Кіріспе

Ескі ағылшын поэмасы "Беовульф" тағындағы кейіпкер. 9-ғасырлық Меркия билеушісі Вигфлаф (протонорди: *Wīgalaibaz, "шайқас қалдығы" деген мағына береді) – англосаксондық эпикалық "Беовульф" поэмасындағы кейіпкер. Ол Геаттар патшасы Беовульфтің қызметіне өткен Вейгмудинг руынан шыққан швед Вейостанның ұлы. Вигфлаф шведтің метафорасы ретінде Сцилфинг деп аталады, себебі Сцилфингтер шведтердің билеуші руы болған. Шведтер патшасы Сцильфинг Онеланың қызметінде Вейостан көтерілісші ханзада Эанмунды өлтіріп, оның қылышын олжа ретінде алған; Вигфлаф кейін оны мұраға алған. Вейостан Беовульфтің әкесі Эгтеоға тиесілі Вейгмудингтер руынан шыққан; сондықтан Вигфлаф – Беовульфтің қашық туысы және Беовульф қайтыс болған кездегі жалғыз тірі туысы. Ғалымдар Вигфлафтың поэмадағы рөлін әртүрлі интерпретациялады, бірақ оның маңызды екеніне және Беовульфтің жүрегі жақын туысы екеніне келіседі, бұл дәуірдегі батырлық әңгімелердегі маңызды қарым-қатынас. Вигфлафқа скандинавиялық дереккөздерде Хьяльти есімді баламасы бар, ол Беовульфтің баламасы Бодвар Бьяркиге көмектесуші ретінде танылады, ал "Бьяркамаль" дастанында Хьяльти Вигфлафтың "Беовульф" та айтқан сөздерімен салыстырылатын сөздер айтады.

Беовульф

Вигф алғаш рет «Беовульф» поэмасында 2602-жолда, Геат еліне шабуыл жасаған айдаһарды іздеуге Беовульфпен бірге аттанған таналар тобының құрамында пайда болады. Бұл Вигфтың Беовульфпен бірге соғысқа қатысқан алғашқы реті. Ол «мақтауға лайық қалқангер», «Скилфингтер әулетінің ханзадасы» және «Эльфхердің туысы» деп аталады. Беовульф айдаһарды жаралап, қылышын зақымдағанда және айдаһардың отынан күйгенде, Вигфлаф – Беовульфтің серіктерінің арасында айдаһардан сескенген қорқынышын жеңген жалғыз адам. Ол басқа таналарды кінәлайды, Беовульфке асығып жәрдемге келеді, оған күш беруші сөздер айтады. Вигфлаф шегінбейді, тіпті қалқаны отқа жалынады. Беовульф айдаһарды екінші рет жаралап, қылышын қатты соққанда, ол сынды, Вигфлаф ашық жараға өз қылышымен шабады, айдаһардың тамағын жыртып, оның отты демдеуіне бөгет жасайды. Оның қолы ауыр күйіп қалған, бірақ оның шабуылы Беовульфке айдаһарға жақындасып, оны өлтіруге мүмкіндік береді. Ақын Вигфлаф туралы: «Мұқтаж болғанда, адал серік осылай болуы керек!» дейді. Беовульфтің бұйрығымен Вигф айдаһардың қоршауынан қазына жинап, Беовульф көре алатын жерге үйіп қояды. Өлім төсегінде жатқан Беовульф Вигфлафқа «халықтың қажеттерін қадағалауды» тапсырады (яғни Вигфлафтың келесі патша болатынын білдіреді). Ол Вигфлафқа өзіне жерлеу топырағын салуды бұйырады және сақиналарын, қалқанын, тілмесін сыйлайды. Оның сөзіне қарағанда, Вигфлаф енді «Вагмунингтер әулетінің соңғы өкілі». Беовульфпен бірге келген қалған он бір ер адам мәйіттің төңірегіне жиналады, ал Вигфлаф оларды міндеттерін орындамағаны үшін айыптап, оларды елден қууға бұйыратынын жариялайды. Ол басқа Геаттарға осы оқиға туралы хабар жеткізу үшін елші жібереді. Геаттар жиналғанда Вигфлаф Беовульфтің қазасына күйінеді және оларды қорғау үшін Беовульфсіз Геаттардың қараңғы болашағына алаңдайды. Вигфлафтың соңғы пайда болуы 3120-жолда, онда ол жеті серікті таңдайды, олар оған айдаһардың мәйітін тік жардан теңізге итеріп, қоршауды тонап, қазынаны Беовульфтің өртеу тірегіне жинауға көмектеседі.

қашып кетіп, кейін қайтқанда

Р. Р. Лумианский атап көрсетеді, Вигфай Беовульфтің серіктерінен қашпаған жалғыз адам деген жалпы түсінік болғанымен, Вигфай шындығында қорқақ серіктерімен бірге қашып кетеді, себебі ол қорқақтарға сөз сөйлеген кезде шайқастан қашық болуға тиіс. Осы тұжырымда, Вигфай одан кейін туыстық парызын және әкесі Вёхстанның батырлығын еске алады. Бұл оны өкінішке жетелейді, ол серіктерін көндіруге тырысады, бірақ сәттілікке жете алмай, жалғыз өзі шайқасқа оралады. Содан кейін ол Беовульфты қолдауға шақырылады, бұл жас жігіттің алғашқы шайқасында батыр патшаға жасаған таңғажайып әрекеті болуы мүмкін, және соңында ол айдаһарға қарсы күреске қосылады.

Беовульфтің немере інісі Вэгмудинг

Норман Э. Элиасон Виглафтың шведтік Ваегмудингтер кланының мүшесі екенін айтады. Оның пікірінше, бұл «өте маңызды». Өлімі алдында Беовульф Виглафқа қару-жарағы мен алтын білезігін сыйлайды, Элиасон бұл алтын білезікті «көптеген жылдар бойы мойнында тағылған патшалық белгі болуы мүмкін» деп түсіндіреді, егер ұлы болғанда оған осы белгіні берген болар еді. Алайда, ақын осы шешуші сәтте екі адам арасындағы қарым-қатынасты нақты айтпай, оны қалыпты жағдайда батырлық жырларда кездесетін, мысалы, Беовульф пен Гигелак сияқты, немере және іні туысқандыққа айналдырмайды. Ларри Бенсон сияқты ғалымдар осылай ойлайды. Дегенмен, Элиасон Беовульфтің де Ваегмудинг болғаны туралы кең таралған ғылыми тұжырыммен келіспейді, оның жартылай швед екендігі туралы ұсынысты «ойға келмейтін, тіпті абсурдты» деп санайды. Ғалым Кевин Кирнан Беовульф қолжазбасының сақталуын батыр Беовульфтің соңғы шайқасынан Виглафтың аман қалуымен салыстырады, бірақ Виглафтың барлық күш-жігері бекер болса да, қолжазба әлдебір жолмен сақталып қалды.

Негізгі

Бұл тізім Беовульф поэмасы талқыланып жатқан бөлімдерін көрсетеді.