джефф Сатфен жүргізуші болды. Элль Янг диктор болып тағайындалды. Декорациялар, жүргізуші, сарапшылар, тақырыптық музыка және логотип Nickelodeon-ның қазіргі көрермендеріне бейімделу үшін өзгертілді. Ойын процесі де Word of Honor элементін қосу және екінші және үшінші раундтардың ұзақтығын қысқарту үшін сәл өзгертілді (бастапқыда барлық раундтар 60 секундтан тұрды; жаңа нұсқада екінші және үшінші раундтар 45 секундтан тұрады). Сонымен қатар, Билли Жауап Басы «Бұл тақта» деп өзгертілді, Клюк Экспресс «Клюк Костер» деп аталды, ал Шарад бригадасы Лоренц Арнелл, Геворг Манукян және Джулия Средницкидің қатысуымен «Клюк Форс III» деп өзгертілді. 6-маусымы (2012 жылдың күзі және 2013 жылдың жазы) — Шоу жазғы үзілістен кейін қайта оралды. Шоу стилі бұрынғыдай, бірақ бесінші орындық және лай шашырату құрылғысы қосылған панель үстелі сияқты бірнеше өзгерістер болды, бұл жазғы байқауда жеңіп алған балаға бір эпизодқа қатысуға мүмкіндік берді (жеңімпаз баланың эпизодынан бұрын және кейін бесінші панель орындығы болған жоқ).