Кіріспе
Клондалкин – Ирландияның Дублин қаласының батысында орналасқан, Дублин округіне қарасты қала. Аймақтың орталық нүктесі болып табылатын 8 ғасырда салынған дөңгелек мұнарасы бар. Клондалкин – сонымен қатар Апперкросс ежелгі барониясындағы азаматтық приходтың және қалалық жердің атауы, және кейбір жергілікті діни приходтармен байланысты қолданылады. 2022 жылғы халық санауы бойынша Клондалкин деп белгіленген барлық сайлау округтерінің халқы 47 938 адамды құрады.
Clondalkin is a suburban town in County Dublin, west of Dublin city centre, Ireland, under the administrative jurisdiction of South Dublin. It features an 8th century round tower that acts as a focal point for the area. Clondalkin is also the name of a civil parish and a townland in the ancient barony of Uppercross, and is also used in relation to some local religious parishes. The population of all electoral divisions labelled as Clondalkin was 47,938 as of the 2022 census.
Христиан дәуірі
Клондалкин шамамен 1400 жыл бұрын (мүмкін 6 ғасырдың соңы немесе 7 ғасырдың басында) Қамак өзені бойында қасиетті Кронан Мочуа құрған монахтардың қонысы ретінде пайда болған деп саналады. Дөңгелек мұнара, шамамен екі ғасырдан кейін (790 жыл шамасында) монастырь құрамына салынған. Бұл оны ерекше мұнара жасайды, себебі көптеген ғалымдар олардың салынуының басты кезеңі 10 ғасырдың басы мен 12 ғасырдың соңы аралығында болғанын айтады, ал бұл мұнара 10 немесе 11 ғасырда салынған болуы мүмкін. 8 ғасырда Фугилл Клондалкин епискобы болды және сол кезде маңызды жаңалықтар жазылған – олардың ең танымалдары Германияның Карлсруэ қаласында сақталатын Клондалкин миссалы.
Викингтердің келуі
Клондалкин 832 жылы викингтер тарапынан тоналып, монастырь толығымен өртеніп кеткен. Дублиннің ерте норвегиялық патшаларының бірі, Амлаиб Конунг 9 ғасырдың ортасында осы орында бекініс салған. 867 жылы Лоигис патшасы Кенетиг мак Гайтень бастаған күштер Клондалкиндегі бекіністі өртеп, Амлаибтың 100 жақтасын өлтірді. Кейін монастырь қайта жаңартылып, айналасындағы басқа монастырлардың көмегімен викингтердің христиан дініне көшуіне әсер етті. Аймақ 1014 жылы Клонтарф шайқасында Брайан Борудың жеңісіне дейін норвегиялықтардың билігінде болды.
Норман дәуірі
Клондалкин 1171 жылы нормандтардың шапқыншылығы кезінде Ричард де Клэр (Strongbow) пен Ирландияның соңғы Жоғары Королі Руайдри Уа Конхобхаир арасындағы шайқасқа куә болды, бұл тағы бір тарихи оқиға болды. Клондалкин – Апперкросс ежелгі барониясындағы азаматтық приход. Приходтың бір бөлігі, жалғыз Бланделстаун қалашығынан тұрады, батыстағы Ньюкасл барониясында орналасқан.
17 ғасырдан бастап
Ғасырлар өткен соң Клондалкин 1641 жылғы көтерілістегі шайқастардың бірінің ортасы болды. Ол кезде Ульстердегі, кейіннен корольдіктің басқа бөліктеріндегі ирландтықтар мен Лейнстер Палесіндегі ескі ағылшындар Вестминстер билігіне қарсы шықты. (Ирландияның сол кезде өз парламенті болған, бірақ оның құқықтары Пойнинг заңдары сияқты нәрселермен шектелген болатын.) Клондалкин қағаз фабрикасын 19-шы ғасырдың басында Томас Сири мен ұлы құрды. Меншік иесі жылдар бойы ауысып, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде өндіріс ең жоғары деңгейге жетті, себебі назар соғысқа қажетті өнімдерге ауысты. 1987 жылы фабрика соңғы рет жабылды, ал өнімділік азайды. Фабриканы қуатпен қамтамасыз ету үшін су Саггарт арқылы Бриттас көлдерінен келді.
Тарихи ерекшеліктері
Клондалкиннің ең маңызды нысаны – VIII ғасырда салынған дөңгелек мұнара, тарихи Дублин графтығында сақталған төрт мұнараның бірі. Елдегі ең ежелгілерінің бірі саналатын мұнараның биіктігі 25,6 метр, ал үстіндегі конустық қақпағы әлі де түпнұсқасы. 2017 жылдың шілде айында ауылдың орталық бөлігінде «Дөңгелек мұнара мұра орталығы» ашылды. Бұл, тарихи дөңгелек мұнараны интерактивті түсіндіру орталығымен және монастырь стиліндегі бақпен жаңғыртуға жұмсалған 3,5 миллион еуролық инвестицияның нәтижесі. Орталық Клондалкиннің және дөңгелек мұнараның тарихын қамтиды. Клондалкинде V ғасырда Әулие Бригиданың бейімделгендерді шомылдыру үшін салған делінетін Қасиетті Бригида құдығы да бар. Сол құдыққа емдік қасиеттер тән деп сенген. Талли қамалы – қамал және ұлттық ескерткіш.
Жайлы орындар мен кәсіпорындар
Клондалкин ауданында 2016 жылы шамамен 46 000 адам тұрды. Халыққа қызмет көрсететін сауда орындарында төрт ірі супермаркет желісінің филиалдары бар. Ауыл орталығында адвокаттар, мейрамханалар, пабтар, шаштараздар және дәріханалар сияқты бірнеше шағын кәсіпорындар орналасқан. Клондалкинде бұрын Карнеги кітапханасы болған ғимаратта Оңтүстік Дублин кітапханаларының филиалы бар. Сент-Марияның Пәк Жүрегі шіркеуінің қарсысындағы Солтүстік Клондалкин кітапханасы 2019 жылдың соңында ашылуға жоспарланған. Сондай-ақ, пошта бөлімі де бар. Ирландия шіркеуі, Сент-Джон шіркеуі 1789 жылы ортағасырлық шіркеу орнында салынды және 1854 жылы кеңейтілді. Уитфилд түрмесі мен Кловерхилл түрмесі Клондалкинге жақын орналасқан екі түрме. Microsoft, Google, Amazon, Arytza, Wyeth, Takeda және Pfizer компанияларының барлығы Grange Castle бизнес-паркінде маңызды деректер орталықтары мен дамыту нысандарына ие. 2014 жылдың наурызында Клондалкин Ирландиядағы 51-ші "Әділ сауда қаласы" атанды. Белиз және Сальвадордан келген фермерлер, жергілікті кеңесшілер мен қоғамдық өкілдер осы оқиғаны атап өту үшін Клонберис ұлттық мектебінде өткен салтанатқа қатысты.
Көлік
Клондалкин Дублин қаласының орталығына, жақын маңдағы қалашықтарға және Таллахт сияқты көршілес елді мекендерге қоғамдық көлікпен қызмет көрсетеді. Dublin Bus 13, 60, 68, 69, 151, G2 және L54 автобустық бағыттарын ұсынады. Go Ahead Ireland компаниясы да W2 және L51 сияқты басқа автобустық бағыттарды қамтамасыз етеді. Олардың көпшілігі Клондалкинге жақын Раткуль және Ньюкасл сияқты аудандардан Клондалкин арқылы қала орталығына қатынайды, ал кейбір бағыттар Клондалкинді Лиффи аңғары, The Square, Лукан және Лейкслип сияқты басқа жергілікті аймақтармен байланыстырады. Luas қызыл желісі Red Cow алмасу паркі мен тұрақ станциясынан өтеді, бұл Таллахт қаласындағы қала алаңымен және Дублин қаласының орталығымен байланыстырады. Дегенмен, Luas станциясы Клондалкин ауылынан шамамен он бес-жиырма минуттық жерде орналасқан. Клондалкин теміржол станциясы 1846 жылдың 4 тамызында ашылып, 1947 жылдың 9 маусымында жүк тасымалы үшін жабылды. 1990 жылдары ол жолаушылар тасымалы үшін қайта ашылды. Iarnród Éireann (Ирландия теміржолы) басқаратын қалалық пойыздар Дублиндегі Хьюстон станциясы мен Килдэр графтығындағы Килдэр қаласы арасында жүреді. Баунгоның солтүстігіндегі Фонтиллде бұрынғы станцияны толықтырудың орнына жаңа станция салынды. 2008 жылы ескі Клондалкин станциясы төрт жолды теміржол желісін салу үшін бұзылды, бұл экспресс пойыздарға Килдэр желісіндегі аймақтық қызметтерге кедерессіз өтуге мүмкіндік берді. Bus Éireann қызметтері Клондалкиннің жанындағы N7 тас жолындағы Ньюлендс Кросста жолаушыларды түсіріп, аптады. Бұл бағыттар елдің батысы мен оңтүстігіне қатынайды, ал солтүстікке бағытталған бағыттар Ньюлендс Кросты өтпейді. 2007 жылдан бастап Клондалкин жоспарланып отырған Дублин метросының Батыс желісінің басты бағытының ішіне енгізілді.
Медиа
Бұл аймақты екі жергілікті газет қамтамасыз етеді: "Клондалкин Эхо" және "Клондалкин Газетте". Екіншісі Gazette Group Newspapers (Irish Times-тің бір бөлігі) басып шығарады және 2005 жылдың қазан айында жарық көрді. "Клондалкин жаңалықтары" Клондалкин тұрғындарына тегін жеткізіледі.
GAA
Қаланың ең көне спорт клубы - 1884 жылдың желтоқсанында құрылған және Конвент-роудта орналасқан Round Towers GAA клубы. Клуб мүшелері Дублин қаласын он тоғызыншы ғасырдан бері облыстар аралық жарыстарда көрсетіп келеді, Том Эррити 1890 жылдары бірнеше «Барлық Ирландия» аға футбол медальдарын жеңіп алғаннан бастап. Жақында Джим Гэвин 1995 жылы Дублинмен, ал 2010 жылдары жаттықтырушы ретінде бірнеше «Барлық Ирландия» аға медальдарын жеңіп алды.
Футбол
Қаланың басты футбол командасы – Клондалкин Селтик ФК, ол 1969 жылы құрылған. Командалары Ленстердің жоғары лигасы, Дублин және аудандық мектеп лигасы сынды жарыстарда бақ сынап келеді. Бұрын қаланың екі танымал футбол командасы болған: Мойл Парк Past Pupils FC және Нилстаун Рейнджерс (FAI Junior Кубогының бұрынғы жеңімпаздары). St Francis Boys FC бастапқыда Либертис ауданында орналасқан болатын, бірақ қазір Джон Хайленд Парк, Балдоннелде, Клондалкинге жақын жерде өнер көрсетуде. Басқа да жергілікті командалардың ішінде Бут Роуд Селтик, Касл Парк ФК, Мурфилд Юнайтед және Нокмиттен Юнайтед бар. Соңғысы 2008 жылы Hillview және Monksfield клубтарының бірігуі нәтижесінде құрылған, ересектер мен мектеп оқушыларының футбол клубы. Коллинстаун ФК, Лиффи Валли Рейнджерс және Клондалкин Селтик ФК да аймақтағы қарқынды дамып келе жатқан футбол клубтары.
Регби
Регби одағы Клондалкин Регби клубында, Кингсвудта ойналады, олар 2006 жылғы Спенсер кубогының және 2006 жылғы 18 жасқа дейінгі Премьер лиганың жеңімпаздары атанды. Клуб 1973–74 жылдары құрылған және төрт ересек командасы мен бірнеше жасөспірімдер және жастар командаларын ұстап тұрады.
Бокс
Бернард Данн, бұрынғы WBA супер батам салмағы бойынша әлем чемпионы, Клондалкин қаласындағы Нилстауннан шыққан. 2008 жылғы Олимпиада ойындарында бокспен күміс жүлде жеңіп алған Кенни Иган да Клондалкиннен, бастапқыда Вудфорд елді мекенінен.
Баскетбол
Дублин Lions баскетбол клубы Дублин ерлер баскетбол лигасының 2, 3 және 4 дивизионында, Дублин әйелдер баскетбол лигасының 2, 5 және 6 сыныптарында ойнайтын командаларға ие. Балалар командалары мен 4-тен 10 жасқа дейінгі жасөспірімдер академиясы да бар. Клуб Coláiste Bride және Moyle Park колледждерінің арасында орналасқан. Ирландияның ұлттық бейсбол стадионы, О'Малли Филд, Клондалкиннің оңтүстік-батысындағы Коркаг Демесне паркінде орналасқан. Бұл Ирландия ұлттық бейсбол командасының үйі.
Білім
Клондалкинде әр түрлі діни ұйымдарға қарасты бастауыш және орта мектептер бар. Оның бастауыш мектептері: Сент-Ронанс, Клонбуррис ұлттық мектебі, Sacred Heart Sruleen ұлттық мектебі, Сент-Жозеф ұлдар ұлттық мектебі, Scoil Íde, Scoil Áine, Сент-Джон ұлттық мектебі (Ирландия шіркеуі), Scoil Mhuire, Talbot S. N. S және Scoil Nano Nagle. Орта мектептер: Мойл Парк колледжі (ұлдарға арналған), Диансрат қоғамдық колледжі, Колледж Бриде (қыз балаларға арналған), Коллинстаун Парк қоғамдық колледжі және Сент-Кевин қоғамдық колледжі. Клондалкинде сонымен қатар үш Gaelscoileanna (ирланд тіліндегі мектептер) бар: Gaelscoil Chluain Dolcáin және Gaelscoil na Camóige бастауыш білім беретін деңгейде және Coláiste Chilliain орта білім беретін деңгейде.
Жергілікті ұйымдар
Қоғамдық ұйымдарға Toastmasters International ұйымы, Мальта орденінің бөлімшесі және бірнеше жастар тобы, соның ішінде Clondalkin жастар театры (Ирландия жастар драмасының ұлттық қауымдастығымен байланысты) кіреді. Қалада сонымен қатар Сент-Джозеф құбыр тобы орналасқан; 1937 жылы құрылған бұл топ бірнеше рет Бүкіл Ирландия чемпионатында жеңіс туын көтерді. 1986 жылы жергілікті жерде Clondalkin жастар тобы құрылды. Ирландия скауттары көбінесе кешкі уақытта скауттар залында жиналады. Ұлдар мен қыздар бригадалары, қыздар гидтері мен Браунилер Сент-Джон шіркеуінің залында кездеседі. Жергілікті драмалық үйірмелер – Clondalkin драмалық тобы және Clondalkin жастар театры. Clondalkin Tidy Towns тобы 2012 жылы құрылған. Олар 2012 жылы Оңтүстік Дублин округінің «Жылдың қоғамдық тобы» атағымен марапатталды және сондай-ақ 2012 жылғы «Pride of Place» сыйлығының иегері атанды. 2023 жылдың маусым айында олар Оңтүстік Дублин округі кеңесінің Мэрінің «Қоғамдық батыр» сыйлығының жеңімпаздарының қатарында болды. Азаматтық қорғаныс 2010 жылы Deansrath-та бөлімше құрды. Ол қосымша өрт сөндіру, шұғыл медициналық көмек және таяз судағы техникалық құтқару операцияларына маманданған. Дублин азаматтық қорғанысының Clondalkin бөлімшесіне жүктелген маңызды міндеттердің бірі – 2011 жылдың 24 қазанында Clondalkin ауылындағы Camac өзенінің жанындағы су тасқынынан зардап шеккен үйлерге жауап беру болды.
Ирланд тілі
Áras Chrónáin ирланд тілі мен мәдениетін (мысалы, музыка және би) насихаттайды. Муинтр Хронайн 1978 және 1988 жылдары ең басты ұлттық Glór na nGael сыйлықтарымен марапатталды және 1991 жылы Oireachtas na Gaeilge-ге төралқа болды. Oireachtas na Gaeilge ұлттық директоры – Клондалкин қаласынан Лиам О Маолаода. Pop Up Gaeltacht ирланд тіліндегі халықтық жобаның негізін Clondalkin тұрғыны Peadar Ó Caomhánaigh бірлесіп құрды. Клондалкинде екі Gaelscoileanna (ирланд тіліндегі бастауыш мектептер) мен Gaelcholáiste (ирланд тіліндегі орта мектеп) -де оқитын шамамен 1500 ирланд тілінде сөйлейтін оқушы бар. Клондалкинді ирланд тілі желісінің аймағы деп белгілеу туралы идея 2012 жылы "Gaeltacht" анықтамасына енгізілген ұсынылған түзетулер негізінде көтерілді, ол "географиялық аумақтардың орнына тілдік критерийлерге негізделген" болуы керек.
Саясат және жергілікті басқару
Клондалкин Дублиннің батыс орталық сайлау округінің құрамына кіреді. Клондалкин көбінесе Оңтүстік Дублин округі кеңесіне сайлауда Клондалкин жергілікті сайлау аймағында орналасқан (Раткуль, Ньюкасл және Саггартпен бірге), ал кейбір бөліктері Таллагт Орталық жергілікті сайлау аймағына қарасты.
Климат
Бұл аймақтағы климаттың ең жоғары және ең төмен температуралары арасындағы айырмашылық шамалы, және жыл бойы жеткілікті жауын-шашын жауады. Бұл климат үшін Кёппен климаттық жіктелімінің субтипі "Cfb" (батыс теңіз жағалауы климаты / мұхиттық климат).