Кіріспе
Ballyshannon) – Ирландияның Донегал графтығындағы қала. Ол графтықтың оңтүстік жағында, Дублиннен келген N3 тас жолы аяқталатын және N15 тас жолы Ерне өзенін кесіп өтетін жерде орналасқан. 1613 жылы құрылғандықтан, Ирландияның ең көне қалаларының бірі болып саналады.
Ballyshannon is a town in County Donegal, Ireland. It is located at the southern end of the county where the N3 from Dublin ends and the N15 crosses the River Erne. Incorporated in 1613, it is one of the oldest towns in Ireland.
Орналасқан жері
Балишаннон, яғни «Сеннахт боғазының аузы» деген мағынаны білдіреді, осыған дейін белгісіз ортағасырлық шіркеу мен зираттың жаңадан ашылуына байланысты, онда 1100 мен 1400 жылдар аралығында пайда болған жүздеген қаңқалар бар. Бұл жерден көптеген артефакттар табылды, соның ішінде күміс ұзын крест пеннилері мен Генрих III (1251–1276) және Эдуард I (шамамен 1280–1302) билік құрған кезден қалған жарты пеннилер. Басқа табылған заттарға сүйек мұқабалары, шапан шыналары және көптеген қаңқалардың қолында орналасқан кварц бөлшектері кірді. Түрлі кезеңдерден тағы көптеген орындар бар деп есептеледі, соның ішінде неолиттік қабір және Ирландияның биік патшасы Эд Руадтың қабірі, оның үстінде Сент-Анн шіркеуі (Ирландия шіркеуі) салынған деп есептеледі, ол қаланың ең биік орнында – Мулгузда орналасқан. Муллагнашидегі үйінділердің соңғы іздері 1798 жылы төбеге бекініс салынған кезде жойылған. XVIII ғасырдағы шіркеудің қорымы мен кедейлердің жерлеу орны екеуі де Сидх Аидх Ройд, Қызыл Хьюдың әулие төбесі деп аталды. Мулгустағы «sheeman» (ирланд тіліндегі sidh сөзінің ағылшыншасы) «әулиелер» дегенді білдіреді. Халық сенімінде төбелердің ішкі бөлігі феялардың мекені деп есептелген, ал жергілікті дәстүр феялық халықтың ерліктері туралы, әсіресе Финнер құмды төбелері мен Баллишаннонның Уордтаун ауданында айтылады. 1906 жылы Мулгустағы төбеде қазба жұмыстары жүргізіліп, жер асты камералары табылды. Ульстер жылнамасына сәйкес, викингтер 795 жылы жақын маңдағы Инишмуррей аралына шабуыл жасаған. Кейіннен олар Эрне өзенін ішкі аймаққа шабуыл жасау үшін пайдаланып, 822 жылы Девениш аралындағы монастырды өртеп жіберді. Сондай-ақ, 836 жылы Клуан Эоис (Клоны) және Дамин (Девениш аралы) сияқты Лох-Эрндегі барлық шіркеулерді «жазықтар» қиратқан. 923 және 916 жылдары «Лох-Эрндегі шетелдік кемелер флоты көл аралдарын» және айналасындағы аумақтарды тонаған. 1613 жылдың наурыз айында Баллишаннон Джеймс I-нің жарлығымен қалашыққа айналдырылды. Giants Causeway көруге лайық емес, бірақ бұл саяхатшының қызығушылығына байланысты. Алайда Баллишаннондағы лосось секіруі – Испаниядағы бұқа күресі сияқты Ирландияға тән ерекше көрініс. Шамамен 1793 жылы Баллишаннонда болашақ Ирландияның бас хатшысы және кейіннен британдық сыртқы істер министрі виконт Кастлерег өзінің жарқын жігіт туралы көрінесін көрген. Ол кезде ол «Асыл» Роберт Стюарт деп аталды (1796 жылы Лорд Кастлерег атанды), сол кезде Ирландия Парламентіне Даун округінен депутат және жас әскери офицер болып қызмет еткен. Қаладағы ескі әскери казармада тұрып, Стюарт (сол кездегі атымен) түнге дайындалды. Отын қарап тұрғанда, жалындардан шығып, үлкейіп, содан кейін жоғалып кеткен баланың бейнесін көрді. Жарқын жігіт – ағылшын және ирланд халық әңгімелерінде белгілі тұлға, көбінесе ол өлімді болжайды деп есептеледі. Кейін Уильям Аллингэм оқиға туралы өлең жазды. Эннискиллен және Бандоран темір жолы (E&BR) 1868 жылы ашылды және Баллишаннонда станциясы болды. Ұлы Солтүстік темір жолы (GNR) 1876 жылдан бастап E&BR желісін басқарды және 1896 жылы компанияны өз ішіне қосты. 1922 жылы Ирландияның бөлінуі Фермана графтығымен шекараны халықаралық шекараға айналдырды. Содан бері Баллишаннонның Ирландия еркін мемлекетінің қалған бөлігімен жалғыз темір жол байланысы Солтүстік Ирландия арқылы жүрді және кедендік тексерулерге байланысты кешігулерге ұшырады. Солтүстік Ирландия үкіметі 1957 жылы шекараның сол жағындағы GNR желісінің көп бөлігін, соның ішінде шекараға дейінгі E&BR-ді жапты. Бұл Республикаға Баллишаннон арқылы шекара мен Бандоран арасындағы желіні жабуға рұқсат беруден басқа амал қалдырмады. Содан кейін Баллишаннонға ең жақын теміржол станциялары Республикада және Солтүстік Ирландиядағы Омагта болды, ал 1965 жылы Ольстер көлік басқармасы Омаг арқылы да желіні жапты. 1950 жылдары қалада гидроэлектр станциясы салынды. Жобаға сәйкес, қалаға инженерлер, электриктер және гидроэлектр мамандары көптен келді, он жылдық құрылыс кезеңінде қала гүлденді. Жобаға қаладан өзенге бөгет салу және қала арқылы өзен төсенішін төмендету үшін терең арнаны қазу, сондай-ақ турбиналарды іске қосу үшін бөгеттегі судың деңгейін арттыру кірді. Жаңа станция «Каталинаның құлау гидроэлектр станциясы» деп аталды. Станция салынғанға дейін өзен кең болды және су деңгейі бүгінгіге қарағанда жоғары болды. Ұзын көпір солтүстік жағалаудан оңтүстік жағадағы «портқа» дейін созылды. Су Ассарое шатқалы сияқты көптеген сарқырамалардан төгіліп, теңізге қарай ағып кетті. Бүгінде өзен тар арнадан ағып өтеді, екі жағалаудан әлдеқайда төмен және ескі көпірдің орнына тар бір аркалы көпір салынды. Жаңа салынған Баллишаннон – Бандоран айналма жолы өзен арқылы жаңа, заманауи көпірді қосты. Мыңжылдық мерекесін атап өту үшін жаяу өткел көпірі де салынды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық және ирланд үкіметтері жақын жердегі Беллик пен Баллишаннон арасында «Донегал дәлізі» деп аталатын әуе дәлізін құру туралы құпия келісімге келді, ол Солтүстік Ирландиядан Атлант мұхитына британдық Корольдік әуе күштерінің рейстері үшін пайдаланылды. Осы ұшақтар неміс «Бисмарк» кемесін тапқан.
It was in Ballyshannon, around 1793, that Viscount Castlereagh, the future Chief Secretary for Ireland and, later, British Foreign Secretary, had his famous vision of the radiant boy. Known at the time as The Hon. Robert Stewart (he became Lord Castlereagh in 1796), he was serving as a young Army officer and MP for County Down in the Irish Parliament at the time. Lodging in the old Military Barracks in the town, Stewart (as he then was) retired for the night. Looking into the fire he saw the form of a boy emerge from the flames, grow larger and larger and vanish. The radiant boy is a well known figure in English and Irish folklore, and is often supposed to foretell death. William Allingham later wrote a poem about the incident. The Enniskillen and Bundoran Railway (E&BR) opened in 1868 and had a station at Ballyshannon. The Great Northern Railway (GNR) operated the E&BR line from 1876 and absorbed the company in 1896. The partition of Ireland in 1922 turned the boundary with County Fermanagh into an international frontier. Henceforth Ballyshannon's only railway link with the rest of the Irish Free State was via Northern Ireland, and as such was subject to delays for customs inspections. The Government of Northern Ireland closed much of the GNR network on its side of the border in 1957, including the E&BR as far as the border. This gave the Republic no practical alternative but to allow the closure of the line through Ballyshannon between the border and Bundoran. Thereafter the nearest railheads for Ballyshannon were in the Republic and Omagh in Northern Ireland, until in 1965 the Ulster Transport Authority closed the line through Omagh as well. A hydroelectric power station was built in the town in the 1950s. The project, or 'Scheme' as it was then referred to, brought engineers, electricians, and specialists in hydroelectricity from many parts of the country and abroad to the town, which experienced a boom during the decade long construction period. The scheme involved building a dam upriver from the town and digging out a deep channel or tailrace to lower the riverbed through the town to increase the head of water at the dam to drive the turbines. The new plant was named Cathaleen's Fall hydroelectric power station. Before the station was built, the river was wide, and the water level much higher than it is today. A long bridge spanned from the northern shore to the 'port' on the southern bank. The waters spilled over a number of waterfalls, among them Assaroe Falls, before meandering out to sea. Today, however, the river runs through a narrow channel, far below the level of either bank and a narrower single arch bridge has replaced the old one. The newly built Ballyshannon – Bundoran bypass has added a new, more modern bridge over the river. A pedestrian bridge was also constructed to mark the millennium. During the Second World War the British and Irish governments quietly reached an agreement to create an air corridor between nearby Belleek and Ballyshannon, the "Donegal Corridor", which was used by British Royal Air Force flights from Northern Ireland into the Atlantic Ocean. This was used by the aircraft which located the German battleship Bismarck.
Мерекелер мен мәдениет
Рори Галлахердің халықаралық құрмет фестивалі Ballyshannon қаласында маусым айындағы банктік демалыс күндері өтеді. Баллишаннон халықтық фестивалі жыл сайын тамыз айындағы банктік демалыс күндері ұйымдастырылады. Бұл фестиваль – әлемдегі ең ұзаққа созылған халықтық және дәстүрлі фестиваль. Ол 40 жылдығына орай, өзінің бастау тамырына – "Марки" алаңына қайта оралды. Баллишаннон және аудандық мұражайы Баллишаннон қаласындағы Слевинс сауда орталығының екінші қабатында орналасқан. Мұражай 2013 жылдың сәуір айында ашылды және осы күнге дейін 30 000-нан астам адамды қабылдады. Мұражайда Рори Галлахер, Кильдони балықшыларының тарихы, Баллишаннон шайқасы (1598 жыл), құпия лепрекон және шайтан тастары, Ұлы ашаршылық, жұмыс үйі, электр стансасының салынуы, балық аулау өнеркәсібі, Баллишаннон тұрғындары, спорт, Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар, сондай-ақ Донегал темір жолы туралы көрмелер ұсынылған.
Көлік және байланыс
Bus Éireann Ирландияның қалалары мен ірі елді мекендеріне, оның ішінде Каван, Дублин, Слиго және Галвейге бағыттар ұсынады. Ulsterbus Солтүстік Ирландияның қалалары мен ірі елді мекендеріне, оның ішінде Белфаст пен Дерриге қызмет көрсетеді. Feda ODonnell Ирландияның батысына, Слиго мен Галвейді қоса, Балишаннон арқылы Гведореден және кері бағыттарды ұсынады. Балишаннонға ең жақын теміржол станциясы – Слиго станциясы, ол Дублин Конноллиге поездармен қызмет көрсетеді және Iarnród Éireann операторы басқарады. Балишаннонда барлық ірі кеңжолақты провайдерлер ұсынатын коммерциялық кеңжолақты интернет Донегал округі кеңесімен орнатылған.
Спорт
Жергілікті гэльдік ойындар клубы – Аодх Руадх. Басқа жергілікті спорт клубтарының ішінде Баллишаннон RFC (регби), Эрн Вондерерс (футбол) және Eightyeighters (баскетбол) бар.
Мектептер
Бұл аймақта бірқатар ұлттық (бастауыш) мектептер қызмет етеді. Жергілікті орта мектеп – Coláiste Cholmcille орта мектебі.