Кіріспе

1912 жылы жазылған Зайн Грейдің вестерн романы, басқа қолданылуы

"Көгілдір шалфейдің аттылары" – Зайн Грейдің 1912 жылы Харпер & Братерс баспасында алғаш жарияланған вестерн романы. Ғалымдар бұл романның танымал батыс жанрының формуласын қалыптастыруда маңызды рөл атқарғанын айтады және оны "барлық уақыттағы ең танымал батыс романы" деп атайды.

Сюжет

"Жылаңқы мудрийдің салт аттылары" – үш басты кейіпкер – Берн Вентерс, Джейн Уизерстен және Джим Ласситер туралы әңгіме. Олар Ута штатының ойдан шығарылған Котонвудс қаласында епископ Дайер мен ақсақал Талл басқаратын жергілікті мормон қауымының қудалауымен түрлі жолдармен күреседі. Мормон болып туып өскен Джейн Уизерстен өзінің сұлулығымен, байлығымен және "мәсіхшілермен" (мормондар емес) – Фэй Ларкин атты кішкентай қызбен, Берн Вентерс атты жалдаған адамымен және Джим Ласситер атты тағы бір жалдаған адаммен достық байланыс орнатқаны үшін ақсақал Таллдың наразылығын тудырады. Бұрын екі әйелге үйленген көп әйелді Талл ақсақал, Джейн мен оның мүлкін үшінші әйелі ретінде алғысы келеді. Оқиғада мал ұрлау, жылқы ұрлау, адам ұрлау және қарулы қақтығыстар орын алады.

Орнату

Оқиға 1871 жылы Оңтүстік Ютаның каньонды аймағында өтеді. 1847 жылдан 1857 жылға дейінгі мормон қоныс аударушыларының келуі сюжетке фон болса, мормондар 1830-шы жылдары Огайо штатының Киртленд қаласында тұрған, бірақ жергілікті діни қудалаудан қашу үшін батысқа бет бұрған.

Көрініс

Бұл оқиғаны барлық нәрсені білетін баяндаушы кейіпкерлердің іс-әрекеттері мен ойларын жеткізеді, мысалы: "Осы түні Вентерді ежелгі жалғыздық қамтыды."

Жалғасы

Жаңбырлы жол, "Күміс сажданың саяхатшылары" романының жалғасы, Джейн мен Ласситердің және олардың асырап алған қызының тағдырын көрсетеді, 1915 жылы жарық көрді. Екі роман да басты кейіпкерлерінің мормондық көп әйелділікке қарсы күресімен ерекшеленеді, бірақ "Жаңбырлы жол" романында бұл тақырып тікелейірек қарастырылады. Екі сюжеттің де ортасында мормон мәдениетінде әйелдердің құрбандыққа түсуі жатыр: "Күміс сажданың саяхатшылары" романы жергілікті шіркеу басшысының кіші әйелі болудан қашу үшін байлығы мен әлеуметтік жағдайын құрбан ететін мормон әйелінің күресін бейнелейді, ал "Жаңбырлы жол" фанатикалық ескі мормондарды көп әйелділікке төзбейтін және оны іздемейтін жас мормон әйелдерімен және мормон еркектерімен салыстырады.

Басқа медиа

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде роман, Мормондыққа деген ықпалды көзқарасы болғандықтан, АҚШ әскери қызметшілеріне таратылатын Қарулы күштер баспасының жұқа кітапша түрінде жарияланудан бас тартылды. 1952 жылы Dell компаниясы романның комикс нұсқасын шығарды (Dell #372). "Жылаңқы саздағы салт аттылар" композитор Крейг Бомлер және либретто авторы Стивен Марк Конның операсы бойынша қойылды. Операның әлемдік тұңғыш көрсетілімі 2017 жылдың ақпан және наурыз айларында Тусон және Финикс қалаларындағы Аризона операсында өтті. Опера 2017 жылдың 25 қарашасында WFMT радиожелісінің "Американдық опералар сериясы" арқылы бүкіл елге таратылды, ал 2018 жылы Еуропалық хабар тарату одағы арқылы халықаралық деңгейде көрсетілді.