Кіріспе

Доминикан Республикасының провинциясы

Педерналес (es 'flints'; peðeɾˈnales) – Доминикан Республикасының ең оңтүстік провинциясы, құрамында Беата аралы да бар. 1957 жылы Барахона провинциясынан бөлініп шықты. Оның 2,074.53 км² аумағының 1,374 км² Жарагуа ұлттық паркіне тиесілі. Халықтың үштен бірі гаитиліктерден тұрады, бұл елдегі ең жоғары көрсеткіш. Провинцияның астанасы Педерналес бастапқыда Хуан Лопес деп аталған, ол 19 ғасырда осы аймаққа қоныстанған испандық тұрғын еді. Провинция Гаитимен шекаралас орналасқан және кремний тастары көп кездесетін өзеннің атымен Педерналес деп аталды. Доминикан Республикасының жергілікті халқы – тайно тайпасы оларды балталар мен жебе ұштары сияқты өткір құралдар жасау үшін пайдаланған.

География

Педерналес провинциясы Доминикан Республикасының оңтүстік-батысында орналасқан, көршілес Гаитимен шекаралас. Доминикан астанасы Санто-Домингодан 330 км қашықтықта жатыр. Бұл Энрикильо аймағының бір бөлігі болып табылады және 2,042.40 км² (шаршы километр) аумағымен елдегі жетінші үлкен провинция. Солтүстікте Индепенденсия провинциясымен, шығыста Барахона провинциясымен шектеседі. Педерналес Барахонаның Прокурренте деп аталатын геоморфологиялық аймақта орналасқан. Педерналес аймағы елдегі ең құрғақ жерлердің бірі. Ол бір-бірінен кейін келетін теңіз террасаларынан құралған. Олардың ең төменгі бөлігі теңіз жағалауында, теңіз деңгейінен 100 метрден төмен жатыр. Теңізден алшақтап бара жатқанда биіктік 400 метрге дейін көтеріледі. Солтүстікке қарай Sierra de Bahoruco тауына дейін жер көтеріле береді. Винсент тауы, шамамен 2046 метр биіктігімен, провинцияның ең жоғары нүктесі болып табылады. Педерналес аумағында Исла Беата, Исла Лос Фрайлес, Альто Вело аралы және Кайо Пидра Негра сияқты бірнеше жақын орналасқан жерлер бар, бұл оны балықшылар үшін стратегиялық маңызды орынға айналдырады. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл отарлық дәуірде аралдың батыс бөлігіне жетуге ниеттенген испан және француз кемелері үшін бағдаршамыр қызметін атқарғандықтан маңызды саналды. Сонымен қатар, оның табиғи жағдайлары теңіз құстары мен басқа да эндемикалық түрлердің көбеюіне мүмкіндік береді.

Тарих

Таино тайпасы біздің заманымыздың 8-ші ғасырында Испаниола аралына келді. Олар егіншілікпен, балық аулаумен, аң аулаумен және жемістер жинаумен күн көріп өмір сүрді. Сол кезде арал 5 басшылыққа немесе аймаққа бөлінген. Педерналес провинциясы бұрынғы Жарагуа басшылығының аумағында орналасқан. Испандықтар келгенде, Касике Бохечио осы басшылықтың басшысы болды. Бұл жердің тұрғындары испандықтардың қысымына қарсы болғандықтан, көтерілісшіл деп танылды. 16-шы ғасырда бұл жер Таино ханзадасы Энрикильо көтеріліс кезінде паналаған орын болды. 1493 жылы Христофор Колумб Беата аралын ашты және оның географиялық орналасуына байланысты кемелер үшін стратегиялық маңызға ие деп санады. Бұл көптеген адамдарды тартты, олар кейін аралдың жағалауына қоныстанды. Испандықтар жаңа теңіз экспедициялары үшін аралда мал өсірді. Испаниола Франция мен Испанияның колонияларына бөлінген кезде, Педреналес өзені шекаралық белгі ретінде белгіленді. 1844 жылдан бастап, аумақтық бөліс шартына (1929-1936) қол қойылғанға дейін Энрикильо және Педерналес аймағында бірнеше оқиға мен шекаралық қақтығыстар болды. 1867 жылы Альто-Вело аралы Солтүстік Америкалық компанияға берілді. Беата лагуналарында тұз өндіру де басталды. Педерналес елді мекені 1927 жылы Хорасио Васкес үкіметі кезінде құрыла бастады. Бұл аймақты елдің қалған бөлігімен біріктіруді мақсат еткен шекаралық отарлау жоспарының бір бөлігі болды. Оның алғашқы әкімшісі Сократ Ноласко болды, ол 1927 жылдың 13 сәуірінде Ауыл шаруашылығы және көші-қон министрі Рафаэль Эспейлат (Улисес Франсиско Эспейлаттың ұрпағы) тағайындады. Ол Педерналес қаласының алғашқы құрылысын үйлестіруге жауапты болды. Педерналес 1957 жылдың 16 желтоқсанында құрылды.

Экономика және халық

Қазіргі уақытта провинцияның басты қызметі – ауыл шаруашылығы, кофе және ірі қара мал өндіру. Балық аулау да маңызды сала болып табылады, себебі бұл провинция балық және лобстердің ең көп ауланатын жерлерінің бірі. Кабо-Роходағы әктас кеніші де маңызды. Провинциядағы шаруашылықтардың саны 1128-ге жетеді, бұл елдегі барлық шаруашылықтардың 0,004% құрайды. Бірақ салыстырмалы түрде құрғақ Педерналес аймағында суармалы арналардың арқасында жер өте құнарлы болуы мүмкін. Бұл мақта, бұршақ, жержаңғақ, банан, маниок, кофе, жүгері, темекі, кокос және тағы да басқа өнімдерді өсіруге жағдай жасайды. Статистикалық мәліметтерге сәйкес, Педерналес – Доминикан Республикасының ең сирек қоныстанған провинциясы. 2010 жылғы мәлімет бойынша, жалпы халық саны 31 587 адамды құрады: 16 895 ер адам және 14 692 әйел адам, ал халық тығыздығы – 15,7 адам/км² (шаршы километрге адам). Басым этностық топтар: 78% мулат немесе метис, 13% қара және 9% ақ. 1927 жылға дейін, Рафаэль Трухильо режимінен бұрын, бұл аймақты негізінен гаитиліктер мекендеген. Провинция құрылған кезде үкімет доминикандық халқының санын арттыру, гаитиліктердің көші-қонын тоқтату және провинцияны елдің қалған бөлігімен біріктіру шараларын қабылдады.