Кіріспе

Свалбард және Ян-Майен үшін белсенді емес жоғарғы деңгейдегі домен – Свалбард және Ян-Майен атауына арналған Интернет-елдік домен (ccTLD). Домендік атаулар тіркелімі – Norid, бірақ тіркеуге ашық емес. Доменді беру Свалбард пен Ян-Майеннің ISO 3166 кодына негізделген, ол Норвегияның екі бөлек басқарылатын біріккен аумағынан тұрады: Арктика архипелагы Свалбард және көбінесе адам тұрмайтын жанартау аралы Ян-Майен. Бұл домен 1997 жылғы 21 тамызда Буве аралымен бірдей уақытта белгіленді. Екеуі де демеушісі Norid тіркеліміне енгізілді. Норвегия саясатында бұл Свалбард және Ян-Майенмен байланысты мекемелер үшін жеткілікті, сондықтан доменді тіркеуге ашық емес. Норвегия саясаты домен ресурстарын коммерцияландырмауға бағытталған, сондықтан оларды сату жоспарланбаған. Егер домен кейін қолданысқа енгізілсе, ол Норвегия Коммуникациялық Агенттігінің реттеуіне бағынады және басқа домендерге қолданылатын саясатты ұстанады. Екі аймақ үшін резервтелген екі екінші деңгейлі домен бар: және , бірақ басқа да веб-адрестер қолданылады.

Тарих

Шпицберген және Ян-Майен – Норвегияның ерекше мәртебесі бар екі біріктірілген аумағы (қосылмаған аймақ). Свалбард шарты Норвегияға Свалбардтың толық егемендігін береді, бірақ архипелаг, басқа нәрселермен қатар, еркін экономикалық аймақ ретінде ерекше мәртебеге ие және Еуропалық экономикалық аймаққа және Шенген аймағына кірмейді. Ян-Майен – Атлант мұхитындағы көбінесе қоныстанбаған вулкандық арал және Норвегияның толыққанды біріктірілген бөлігі. ISO 3166 кодтарын әзірлеу кезінде Свалбардқа жеке код беру ұсынылды, бірақ Норвегия билігі Ян-Майенді де осы аймаққа қосуды шешті, өйткені 1994 жылға дейін Ян-Майенді Свалбард губернаторы басқарған. ISO кодтарына сәйкес, 1997 жылдың 21 тамызында кодтар берілді. 2015 жылдың маусым айында норвегиялық компьютер ғалымы Хокон Виум Ли және Социалистік солшыл партия доменін , онлайн еркін аймақтар ретінде пайдалануды ұсынды. Бұл ұсыныс Норвегия билігін де, шетелдік диссиденттерді де бақылаудан қорғауға бағытталған.

Саясат

Домендік атауларды басқару Тронхейм қаласында орналасқан Norid компаниясына жүктелген, ол сонымен қатар домендік атаулар тіркелімі болып табылады. Пайдаланылмаған Norid – Uninett компаниясына тиесілі шектеулі серіктестік, ал Uninett Норвегияның Білім және зерттеулер министрлігіне тиесілі. Домендерді басқаруға заңдық құқық екі негізге сүйенеді: Интернетке тағайындалған нөмірлер органымен (IANA) жасалған келісім және Лильсенд қаласында орналасқан Норвегия пошта және телекоммуникация органының бақылауындағы Телекоммуникация туралы заңға сәйкес ережелер. Домендерді пайдалану ережелері Норвегияның елдік кодтық жоғары деңгейлі домендеріне қатысты регламентпен реттеледі, ол Домендік регламент деп те аталады. Бұл регламент Норвегияның тағы екі ccTLD-ін де реттейді. Егер олар кейін қолданысқа енгізілсе, қазіргі қолданыстағы ережелер мен процедуралар соларға да қолданылады. Домен болашақтағы пайдалану мүмкіндігін ескере отырып, резервте сақталады. Екі пайдаланылмаған ccTLD-ні сату мәселесі саясаткерлер тарапынан қарастырылмады, себебі домендік ресурстарды коммерцияландыру норвеждік саясатқа тікелей қайшы келеді.