Құрылымды құжаттарды өңдеуге арналған Adobe FrameMaker бағдарламасы

Кіріспе

Үлкен көлемді құрылымды құжаттарды жасау және өңдеуге арналған құжат өңдеуші.

Adobe FrameMaker – үлкен немесе күрделі құжаттарды, оның ішінде құрылымды құжаттарды жазу және өңдеуге арналған құжат өңдеуші. Ол бастапқыда Adobe компаниясы сатып алған Frame Technology Corporation мекемесімен әзірленген.

Шолу

FrameMaker 1995 жылғы қазан айында Adobe Frame Technology Corp. компаниясын сатып алған кезде Adobe өніміне айналды. Adobe SGML қолдауын қосты, ол кейіннен XML қолдауына бейімделді. 2004 жылғы сәуірде Adobe Macintosh үшін FrameMaker қолдауын тоқтатты. Бұл 2001 жылдан бері айтылып келген FrameMaker-ті дамыту мен қолдау тоқтатылуы туралы қауесеттерді қайта жақтандырды. Adobe 2001 жылы бұл қауесеттерді жоққа шығарды, кейін 2007 жылғы шілде айының соңында FrameMaker 8, 2009 жылы FrameMaker 9, 2011 жылы FrameMaker 10, 2012 жылы FrameMaker 11, 2014 жылы FrameMaker (2015 жылғы шығарылым, ішкі нұсқасы 13.0) 2015 жылғы маусымда, FrameMaker 2017 (ішкі нұсқасы 14.0) 2017 жылғы қаңтарда, FrameMaker 2019 (ішкі нұсқасы 15.0) 2018 жылғы тамызда, FrameMaker 2020 (ішкі нұсқасы 16.0) 2020 жылы және FrameMaker 2022 (ішкі нұсқасы 17.0) 2022 жылы жарық көрді. FrameMaker құжаттарға екі тәсілмен қарастырады: құрылымдық және құрылымдық емес. Құрылымдық FrameMaker авиация, фармацевтика және басқа да салалардағы құжаттамада біркелділікке қол жеткізу үшін қолданылады, мұнда бір күрделі өнімнің бірнеше үлгілері бар немесе өнім туралы ақпарат алмасуда аударма мен стандарттау маңызды талаптар болып табылады. Құрылымдық FrameMaker SGML және XML ұғымдарын пайдаланады. Автор EDD (Элементтерді анықтау құжаты) –мен жұмыс істейді, ол FrameMaker-ге тән DTD (Документ түрін анықтау) болып табылады. EDD құжаттың құрылымын анықтайды, онда мағыналы бөлімдер бір-біріне байланысты элементтер ретінде белгіленеді және осы элементтердің форматталуы олардың контекстіне сәйкес келеді. Бұл элементтерге атрибуттар немесе метадеректер қосылуы мүмкін және оларды бір көзден жариялау немесе шығару процесінде элементтерді сүзу үшін пайдалануға болады (мысалы, басып шығару немесе веб-базалы көрсету үшін). Автор грамматикадан (DTD-де көрсетілгендей) алынған немесе әдеттегі соңғы шығарылым түрінде форматталған ағаш тәрізді құрылымдағы жағдайлар мен контексттерді көре алады. Құрылымдық емес FrameMaker автордың идеясы, тақырыптық ұйымдастыруы және абзацтар мен таңбалар тегтерімен қамтамасыз етілген форматтаудан басқа, ешқандай логикалық құрылымы жоқ тегталған абзацтарды пайдаланады. Егер пайдаланушы құрылымдық файлды құрылымдық емес FrameMaker-де ашса, құрылымы жоғалады.

FrameMaker became an Adobe product in October 1995 when Adobe purchased Frame Technology Corp. Adobe added SGML support, which was eventually adapted into XML support. In April 2004, Adobe stopped supporting FrameMaker for the Macintosh. This reinvigorated rumors surfacing in 2001 that product development and support for FrameMaker were being wound down. Adobe denied these rumors in 2001, later releasing FrameMaker 8 at the end of July 2007, FrameMaker 9 in 2009, FrameMaker 10 in 2011, FrameMaker 11 in 2012, FrameMaker 12 in 2014, FrameMaker (2015 release confusingly, internal version 13.0) in June 2015, FrameMaker 2017 (internal version 14.0) in January 2017, FrameMaker 2019 (internal version 15.0) in August 2018, FrameMaker 2020 (internal version 16.0) in 2020, and FrameMaker 2022 (internal version 17.0) in 2022. FrameMaker has two ways of approaching documents: structured and unstructured. Structured FrameMaker is used to achieve consistency in documentation within industries such as aerospace, where several models of the same complex product exist, or pharmaceuticals, where translation and standardization are important requirements in communications about products. Structured FrameMaker uses SGML and XML concepts. The author works with an EDD (Element Definition Document), which is a FrameMaker specific DTD (Document Type Definition). The EDD defines the structure of a document where meaningful units are designated as elements nested in each other depending on their relationships, and where the formatting of these elements is based on their contexts. Attributes or Metadata can be added to these elements and used for single source publishing or for filtering elements during the output processes (such as publishing for print or for Web based display). The author can view the conditions and contexts in a tree like structure derived from the grammar (as specified by the DTD) or as formatted in a typical final output form. Unstructured FrameMaker uses tagged paragraphs without any imposed logical structure, except that expressed by the author’s concept, topic organization, and the formatting supplied by paragraph and character tags. When a user opens a structured file in unstructured FrameMaker, the structure is lost.

ҚҚС

MIF (Maker Interchange Format) – FrameMaker-дің қосымшасы ретінде жұмыс істейтін белгілеу тілі. MIF-тың әрқашан үш мақсаты болды. Біріншісі – FrameMaker құжаттарын салыстырмалы түрде қарапайым ASCII негізіндегі форматта ұсыну, оны басқа бағдарламалық жүйелер де, сондай-ақ адамдар да жасап немесе түсіне алады. Екіншісі – FrameMaker-дің кез келген нұсқасы кез келген басқа нұсқада жасалған құжатты оқи алатынын қамтамасыз ету, кем дегенде, егер оларда бірдей мүмкіндіктер болса. FrameMaker-дің әрбір нұсқасы соңғы екі нұсқаның құжаттарын оқи алғанмен, олардың бәрін оқу бағдарламалық жасақтаманы күшпен сынауды қажет етті, сондықтан MIF-ті оқу жеткілікті болды. Үшіншісі – FrameMaker ешқашан автордың жұмысын жоғалтпауын қамтамасыз ету. Егер FrameMaker істен шықса, ол алдымен ағымдағы құжатты MIF форматында сақтайды. FrameMaker-де интерактивті түрде жасалған кез келген құжатты MIF-те дәл және толық бейнелеуге болады (бірақ керісінше дұрыс емес: FrameMaker-дің кейбір мүмкіндіктері тек MIF арқылы қолжетімді). FrameMaker-дің барлық нұсқалары құжаттарды MIF форматында экспорттай алады, сондай-ақ MIF форматындағы құжаттарды, оның ішінде бұрынғы нұсқада немесе басқа бағдарламада жасалған құжаттарды оқи алады.

Тарих

Колумбия университетінде астрофизика мамандығы бойынша магистратурада оқып жүргенде, Кембридж университетінің математигі Чарльз "Ник" Корфилд Sun 2 жұмыс станциясында WYSIWYG құжат редакторын жасауға шешім қабылдады. Ол бұл идеяны Columbia-дағы оқуы кезіндегі бөлмелес Бен Мейриден алды, ол Sun Microsystems компаниясында техникалық кеңесші және жазушы болып жұмыс істеді және кәсіби нарыққа арналған қуатты әрі икемді үстелдік басылым (DTP) өніміне сұраныс бар екенін байқады. FrameMaker тұжырымдалған кездегі жалғыз маңызды DTP өнімі Interleaf болды, ол 1981 жылы Sun жұмыс станцияларында жұмыс істеді. Мейри Interleaf-пен бәсекелесу мүмкіндігін көріп, Корфилдті бағдарламалауға шақырды және оған Columbia университетінің жатақханасында (Корфилд әлі де бітіру жұмысын аяқтаған) жұмыс істеу үшін қажетті жабдықтарды, бағдарламалық құралдарды және техникалық байланыстарды алуға көмектесті. Корфилд алгоритмдерін жылдам бағдарламалады. Небәрі бірнеше айдан кейін Корфилд FrameMaker-дің жұмысқа жарамды прототипін аяқтады. Прототип Sun Microsystems компаниясының сатушыларының назарына ілікті, олар өз жұмыс станцияларының графикалық мүмкіндіктерін көрсету үшін коммерциялық қолданбаларға ие болған жоқ. Олар Корфилдтен прототипті өздерінің компьютерлері үшін демонстрациялық бағдарлама ретінде пайдалануға рұқсат алды, нәтижесінде алғашқы FrameMaker Unix жұмыс станцияларында кең танылды. Стив Кирш демонстрацияны көріп, өнімнің әлеуетін түсінді. Кирш Mouse Systems компаниясынан тапқан ақшасын бағдарламалық құралды коммерцияландыру үшін Frame Technology Corp. стартап компаниясын қаржыландыруға жұмсады. Корфилд Киршпен қосымша инвестициялық капитал алу үшін бағдарламалық құралға құқықтарды Мейриден алу үшін сотқа жүгінуді жөн көрді. Мейридің Корфилд пен оның жаңа бизнес серіктестерімен ұзақ және қымбат сот процесіне қарсы тұруға мүмкіндігі шектеулі болды, сондықтан ол FrameMaker-ге құқықтарын тастап, басқа салаға көшті. Бастапқыда SunOS (UNIX нұсқасы) үшін Sun машиналарында жазылған FrameMaker техникалық жазу үшін танымал құрал болды және компания бастапқыда табысты болды. Apple Macintosh-тағы үстелдік басылым нарығының өркендеуіне байланысты бағдарламалық құрал Mac-ке екінші платформа ретінде көшірілді. 1990 жылдардың басында UNIX жұмыс станцияларын өндірушілер (Apollo, Data General, MIPS, Motorola және Sony) өз платформалары үшін OEM нұсқасын алу үшін Frame Technology компаниясына қаржылай көмек көрсетті. Өзінің ең жақсы кезеңінде FrameMaker он үштен астам UNIX платформасында жұмыс істеді, соның ішінде NeXT Computer-дің NeXTSTEP, Dell-дің System V Release 4 UNIX және IBM-нің AIX операциялық жүйелері. Sun Microsystems және AT&T Motif-ті басып озу үшін OPEN LOOK GUI стандартын насихаттады, сондықтан Sun Frame Technology компаниясымен PostScript негізіндегі NeWS терезелік жүйесінде FrameMaker нұсқасын жүзеге асыру бойынша келісімшарт жасады. FrameMaker-дің NeWS нұсқасы OPEN LOOK стандарттарын қабылдаған клиенттерге сәтті ұсынылды. Бұл кезде FrameMaker өте ерекше өнім болып есептелді, ол авторларға өте оңай құрылымдалған құжаттарды жасауға мүмкіндік берді, сонымен қатар пайдаланушыларға типографиялық бақылаудың жоғары деңгейін интуитивті және толығымен WYSIWYG әдісімен ұсынды. Шығарылған құжаттардың типографиялық сапасы өте жоғары болды. Кейіннен Frame Technology FrameMaker-ді Microsoft Windows-қа көшірді, бірақ компания оны шығарғаннан кейін көп ұзамай бағытын жоғалтты. Осы уақытқа дейін FrameMaker Boeing 777 жобасының техникалық құжаттамасы сияқты жоғары техникалық басылымдарға арналған кәсіби нарықты бағыттап, әр данасын 2500 долларға лицензиялаған. Бірақ Windows нұсқасы өнімнің бағасын 500 долларға дейін төмендетті, бұл Windows емес клиенттер базасын ығыстырды. Компанияның үйдегі DTP нарығына күрделі техникалық басылым бағдарламалық құралын сату әрекеті сәтсіз аяқталды. 1000 беттік нұсқаулық үшін жасалған құрал үйдегі орташа пайдаланушыға бір беттік хатты теру үшін тым ауыр және қиын болды. Алғашқыда ынталы пайдаланушылар болғанына қарамастан, FrameMaker академиялық нарықта кеңінен таралған жоқ, себебі компания әртүрлі функцияларды (мысалы, соңғы жазбаларды немесе парақтарға бөлінген ұзақ түсіндірмелерді қолдау) енгізуге немесе теңдеу редакторын жақсартуға дайын болған жоқ. Сату көлемі күрт төмендеп, компания банкроттыққа жақын қалды. Бірнеше кезеңдегі жұмыстан босатудан кейін компанияның барлық бөліктері қысқартылды. Adobe Systems өнімді сатып алып, кәсіби нарыққа қайта бағытталды. Содан кейін 1996 жылы Adobe FrameMaker 5.1 деген жаңа нұсқасын шығарды. Бүгінгі таңда Adobe FrameMaker техникалық жазушылар үшін кеңінен қолданылатын жариялау құралы болып табылады, бірақ Mac OS X операциялық жүйесі үшін нұсқасы шығарылмаған, бұл өнімді пайдалануды шектейді. FrameMaker-ді тоқтату туралы шешім Adobe мен Mac пайдаланушылары арасында, тіпті Apple-дың өзінде, олар құжаттама жасау үшін оған сенегендіктен, қырысқандық тудырды. 2008 жылға дейін Apple-дың OS X Leopard және iPhone-ға арналған нұсқаулықтары әлі де FrameMaker 7-де Classic режимінде жасалып келді; Apple кейіннен InDesign-ге көшті. FrameMaker нұсқалары 5.x-тен 7.2-ге дейін (1995 жылдың ортасынан 2005 жылға дейін) бағдарламаның негізгі бөліктеріне (оның жалпы пайдаланушы интерфейсі, кестелерді өңдеу және иллюстрацияларды өңдеу) жаңартуларды қамтымады, тек қателерді жоюға және XML-ге бағытталған мүмкіндіктерді интеграциялауға (бұрын FrameMaker+SGML премиум өнімінің бөлігі болған) шоғырланды. FrameMaker 7.2 нұсқасында (2005 жылғы шығарылымы) 2005 жылға дейін бірнеше рет кері қайтару мүмкіндігі болған жоқ. FrameMaker 8 (2007) Unicode, Flash, 3D және кіріктірілген DITA қолдауын енгізді. Платформалық қолдау Windows (2000, XP және Vista) және Sun Solaris (8, 9 және 10) жүйелерін қамтыды. FrameMaker 9 (2009) жаңа дизайнталған пайдаланушы интерфейсі мен бірнеше жақсартуларды ұсынды, соның ішінде: DITA-ға толық қолдау, көбірек медиа түрлерін қолдау, жақсартылған PDF шығару және жақсартылған WebDAV негізіндегі CMS интеграциясы. Sun Solaris және Windows 2000 платформаларына қолдау тоқтатылды, Windows XP және Windows Vista ғана қолдау көрсетілетін платформа болып қалды. FrameMaker 10 (2011) пайдаланушы интерфейсін тағы да жетілдірді және бірнеше өзгерістерді енгізді, соның ішінде: EMC Documentum 6.5 Service Pack 1 және Microsoft SharePoint Server 2007 Service Pack 2 арқылы мазмұнды басқару жүйелерімен интеграция.

While working on his master's degree in astrophysics at Columbia University, Charles "Nick" Corfield, a mathematician alumnus of the University of Cambridge, decided to write a WYSIWYG document editor on a Sun 2 workstation. He got the idea from his college roommate at Columbia, Ben Meiry, who went to work at Sun Microsystems as a technical consultant and writer, and saw that there was a market for a powerful and flexible desktop publishing (DTP) product for the professional market. The only substantial DTP product at the time of FrameMaker's conception was Interleaf, which also ran on Sun workstations in 1981. Meiry saw an opportunity for a product to compete with Interleaf, enlisted Corfield to program it, and assisted him in acquiring the hardware, software, and technical connections to get him going in his Columbia University dorm room (where Corfield was still finishing his degree). Corfield programmed his algorithms quickly. After only a few months, Corfield had completed a functional prototype of FrameMaker. The prototype caught the eyes of salesmen at the fledgling Sun Microsystems, which lacked commercial applications to showcase the graphics capabilities of their workstations. They got permission from Corfield to use the prototype as demoware for their computers, and hence, the primitive FrameMaker received plenty of exposure in the Unix workstation arena. Steve Kirsch saw the demo and realized the potential of the product. Kirsch used the money he earned from Mouse Systems to fund a startup company, Frame Technology Corp., to commercialize the software. Corfield chose to sue Meiry for release of rights to the software so they could more easily obtain additional investment capital with Kirsch. Meiry had little means to fight a lengthy and expensive lawsuit with Corfield and his new business partners, and he chose to relinquish his rights to FrameMaker and move on. Originally written for SunOS (a variant of UNIX) on Sun machines, FrameMaker was a popular technical writing tool, and the company was profitable early on. Because of the flourishing desktop publishing market on the Apple Macintosh, the software was ported to the Mac as its second platform. In the early 1990s, a wave of UNIX workstation vendors—Apollo, Data General, MIPS, Motorola and Sony—provided funding to Frame Technology for an OEM version for their platforms. At the height of its success, FrameMaker ran on more than thirteen UNIX platforms, including NeXT Computer's NeXTSTEP, Dell's System V Release 4 UNIX and IBM's AIX operating systems. Sun Microsystems and AT&T were promoting the OPEN LOOK GUI standard to win over Motif, so Sun contracted Frame Technology to implement a version of FrameMaker on their PostScript based NeWS windowing system. The NeWS version of FrameMaker was successfully released to those customers adopting the OPEN LOOK standards. At this point, FrameMaker was considered an extraordinary product for its day, not only enabling authors to produce highly structured documents with relative ease, but also giving users a great deal of typographical control in a reasonably intuitive and totally WYSIWYG way. The output documents could be of very high typographical quality. Frame Technology later ported FrameMaker to Microsoft Windows, but the company lost direction soon after its release. Up to this point, FrameMaker had been targeting a professional market for highly technical publications, such as the maintenance manuals for the Boeing 777 project, and licensed each copy for $2,500. But the Windows version brought the product to the $500 price range, which cannibalized its own non Windows customer base. The company's attempt to sell sophisticated technical publishing software to the home DTP market was a disaster. A tool designed for a 1,000 page manual was too cumbersome and difficult for an average home user to type a one page letter. And despite some initially enthusiastic users, FrameMaker never really took off in the academic market, because of the company's unwillingness to incorporate various functions (such as support for endnotes or long footnotes split across pages), or to improve the equation editor. Sales plummeted and brought the company to the verge of bankruptcy. After several rounds of layoffs, the company was stripped to the bare bones. Adobe Systems acquired the product and returned the focus to the professional market. Then, they released a new version under the name Adobe FrameMaker 5.1 in 1996. Today, Adobe FrameMaker is still a widely used publication tool for technical writers, although no version has been released for the Mac OS X operating system, limiting use of the product. The decision to cancel FrameMaker caused considerable friction between Adobe and Mac users, including Apple itself, which relied on it for creating documentation. As late as 2008, Apple manuals for OS X Leopard and the iPhone were still being developed on FrameMaker 7 in Classic mode; Apple has since switched to using InDesign. FrameMaker versions 5. x through 7.2 (from mid 1995 to 2005) did not contain updates to major parts of the program (including its general user interface, table editing, and illustration editing), concentrating instead on bug fixes and the integration of XML oriented features (previously part of the FrameMaker+SGML premium product). FrameMaker did not feature multiple undo until version 7.2 (its 2005 release). FrameMaker 8 (2007) introduced Unicode, Flash, 3D, and built in DITA support. Platform support included Windows (2000, XP, and Vista) and Sun Solaris (8, 9, and 10). FrameMaker 9 (2009) introduced a redesigned user interface and several enhancements, including: full support for DITA, support for more media types, better PDF output, and enhanced WebDAV based CMS integration. Platform support for Sun Solaris and Windows 2000 was dropped, leaving Windows XP and Windows Vista as the sole remaining platforms. FrameMaker 10 (2011) again refined the user interface and introduced several changes, including: integration with content management systems via EMC Documentum 6.5 with Service Pack 1 and Microsoft SharePoint Server 2007 with Service Pack 2.

Басқа FrameMaker құралдары

FrameMaker Publishing Server – көп мақсатты мазмұн түрлерін автоматты түрде жасауға арналған онлайн құжат өңдеу сервері. Веб-интерфейс пайдаланушыларға әртүрлі ақпарат көздерін жинақтап, оны көптеген құрылғыларда және түрлі орталарда толыққанды түрде көрсетуге мүмкіндік береді.

Баламалар мен бәсекелестік

Техникалық баспа нарығында Arbortext, Interleaf және Corel Ventura сияқты бірнеше ірі бәсекелестер болды. Көптеген академиялық пайдаланушылар қазір LaTeX қолданады, себебі заманауи редакторлар осы жүйені пайдаланушы үшін ыңғайлырақ етіп жасады, ал LyX LaTeX туралы білімі аз немесе жоқ болса да, LaTeX құжаттарын жасауға мүмкіндік береді. Компьютерлік аппараттық және бағдарламалық қамтамасыз ету туралы техникалық құжаттарды жасайтын авторларға арналған DocBook XML сияқты бірнеше форматтар бар. Соңында, техникалық жазу үшін FrameMaker-ге балама ретінде көмек құрастыру құралдары мен XML редакторларын атауға болады.