Кіріспе

Телекоммуникацияда тарифтеу – нақты бір қоңыраудың бағасын анықтау процесі. Тарифтеу процесі қоңырауға қатысты деректерді ақшалай эквивалентке түрлендіруді қамтиды. Қоңырауға қатысты деректер желінің әртүрлі нүктелерінде жасалады немесе желілік зондтар сияқты үшінші тарап жабдықтарымен өлшемдер алынуы мүмкін. Әдетте, бұл деректер сандық және нақты болады. Осылай жиналған пайдалану деректері жабдықпен жинақталады немесе тарифтеу шлюзіне жіберілуі мүмкін. және т.б. Тарифтеу жүйелері әдетте қоңырау туралы келесі деректердің бірін немесе барлығын пайдаланады:

Қоңыраудың уақыт сипаттамасы (апта күні, күні, тәуліктің уақыты)
Пайдалану көлемі (қоңырау ұзақтығы, дерек көлемі, хабарламалар саны, әндер саны)
Қоңыраудың бағыты (қалалық телефон, халықаралық, т.б.) Қоңыраудың басталуы/Абоненттің орналасқан жері (ұялы байланыс желілері үшін)
Қосымша төлемдер (премиум-контент үшін үшінші тараптан алынатын төлемдер, кино билеттері сияқты материалдық заттардың құны)

Әдетте, жеке қоңыраулар тарифтеліп, содан кейін тарифтелген сомалар абонентке шот ұсыну үшін есеп айырысу жүйесіне жіберіледі. Көбінесе тарифтеу жүйесі үлкен "Есеп айырысу жүйесі" архитектурасының бір бөлігі болады. Тарифтеу жүйесі сұранысты ынталандыруға бағытталған, үнемі өзгеріп отыратын баға саясатына бейімделуі керек.

Деректер құрылымы

Рейтингтік есептеулерді жүргізу үшін Шақыру туралы егжей-тегжейлі жазба/EDR жасау қажет. Шақыру туралы егжей-тегжейлі жазба (CDR, сондай-ақ Шақыру деректері жазбасы деп те аталады) – "шақырудың құрылуы мен аяқталуы туралы жазба". EDR – оқиға деректері/егжей-тегжейлі жазба дегенді білдіреді. EDR жазбалары қоңыраулардың өзінен гөрі мазмұнға байланысты төлем қабылдайтын жүйелерде қолданылады, мысалы, қоңырау үнін сатып алу сияқты. Дайындалған CDR/EDR нақты рейтингтік жүйеге сәйкес келмеуі мүмкін. Мұндай жағдайда, деректерді рейтингтік жүйеге қажетті форматқа келтіру үшін медиация жүйесі деп аталатын бағдарламалық қамтамасыз ету қажет болуы мүмкін. Медиация жүйесі әртүрлі көздерден деректерді жинап, оларды бір жазбаға біріктіруге де пайдалы. Күнделікті сөйлеу тілінде CDR дауыс, SMS немесе деректер сияқты кез келген жазба түрін білдіруі мүмкін.

Нейтралды валюталық рейтинг

Қазіргі заманғы рейтингтік жүйелер валютаға қатысты бейтарап болуы мүмкін. Кейбір көпұлттық телекоммуникация провайдерлері абоненттерге бірнеше валютада төлем жасау мүмкіндігін ұсынады. Мұндай жағдайда рейтингтік жүйе валютаға қатысты бейтарап есептік жазбаны құрайды. Виртуалды валютаны нақты құнға айналдыру есептік жүйеге жүктеледі.

Қайта бағалау

Кейбір жағдайларда қоңырауларды қайта бағалау қажет болуы мүмкін, бірақ барлық бағалау жүйелері мұны істей алмайды. Қайта бағалаудың пайдалылығы туралы пікірталас бар, бірақ оған анық жауап жоқ.

Профилактикалық қайта бағалау

Анықталған қателерді түзетуге мүмкіндік болуы пайдалы. Күрделі жеңілдетулерді есептеу, бір есептік циклға барлық қоңыраулар түскенше мүмкін болмауы мүмкін. Қайта есептеу (re-rating) кешігіп келген CDR мәселелерін шешеді. Рейтинг процесіне жеткен CDR ағыны көбінесе клиенттердің есеп ақпаратына қол жеткізуі үшін қажетті ретпен қоңырауларды жеткізуге сенімді болмайды. Егер сіз басқа провайдерлер ұсынған қызметтер үшін төлем қабылдасаңыз (мысалы, басқа оператордың желісінде роумингте жасалған халықаралық қоңыраулар, қоғамдық телефоннан немесе басқа алыс жерден үй нөміріңізге есептелген қызметтер), онда осы CDR-лер кешігуі мүмкін және клиенттерге пайдалану туралы есеп беруде күтілгеннен басқа ретпен келуі мүмкін. Пайдалану туралы жазбалар ретсіз түскен жағдайда, бұрын алынған жазбаларды қайта есептеу қажет болуы мүмкін.

Қайта бағалауға қарсы

Пропорционалдық рейтингтерге қатысты аргументтер шындығында өлі парадигмаға негізделген: есептер партиялық жүйеде жасалады, ал клиент есепке алынбаған ақпаратқа қол жеткізе алмайды. Бірақ қазір бұлай емес: заманауи есеп айырысу жүйелері конвергентті (олар бір платформада бір уақытта нақты уақыт және партиялық бағалауды жүзеге асыра алады). Нақты уақыт оқиғалары үшін қайта бағалау мүмкін емес, себебі олар өздерінің мәні бойынша енді нақты уақыт болып табылмайды. Өз-өзіне қызмет көрсету интерфейстері бар (клиент веб-сайтта өзінің төлемдерін дерлік нақты уақыт режимінде көре алатын) заманауи есеп айырысу жүйелері қайта бағалаудың мүмкін еместігін білдіреді. Клиент бір күні бір бағаны, ал кейінірек басқа бағаны көруіне қабылдауға болмайды. Рейтинг әдетте ай сайынғы шот жасау алдында аяқталуы керек. Есеп айырысу циклы жабық болғандықтан, қайта бағалауға жататын барлық CDR-лерді қайта бағалау әрқашан мүмкін бола бермейді. Жабық шот – заңды құжат және оны ешқандай жағдайда өзгертуге болмайды. Рейтингте табиғи ысырапшылық бар: телекоммуникациялық жабдықтар қымбатқа түседі және инвестициядан максималды пайда алу үшін олардың мүмкіндіктеріне толыққанды қол жеткізу керек. Рейтинг үшін қосымша қуатты сатып алу қажет, бірақ ол көбінесе пайдаланылмайды. Рейтинг көбінесе адам қатесінен қорғану құралы ретінде қарастырылады. Алайда, қорғану құралы болған жағдайда, қателер жиірек орын алады және сынақтар мен жоспарлау сапасы мен толықтығы төмендеуі мүмкін.