Кіріспе

АҚШ-тың Мэриленд штатындағы Чесапик шығанағын аралайтын маңызды қос аралық көпір. Уильям Престон Лейн кіші атындағы мемориалдық көпір (жартылай ресми түрде Чесапик шығанағының көпірі, ал жергілікті жерде Бей көпірі деп аталады) – АҚШ-тың Мэриленд штатындағы ірі қос аралық көпір. Чесапик шығанағын аралап өтетін бұл көпір штаттың ауылдық Шығыс жағалауын қалалық және қала маңындағы Батыс жағалаумен байланыстырады. Ол астанасы Аннаполис қаласының жанындағы Стивенсвилл мен Сэнди Пойнт штатының паркі арасында орналасқан. 1952 жылы ашылған және 6 километрге жуық ұзындығы бар бастапқы аралық әлемдегі ең ұзын үздіксіз су үстіндегі болатты құрылым болды. 1973 жылы оған параллель аралық қосылды. Көпір Мэриленд штатының 52-ші губернаторы болған Уильям Престон Лейн кішінің құрметіне аталған. Ол ондаған жылдар бойы саяси шешімсіздік пен қоғамдық пікірталас туғаннан кейін 1940 жылдардың соңында оның құрылысын бастады. Көпір АҚШ-тың 50 (US 50) және 301 тас жолдарының бөлігі болып табылады және екі бағыттың да маңызды байланыс құралы болып табылады. US 50 тас жолының бір бөлігі ретінде Балтимор-Вашингтон қалалық аймағын Мэриленд штатының Оушен-Сити, Делавэр штатының Рехобот-Бич және басқа да жағажайлық туристік орындармен байланыстырады. US 301 тас жолының бөлігі ретінде Солтүстік Делавэр мен Вашингтон, округ Колумбия арасындағы Interstate 95 тас жолымен жүретін саяхатшыларға балама бағытты ұсынады. Көпірде әдетте қозғалыс көп, әсіресе сағаттарда және жаз айларында тығырылған жағдайлар жиі кездеседі. Көпірдің көліктік рөлін бірінші аралық салынар алдында паромдар атқарды. Көпір штаттың, әсіресе Куин-Анн округінің және Оушен-Ситидің экономикалық өсуіне үлкен үлес қосты. 2004 жылдан бері көпірді кеңейту мәселесі талқыланып келеді, үшінші аралық салу мүмкіндігін зерттеу үшін арнайы топ құрылды. Көпір көбінесе Вирджиния штатының Шығыс жағалауын Хэмптон Роудс аймағымен және Вирджиния штатының қалған бөлігімен байланыстыратын Чесапик шығанағы көпір-тоннелімен шатастырылады.

Ұсыныстар мен паромдар

Мүмкін, 1880-ші жылдары Чесапик шығанағы арқылы көпір салу мүмкіндігі туралы зерттеулер жүргізілген болуы мүмкін. Алайда, алғашқы белгілі ұсыныс 1907 жылы жасалды және Балтимор мен Толчестер Бич арасындағы өткелді қарастырды. 1927 жылы жергілікті кәсіпкерлерге Балтимордан Толчестер Бичқа дейінгі құрылысты қаржыландыруға рұқсат берілді. Жаңа көпірдің жоспарлары жасалды, бірақ 1929 жылғы Уолл-стрит құламынан кейін, Америка экономикасының күйреуі мен 1930 жылдардағы Ұлы депрессия салдарынан құрылыс тоқтатылды. 1919 жылы Claiborne–Annapolis Ferry Company компаниясы Аннаполис пен Клейборн арасында, Сент-Михаэлс жанындағы қауымдастықта паром қызметін бастады. 1930 жылдың шілдесінде Claiborne–Annapolis Ferry Company компаниясы Аннаполистен Матапикке дейінгі жаңа бағыт қосты, бұл әлдеқайда қысқа болатын. 1941 жылы автомобиль және жолаушылар паромдары Мемлекеттік жол комиссиясының қарауына өтті (кейіннен 1973 жылы Мэриленд көлік департаментінің Мемлекеттік тас жолдар басқармасы болып қайта ұйымдастырылды). Екі жылдан кейін комиссия ескі Аннаполис–Матапик паромның батыс терминалын Сэнди Пойнтқа (кейін Сэнди Пойнт мемлекеттік паркіне жақын) көшірді, бұл шығанақты кесіп өтуді қысқартты. Ашылу алдында көліктер шеруі алғашқы ресми өткелді жасады, оны сол кездегі губернатор Теодор Рузвельт Маккелдин (1900–1974) және басқа да мемлекеттік шенеуніктер американдық және Мэриленд туларын жарқырататын ерекше ақ Cadillac кабриолетінде жетекке шығарды. 1967 жылдың 9 қарашасында көпір сол жылы қайтыс болған губернатор Лейннің құрметіне арналды және ресми түрде «Уильям Престон Лейн кіші атындағы естелік көпірі» деп аталды. Олардың ішінде Балтимордың солтүстігіндегі, Мэриленд штатының оңтүстігіндегі және Кент аралынан Сэнди Пойнтқа дейінгі қолданыстағы көпірге қосылатын қосымша құрылыс қарастырылды; ақырында үшінші нұсқа таңдалды. Жаңа параллель құрылыс 1969 жылы басталып, 1973 жылдың 28 маусымында аяқталды. Көптеген ауа райына байланысты жағдайлар көпірдің толық жабылуына әкелді. Көпір ауа райының нашарлауына байланысты төрт рет жабылды. Алғашқы рет 2003 жылдың 18 қыркүйегінде «Изабель» дауылы кезінде болды. 2011 жылдың 27 тамызында «Айрин» дауылының салдарынан көпір барлық көлік үшін жабылды. Сол кездегі губернатор Мартин О’Малли дауылдың күшті желдерінен кейін көпірді жабуға бұйрық берді. 2012 жылдың 29 қазанында «Сэнди» дауылының әсерінен көпір жабылды. 2013 жылдың 6 наурызында, 2013 жылғы наурыздағы дауыл кезінде қатты желдер көпірдің жабылуына себеп болды. 2008 жылдың 10 тамызында батыс жағында басқа көлікке соқтығысқан жүк көлігі көпірден құлап түсті; жүргізуші апатта қаза тапты. Оқиға көпірдің құрылымдық қауіпсіздігіне қатысты алаңдаушылықты күшейтті, бірақ Мэриленд көлік басқармасы (MDTA) оның құрылымында немесе инженерлік есептеулерінде ешқандай мәселе жоқ екенін мәлімдеді. Апаттан кейінгі апталардағы қабырғаны тексеру кезінде кедергілердің ішіндегі болат арматураның коррозиясы анықталды; бұл қабырғаны дереу жөндеуді қажет етті.

Анықтамалар мен жұмыс

Жағалаудан жағалауға дейінгі ұзындығы – 15 км. Көпірдің батыс ұшы Аннаполистің солтүстік-шығысында орналасқан Сэнди Пойнт мемлекеттік саябағында, ал шығыс ұшы Анн округінің Кент аралындағы Стивенсвиллде орналасқан. Екі көпірлік аралықтың биіктігі шамамен бірдей, ескісі 354 фут (108 м), ал жаңасы 379 фут (116 м) биіктікте.

Жол қозғалысын бақылау

Көпірдің бес жолағындағы қозғалыс жолақты басқару жүйесі арқылы реттеледі, ол екі жақтағы және кіреберіс учаскелеріндегі жолақты басқару сигналдарынан тұрады. 2013 жылдың сәуір айында екі бағытты қозғалыс кезінде батысқа қарайғы бағытта қауіпсіздікті арттыру мақсатында өзгерістер енгізілді: белгілер, жол белгілемелері және тежегіш жолақтар жаңартылды, сол және ортаңғы жолақтар арасында буферлік аймақ құрылды. Осының нәтижесінде, жүргізушілер екі бағытты қозғалыс болсын болмасын, сол және ортаңғы жолақтар арасында өте алмайды. Шығысқа қарайғы бағыттағы жолда түнгі жөндеу жұмыстары кезінде немесе батысқа қарайғы бағытты жабатын төтенше жағдайларда екі бағытты қозғалыс пайда болуы мүмкін, мұнда екі бағытты қозғалыс жиі кездеседі. MDTA түнгі жөндеу жұмыстары үшін екі жақты қозғалысты ұйымдастырғанда, ашық қалған жақта екі бағытты қозғалыс енгізіледі. Шығыс жақтың жабылуы кезінде батыс жақтағы бағытта ортаңғы жолақ жабық тұрып, екі бағытты қозғалыс ұйымдастырылады. 2020 жылдың қаңтар айында губернатор Ларри Хоган Кент аралындағы шығыс жақтағы бақылау пункттері алынып тасталғанын, бұл шығыс жақтың барлық электронды төлем жүйесіне дайындалу мақсатында жасалғанын хабарлады. Біріктірілген жолақтар тікелей шығыс жақтың көпіріндегі екі жолаққа жалғасады. MDTA екі көпірдегі жолақты басқару сигналдарын, жолақтың жабылуын немесе қарсы бағыттағы қозғалысы бар жолақты көрсету үшін жыпылықтайтын шамдармен жаңа сигналдарға алмастыруда, сондай-ақ көпірде екі бағытты қозғалысты жылдам ұйымдастыруға мүмкіндік беретін автоматтандырылған қақпа жүйесін орнатуда. Автоматтандырылған қақпа жүйесі екі бағытты қозғалысты ұйымдастырған кезде жол қадағалауын азайтады. Екі бағытты қозғалыс кезінде айқасқан учаскелердің орналасқан жерін көрсету үшін жарықтандырылған жол белгілемелері орнатылады. MDTA қызметкерлері енді екі бағытты қозғалыс үшін айқасқан учаскелерді қолмен ашу және жабу қажеттілігінен құтылады. MDTA жол конустарын және бөшкелерін айқасқан учаскелерді ашу және жабу үшін, сондай-ақ қайтарылатын жолақ үшін конус тәрізді учаскелер жасау үшін пайдаланды. Екі бағытты қозғалыс енгізілген кезде, MDTA жол конустарын және бөшкелерін қайта орналастыру үшін қозғалысты уақытша тоқтатады, содан кейін MDTA полициясы көлікті қайтарылатын жолақпен көпірден өткізеді. MDTA кейбір ауа райы жағдайларында, мысалы, тым көп жауын-шашын немесе күшті жел кезінде екі бағытты қозғалысты ұйымдастырмайды. Желдің жылдамдығы 55 миль/сағаттан асса, MDTA барлық қозғалысты тоқтатуы мүмкін. Көпірдегі екі бағытты қозғалысқа қатысты барлық белгілер мен жүйелердің жұмыс істеуі қажет. MDTA көпірдің ұзындығы мен жағалау жолағының болмауына байланысты көпірдегі екі бағытты қозғалысты бақылауға тиіс. Батысқа қарайғы бағытта кешігу туындаса, MDTA екі бағытты қозғалысты тоқтатады, содан кейін батысқа қарайғы бағытқа басымдық беріледі. Кез келген уақытта егер көпірлердің бірінде қарсы бағыттағы қозғалыс ұйымдастырылса, қарсы бағыттағы жолақтың жылдамдық шегі 40 миль/сағатқа дейін төмендейді, ал қалған жолақтарда 50 миль/сағат жылдамдық сақталады. MDTA полициясы MDTA қызметкерлері жол конустарын және бөшкелерін қайта орналастырып, қарсы бағыттағы қозғалыс кезінде ауа райы нашарлаған жағдайда көпірге жақын сол жақтанғы жолақты жабу үшін қозғалысты уақытша тоқтатады. Бұрын көпірде екі осьті көліктер үшін шығысқа қарайғы бағытта бір жолғы төлем 6,00 долларға тең болған (2013 жылдың 1 шілдесінде 4 доллардан өсті); Bay Bridge Commuter Plan-ға тіркелген E ZPass иелері 2,10 доллар төлеген (2013 жылдың 1 шілдесінде 1 доллардан өсті). 1989 жылдың сәуір айына дейін екі бағытта төлем қабылданды, содан кейін төлем екі есеге өсті және тек шығысқа қарай ғана қабылданды. Барлық электронды төлем жүйесі 2020 жылдың 12 мамырында басталды, төлем E ZPass немесе Автоматты номерлік тақтаны тану жүйесін пайдаланатын Видео төлем арқылы жүзеге асырылады. Бұрын MDTA жүйкелі жүргізушілерді көпірден өткізуге көмектесетін, бірақ қазір бұл қызметті жеке компаниялар ұсынады.

Бей көпірінде жүгіріп жүріңіз

Көпірде жаяу жүргіншілерге арналған жағдайлар болмаса да, Bay Bridge Walk және Governor's Bay Bridge Run шаралары көпірден жаяу өтуге мүмкіндік беріп келді, әдетте мамыр айының бірінші жексенбісінде. Шаралар шығысқа қарайғы жолақта өтті, ол көлік қозғалысы үшін жабық болды, ал екі бағытты қозғалыс батысқа қарайғы жолақты пайдаланды. Қатысушылар көпірдің шығыс жағындағы (Кент аралындағы) бастапқы нүктеден батысқа қарай, жол ақысы төленетін алаңға жақын жердегі аяқтау сызығына дейін жүрді. WMATA және MTA қалалық автобустары қатысушыларды шеткі тұрақтардан бастапқы және аяқтау нүктелеріне дейін тасымалдады. Жарыс – көпірден 10 шақырымдық жүгіру. Оны жергілікті жүгіру ұйымы Annapolis Striders өткізеді, ал MDTA және Мэриленд Табиғи ресурстар департаменті бақылайды. Жиналған қаражат Chesapeake Bay қорына, шығанақты қорғау мақсатында жұмсалды. Алғашқы жаяу жүру шарасы 1975 жылы өтті, сол кезде Таусон қаласындағы скауттар жетекшісі губернатор Марвин Манделден оның отряды күпірді күтімге алғанда жаяу өте ала ма деп сұрады. 2003 және 2005 жылдары қауіпсіздік алаңдаушылықтарына байланысты шаралар өткізілмеді. Сондай-ақ, 2010 жылғы шараның тоқтатылуына қаржылық мәселелер де себеп болды. 2011 жылы қаржылық қиындықтарға байланысты. 2012 жылы себептері жарияланбады. 2005 жылы тоқтатылғаннан кейін, MDTA шараның жылдық жиілігін азайтуды қарастырды, себебі жол қозғалысы, қаржы, кадрлар және қауіпсіздік туралы алаңдаушылықтар болды. Соңғы шара (2006 жылы өткізілген) 350 000 доллардан астам тұсқа бітті, ал 2012 жылға арналған бағалау шамамен 400 000 долларды құрады. 2011 жылдың соңында коммерциялық емес Greater Washington Sports Alliance (GWSA) ұйымы MDTA Capital Committee-ге шараны, сондай-ақ Sandy Point State Park-те концертті MDTA-ға ешқандай шығынсыз демеуге ұсыныс жасады. Капитал комитеті МДТА Басқармасының GWSA мен МДТА арасындағы келісімге байланысты ұсынысты бірауыздан мақұлдауын ұсынғанмен, 2012 жылғы шара ақыры тоқтатылды. Жаяу жүру шарасының үнемі тоқтатылуынан кейін, MDTA, Queen Anne's County-мен бірлесіп, сыртқы компаниямен келісімшарт жасасып, көпірден 10 шақырымдық кәсіби жарысты ұйымдастырды, ол "Across the Bay 10K" деп аталды. Алғашқы шара 2014 жылдың 9 қарашасында өтті. Жарыс директоры – Дэйв МакГиллврэй, ол 1988 жылдан бері BAA Бостон марафонында осы қызметті атқарып келеді. Across the Bay 10K бірнеше қайырымдылық ұйымдарын қолдайды, соның ішінде шығанақты зерттеу, шығанақты қалпына келтіру және сүт безі қатерлі ісігін зерттеу. IRONMAN Foundation 2016 жылы жарысты ұйымдастыруды өз қолына алды. 2019 жылы көпірде күтім жұмыстары жүргізілгендіктен, жарыс виртуалды форматта өтті.

Әсері

Құрылысынан бері көпір шығанақтың екі жағына да маңызды әсер етті; соның ішінде Шығыс жағалауы қауымдастықтарының өсуі болды. Көпір 1952 жылы ашылғанда және 1973 жылы екінші құрылысы қосылғанда, Шығыс жағалауға Балтимор және Вашингтон қалаларына оңай қол жеткізуге мүмкіндік берді, бұл Оңтүстік Куин-Анн округінің аудандарының тұрғын үйлерге айналуына себеп болды. Балтимор–Вашингтон қала маңының осы кеңеюі Анне-Королева округінің Балтимор–Вашингтон қалалық аймасының бір бөлігі ретінде тізілуіне әкелді. Көпір Батыс жағалаудан Оушен-Ситиге де оңай қол жеткізуді қамтамасыз етті, бұл Оушен-Ситидің кішкентай қаладан жаз айларында Мэриленд штатының екінші ірі қаласы болуы мүмкін деген қалаға дейін өсуіне себеп болды. 1948 жылы көпірдің аяқталуына байланысты АҚШ 50 тас жолы Оушен-Ситиге дейін ұзартылды. Бұл бағыт Мэриленд 404 (MD 404) тас жолының және АҚШ 213 тас жолының үлкен бөлігімен бірге ұзартылып, осы екі бағытты қысқартты. 1950 жылдары Батыс жағалаудағы АҚШ 50 тас жолы ұзақ уақыттан бері жоспарланған Аннаполис–Вашингтон тас жолына (қазір Джон Хэнсон тас жолы деп аталады) қайта бағытталды, ол көпірге жақсы қол жеткізуді қамтамасыз ету үшін сол кезде салынған. Шығыс жағалау, әсіресе Оушен-Сити өскен сайын, АҚШ 50 тас жолында одан әрі жаңартулар мен қайта құрылымдаулар жүргізілді. Бұл жұмыстарға жоғарыда аталған 1973 жылы екінші Бей көпірінің құрылысын аяқтау, АҚШ 50 тас жолын шығысқа қарай Куинстаундағы АҚШ 50/АҚШ 301 бөліміне дейін ұзарту және 2002 жылы Солсберидің солтүстік жағындағы айналма жолдың салынуы кірді. Сонымен қатар, жол бастапқы екі жолақты конфигурациясынан төрт жолақты бөлінген тас жолға дейін бірнеше жыл бойы жаңартылып, қайта құрылды, соңғы осындай бөлігі 1991 жылы Вена қаласынан айналып өтті. АҚШ 50 тас жолының тас жол бөлімін кеңейту және Оушен-Ситидегі ескірген Гарри В. Келли ескерткіш көпірін ауыстыру жоспарлары кейінге шегерілді. Көпірде суицид жасау оқиғалары жиі болады. 1995 жылға қарай, көпірдің 43 жылдық тарихында 75-тен астам адам өз-өзіне қол жұмсаған.

Болашақтағы кеңейту

2004 жылдың желтоқсанында жүргізілген зерттеу нәтижесінде, 2025 жылға қарай көпір арқылы қозғалыс 40%-ға артатыны болжалды. Келесі жылы губернатор Боб Эрлих құрған жұмыс тобы Чесапик шығанағы арқылы жаңа өткел салу мүмкіндігін қайта қарастыру үшін жиналды. Жұмыс тобы қосымша өткел үшін көпір ең тиімді нұсқа екеніне келісті және мұндай көпір үшін төрт географиялық орналасқан жерлер зерттелді: Анна Арундель округінен Королева Анна округіне (қазіргі орналасқан жер), Балтимор округінен Кент округіне, Анна Арундель немесе Калверт округінен Талбот округіне және Калверт округінен Дорчестер округіне. 2006 жылдың соңында жұмыс тобы зерттеу бойынша есеп жариялады, бірақ соңғы ұсыныс жасаған жоқ; жұмыс тобының мүшелері зерттеуді жалғастыру үшін қосымша уақыт сұрады. 2020 жылы үшінші көпір үшін қарастырылған 14 мүмкін орынның 11-і Мэриленд көлік басқармасы тарапынан, қосымша көпірдің әсерін зерттеуге жұмсаған 5 миллион доллардан кейін қабылданбағаны хабарланды. Зерттеу барысында маңызды экологиялық және экономикалық әсерлер анықталды, сондай-ақ есепте кез келген қосымша өткелдің құны "бірнеше миллиард долларды құрауы мүмкін" делінген.