Кіріспе

Швед ақыны, сыншысы және әдебиет тарихшысы Оскар Ивар Левертин (17 шілде 1862, Норркопинг – 22 қыркүйек 1906) – швед ақыны, сыншысы және әдебиет тарихшысы. Левертин 1897 жылдан бастап, күнделікті «Svenska Dagbladet» газетінде ықпалды, маңызды очерктер мен рецензиялар жаза бастағаннан бастап швед мәдени ортасының жетекші дауысы болды. 1899 жылдан 1906 жылы ерте қайтыс болғанға дейін ол Стокгольм университетінде әдебиет тарихы кафедрасын басқарды және осы қызметте шведтің 18 ғасыр әдебиетіне қатысты кең көлемді зерттеулер жариялады.

Шолу

1880 жылдары өзінің әңгімелер жинақтарында Левертин алғаш рет Август Стриндбергтің ең белгілі мүшесі болған натуралистік әдебиет мектебімен ұстасып кетті. Алайда, 1888 жылы Вернер фон Хайденштамның «Vallfart och vandringsår» атты бұрын естілмеген швед романтикалық поэзиясы Левертиннің стильдік идеалдарын өзгертіп жіберді. 1890 жылы Левертин мен Хайденштам натуралистік стильді сынаған памфлет жариялады. Левертин тарихқа қатысты ғылыми және материалистік көзқарасынан ешқашан бас тартпаса да (бұл оны өзінің буынындағы басқа ақындардан ерекшелендіретін еді), оның әдеби күші енді романтикалық, экзотикалық және тарихи сипаттағы поэзияға жұмсалды. Хайденштамның туындыларымен бірге Левертиннің «Легендер и висор» (1891) атты алғашқы поэзия жинағы 1890 жылдары шведтердің тарихи, әсіресе «орта ғасырлық» әдебиетке деген қызығушылығын оятып, жаңа үрдіс бастады. Хайденштамның және 1890 жылдардағы көптеген швед поэзиясынан өзгеше, «Легендер и висор» швед ұлтшылдығынан мүлдем құрылған және көптеген еуропалық, сондай-ақ Таяу Шығыс көздеріне сүйенеді. Бұл жинақ бүгінгі күнге дейін жоғары бағаланады, бірақ кеңінен оқылмайды. Оның өлеңдері, соның ішінде «Flores och Blanzeflor» балладасы, 1970 жылдарға дейін швед мектептерінде оқулық ретінде қолданылып келді.

Мәдениетте

Левертин Хьяльмар Сёдербергтің 1912 жылғы "Den Allvarsamma Leken" ("Бұлжымас ойын") романында Олоф Левини кейіпкері ретінде бейнеленген.