Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Австралиядағы тұзды көл
Оңтүстік Австралиядағы көл
Аделаида мен Солтүстік Аделаида арасындағы демалыс көлі
Salt lake in South Australia
the lake in South Australia
the recreational lake between Adelaide and North Adelaide
Торренс көлі шамамен ұзындығы мен орташа енімен созылады. Сумен толтырылған кезде Австралияның екінші үлкен көлі болып табылады.
Lake Torrens stretches approximately in length and in average width. It is Australia's second largest lake when filled with water
Көбінесе Торренс көлінің су жиналатын алабы эндорхейлік алап болып табылады, яғни мұхитқа су ағып шықпайды. Андамука аралы – батыс жағалауында орналасқан бірнеше аралдың ең ірісі. Бұл мал өсіруге арналған жер, бірақ қызыл бас киік, қантекелі торғай және басқа да құстар үшін маңызды аймақ. Басқа аралдарда жолақты қаңқалар және т.б. мекендейді. Мурди аралы Андамуканың оңтүстігінде орналасқан, оның атауы Барнгарла немесе Куяни тайпаларынан шыққан және 1850 жылдары анықталған. 2016 жылғы сот шешіміне сәйкес, оның атауы, Каррапатеенамен бірге, "Торренс көлімен байланысты ең ерте белгілі және анықталған мәдени байланыстарды" көрсетеді. Басқа географиялық нысандарға Каррапатеена шығанағы (Каррапатеена қол деп те аталады) және Тример шығанағы кіреді.
Usually the Lake Torrens catchment is an endorheic basin, having no outflow of water to the ocean. Andamooka Island is the largest of several islands, lying along the western shore. It is a pastoral property, but an important area for birds such as the red capped plover and cinnamon quail thrush, and other islands host banded stilts and others. Murdie Island lies just south of Andamooka, its name of either Barngarla or Kuyani origin and identified in the 1850s. Its name, along with Carrapateena, reflect "the earliest known and identifiable cultural associations to Lake Torrens", according to a 2016 court judgement. Other geographic features include Carrapateena Inlet (also called Carrapateena Arm) and Trimmer Inlet.
Тарих
Шамамен 35 000 жыл бұрын көл суы тұщыдан аздап тұзды болған, бірақ содан бері оның тұздылығы артып келеді. Ешбір топқа аймаққа жергілікті құқық берілмейді, себебі үш топтың да «Торренс көлінің бөліктерімен маңызды және сенімді рухани байланысы» болғанымен, «бір рухани сенімдер жиынтығын екіншісінен басым ету мүмкін емес еді». 2020 жылы кен іздеу лицензиялары көлдің бір бөлігін қамтыды, минералдарды іздеу жұмыстары жүріп жатыр. Көлді алғаш көрген еуропалық 1839 жылы Эдвард Эйр болды, ол Спенсер шығанағының басындағы Арден тауынан тұзды жазықтықты көрген. Ол Оңтүстік Австралия колониясын құрушылардың бірі болды. Дегенмен, Куяни халқы бұл көлді көп бұрын Нгарндамукия деп атаған, яғни «жаңбыр шашырауы».
Approximately 35,000 years ago, the lake water was fresh to brackish, but has become increasingly saline since. that none of the groups would be awarded native title to the area, as although all three groups had 'significant and credible spiritual connection to parts of Lake Torrens' it was not possible to 'prioritise one set of spiritual beliefs over the other'. In 2020, mine exploration licences covered part of the lake with prospecting for minerals underway The first European to see the lake was Edward Eyre in 1839, who spotted the salt bed from Mount Arden at the head of the Spencer Gulf. who was one of the founders of the colony of South Australia. However the Kuyani people had long called the lake Ngarndamukia, meaning "shower of rain".
Оңтүстік Австралия үкіметі
Торренс көлі 1991 жылдан бері 1972 жылғы Ұлттық парктері мен жабайы табиғат туралы заңға сәйкес ұлттық паркі ретінде толық қорғауға алынған.
The full extent of Lake Torrens has been protected as a national park under the National Parks and Wildlife Act 1972 since 1991.
Заңға сәйкес емес шаралар
Торренс көлі Австралиядағы маңызды ылғалды жерлер тізіліміне кем дегенде 1995 жылдан бері енгізілген Ішкі тұзды көлдер деп аталатын аймақтың бір бөлігі болып табылады. BirdLife International ұйымы Торренс көлін 1989 жылғы үлкен су толу кезінде 100 000-ға дейін жұптасқан жолақты шұңқырларды қамтамасыз еткендігі үшін маңызды құс аймағы (IBA) деп таныды. Көлі кейде қызыл бас киік құсының (red capped plovers) әлемдік популяциясының 1%-дан астамын қабылдай алады. IBA-да қызылқұйрықты торғайлар (cinnamon quail thrushes) да жиі кездеседі.
Lake Torrens is part of an area known as the Inland Saline Lakes which has been listed in the Directory of Important Wetlands in Australia since at least 1995. Lake Torrens has been identified by BirdLife International as an Important Bird Area known as the Lake Torrens Important Bird Area (IBA) because it supported up to 100,000 breeding banded stilts during the major filling event of 1989. It may occasionally support over 1% of the world population of red capped plovers. Cinnamon quail thrushes are also common in the IBA.
Минералдарды барлау бұрғылау
2017 жылдың сәуірінде Argonaut Resources кен компаниясының еншілес компаниясы Kelaray көлдің астында темір, мыс және алтынды іздеу мақсатында зерттеу бұрғылауына рұқсат алды, сондай-ақ дәстүрлі иелерімен бірлесіп маңызды орындарды "сақтау және қорғау" ниетін білдірді. Бұл аймақта 2007-2008 жылдары Коката халқының рұқсатынсыз бұрғылау жұмыстары жүргізілген (жоғарыдағы Тарих бөліміне қараңыз). 2018 жылдың ақпан айында Оңтүстік Австралияның Қоршаған орта, ресурстар және даму (ERD) соты Argonaut компаниясының өтініші бойынша көлдің батыс бөлігінде белгіленген аудандарда тау-кен жұмыстарын (барлау) жүргізуге рұқсат берді. 2020 жылдың қыркүйек айында жергілікті Куяни және Коката халықтарының өкілдері қосымша бұрғылау жоспарларына қатысты алаңдаушылық білдірді, олар 1988 жылғы «Аборигендер мұрасы туралы» заңның 23-бабына сәйкес «аборигендердің қасиетті орындарына, заттарына немесе қалдықтарына зиян келтіруге, бұзуға немесе кедергі келтіруге» қатысты өтініш бергеннен кейін. Қоршаған ортаны қорғау шараларына көл бетінде көліктердің өтуінен «тұз қабыршағын» қорғау үшін арнайы жасалған төсемдер кіреді, ал компания аборигендер өкілдерімен үнемі кеңесуді жоспарлап отыр. Алайда Куяни әйелі Регина Маккензи өз халқымен кеңеспегендіктерін және мәдени бағалау жүргізілмегендігіне алаңдаушылық білдірді. 2021 жылы басталуы жоспарланған жұмыс «Олимпик Дам және Каррапатеина кендеріне ұқсас темір оксиді-мыс-алтын (IOCG) мыс минералдануын» қарастырады. Бұл жоба Argonaut компаниясының құжаттарында Мурди жобасы деп аталады.) және Аборигендер істері және келісім (Премьер-министр кеңсесі мен кабинетінің бөлігі). Мурди аралына дайындық жұмыстары ретінде 20 жартылай тіркемелі жүк көлігі тұрғын үйлер мен жабдықтарды жеткізді. Сол аптада Барнгарла анықтамалық абориген корпорациясы бұрғылауды тоқтату мақсатымен сотқа шағымданып, оның «Оңтүстік Австралиядағы ең маңызды мәдени орындардың бірі» екенін мәлімдеді. 2022 жылдың тамызында Оңтүстік Австралияның бас судьясы Крис Куракис Маршаллдың шешімін жойды, Келарейдің мұра жоспары мен процедуралары штаттың аборигендер мұрасы заңдарына «элеулі түрде зиян келтіреді» деген алаңдаушылықты келтірді.
In April 2017 Kelaray, a subsidiary of mining company Argonaut Resources, secured native title permission to do exploratory drilling for iron, copper and gold under the lake, intending to work with traditional owners to “preserve and protect” important sites. The area was drilled in 2007 to 2008 without obtaining permission of the Kokatha people, who then held native title (see History, above). In February 2018, the South Australian Environment, Resources and Development (ERD) Court granted authority to enter and undertake mining operations (exploration) within those parts of the western area of the lake defined in an application by Argonaut. In September 2020, representatives of the local Kuyani and Kokatha people raised concerns about further drilling proposals. after they had made an application under Section 23 of the Aboriginal Heritage Act 1988, "to damage, disturb or interfere with any Aboriginal sites, objects or remains". Mitigation strategies to protect the environment include purpose built mats which would be used on the lake's surface to "protect the salt crust" from vehicles travelling over it, and the company intends to consult regularly with Aboriginal representatives. However Kuyani woman Regina McKenzie expressed concerns that her people were not consulted and no cultural assessments were made. The work, scheduled to begin in 2021, would "target iron oxide copper gold (IOCG) copper mineralisation", similar to mines at Olympic Dam and Carrapateena mines. It has been called the Murdie project in Argonaut's documentation.) and Aboriginal Affairs and Reconciliation (part of the Department of the Premier and Cabinet). 20 semi trailer trucks delivered accommodation units and equipment to Murdie Island in preparation. In the same week, the Barngarla Determination Aboriginal Corporation launched legal action to put a stop to the drilling, on the grounds that it is "one of the most significant cultural sites in South Australia". In August 2022, the Chief Justice of South Australia, Chris Kourakis, overturned Marshall's decision, citing concerns that Kelaray's heritage plan and procedures would "substantially detract" from the state’s Aboriginal heritage laws.